COP31'de nihai anlaşma çıkmadı, delegeler karar metni için müzakereleri sürdürüyor
COP31’de ülkeler nihai anlaşmaya varamadı. Fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı taslakta tartışma yaratırken delegeler karar metni üzerinde müzakereleri sürdürüyor.
Antalya’da 20 Kasım’da sona ermesi planlanan BM İklim Konferansı COP31’de ülkeler nihai anlaşmaya varamadı. Delegeler karar metni üzerinde uzlaşmak için müzakereleri sürdürürken COP31 Başkanı Murat Kurum, “Bitiş çizgisine yakınız ama daha oraya ulaşamadık” dedi.
Fosil yakıtlar ve enerji gündemi
İki hafta süren müzakereler, fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı gibi iklim konferanslarının ana gündem konularında düğümlenmiş görünüyor. Konferans, ABD ve İsrail’in saldırılarıyla şubat ayında başlayan savaşta İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından küresel enerji sektöründe büyük aksamaların yaşandığı bir dönemde gerçekleşti.
Ancak Uluslararası Enerji Ajansı’na göre bu durum, geçmişte olduğu gibi fosil yakıtlara talebi daha da artırmadı. Ajans, dünyanın gördüğü en büyük enerji şokunun piyasalarda ciddi dalgalanmalara neden olsa da yenilenebilir enerjinin büyümesini hızlandırabileceğini söylüyor.
Ajansın 19 Kasım’da yayımladığı yıllık rapora göre yenilenebilir enerjinin büyümesi artık yalnızca iklim politikalarına bağlı değil. Maliyetlerin düşmesi, enerji güvenliği, ülkelerin fosil yakıt ithalatını azaltma isteği ve elektriğe yönelik hızla artan talep de büyümeyi destekliyor. Ajans, yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payının bugünkü yüzde 33 düzeyinden 2035’e kadar yüzde 45-50’ye çıkacağını öngörüyor.
Yenilenebilir enerjideki büyüme, COP31’in eş başkanları Türkiye ve Avustralya’nın 19 Kasım’da yayımladığı ikinci karar taslağında tekrar tekrar vurguladığı noktalardan biri.
Karar taslağına tepkiler
Ancak bir önceki metinde yer alan fosil yakıtlar bahsinin tamamen çıkarılmış olması geniş tepki aldı. Metinde karbon yakalama ve depolama teknolojilerinden söz edilmesi de eleştirildi. Avrupa Birliği, taslaktaki değişiklikle birlikte konferansın “bir fosil zirvesine” dönüşme riski olduğunu söyledi.
Fransa ve Panama’nın liderliğinde aralarında Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala ve İspanya’nın olduğu ülkeler daha güçlü iklim eylemi talep etti. Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro da ülkesinin, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik net bir taahhüt ve iklim finansmanı gibi önceliklerini yansıtmayan nihai bir COP31 bildirisini desteklemeyi reddedeceğini belirtti.
İklim finansmanı başlığı
Hafta başında yayımlanan ilk karar taslağında 120 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefinden bahsedilmişti. Ancak bu, ikinci taslakta çıkarılan bölümlerden biriydi. Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamasını kolaylaştıracak finansmanın artırılmasına yönelik süreç ise taslakta yer buldu. Ancak bu konuda yeni siyasi taahhütler sunulması talep ediliyor.
COP31 başkanlığının 21 Kasım’da üçüncü bir taslak sunması bekleniyor. Düğümlerin nasıl aşılacağı ve tarafların bir karara varıp varmayacağı ise bundan sonra belli olacak.



