Dezmiş, İnan ve Aslan'ın idam cezalarının infazı, Türkiye'nin idam tarihinde de önemli bir yer tutuyor.
Bu idamların ardından sağ kanattan "intikam" çağrıları gelmeye başladı.
Ocak 1971'de THKO adına Ankara'da bir banka soygunu gerçekleştirildi. Bunun ardından halihazırda hakkında yakalanma kararı olan Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan "vur emri" ile aranmaya başlandı ve ödül konuldu.
Gezmiş ve Aslan, 12 Mart 1971'deki muhtıradan 4 gün sonra Sivas'ın Gemerek ilçesinde yakalanırken, bundan bir hafta sonra da İnan, Kayseri'de yakalandı.
Gezmiş, Aslan ve İnan; Ankara 1 No.'lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi tarafından yargılandı.
Yapılan yargılama sonucunda, eski haliyle Türkiye Cumhuriyeti "teşkilatı esasiye kanununun tamamını veya bir kısmını" ortadan kaldırma suçuna idam cezası öngören Türk Ceza Kanunu'nun 146'ncı maddesi uyarınca suçlu bulundular ve idam cezasına çarptırıldılar.
Daha sonra idam kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından da onaylandı.
Dönemin sağcı milletvekillerinden Mustafa Kubilay İmer, oturumda yaptığı konuşmada, "Bu üç komünist soysuzun idamları hakkındaki karara gelinceye kadar, daha önce çıkan ve sayısı hayli kabarık idam infazlarına ses çıkarmayan CHP ve onun genel başkanı, kamuoyu tarafından çok iyi bilenen sebeplerden adeta af havarisi kesilmiştir" dedi.
TBMM'de "3-3" bağırışları arasında Gezmiş, Aslan ve İnan'ın idamına onay verildi.
İlerleyen yıllarda ise o dönem idama onay veren siyasetçiler duydukları pişmanlıkları dile getirdiler.
Adalet Partisi kökenli siyasetçilerden Nahit Menteşe, "Asker mutlaka idamlarını istiyordu. Deniz Gezmiş ve arkadaşları konusunda yanlış yaptık" dedi.
9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel de yıllar sonra, "O günün şartları öyle icap ettiriyordu" diye konuştu.
O dönem 25 yaşında olan Gezmiş ve Aslan ile 23 yaşındaki İnan, 6 Mayıs 1972 tarihinde sabaha karşı idam edildi.
Gezmiş, Aslan ve İnan, idam edildikleri gün her yıl farklı etkinliklerle anılıyor.
Türkiye'de de sosyal medyada Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan için mesajlar paylaşılıyor. Siyasetçiler ve sivil toplum örgütleri temsilcileri de Gezmiş, İnan ve Aslan'ın idam edilmesine ilişkin açıklamalar yapıyor.
Deniz Gezmiş'i idam eden hakim kimdi?
Albay Talat Aydemir'in 21 Mayıs 1963 ihtilal girişimininde Radyoevini basıp isyancıları etkisiz hale getirmiştir. Deniz Gezmiş ve iki arkadaşına idam cezası veren Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 no'lu Mahkemesi'nde başkanlık yapmıştır. 1974 yılında Tuğgeneral rütbesi ile emekliye ayrılmıştır.
Deniz Gezmiş'i idam eden Başbakan kimdi?
İsmet İnönü ve Bülent Ecevit "ret", Süleyman Demirel ve Alparslan Türkeş ise "kabul" oyu kullandılar. Necmettin Erbakan ise oylamaya katılmadı. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay da idamları onayladı.
6 Mayıs 1972'de iktidarda kim vardı?
35. Türkiye Hükûmeti
| Melen Hükümeti |
| Devlet başkanı |
Cevdet Sunay Fahri Korutürk |
| Hükümet başkanı |
Ferit Melen |
| Bakan sayısı |
17 |
| Üye partiler |
Cumhuriyet Halk Partisi Millî Güven Partisi Adalet Partisi |
İdam edilen Yusuf Aslan kimdir?
Yusuf Aslan (d. 1947, Kuşsaray, Aydıncık, Yozgat - ö. 6 Mayıs 1972, Ulucanlar, Altındağ, Ankara), Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu kurucularından Türk Marksist-Leninist öğrenci lideri. Deniz Gezmiş ve Hüseyin İnan'la birlikte idam edilmiştir.
İdamı kim kaldırdı Türkiye'de?
Türkiye Cumhuriyeti'nde 1920'de Meclisin kuruluşundan, 1984'te ölüm cezalarının fiilen kaldırılmasına kadar geçen 64 yıllık dönemde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanan ve infazı gerçekleştirilen ölüm cezası kararı sayısı 712'dir.
