6 Şubat depremlerinin derin yaralarını sarmaya devam eden Türkiye, deprem bölgesindeki ekonomik canlanmayla tüm dünyaya örnek oluyor. 'Asrın felaketi' sonrası yapılan yoğun çalışmalar meyvelerini vermeye başladı. Bölge, tüm zorluklara rağmen ihracatta 25 milyar dolar eşiğini aşarak dikkat çekici bir başarıya imza attı. Devletin kurumlarının 'Yanındayız Projesi' gibi inisiyatiflerle bölgeye sunduğu finansman ve diğer destekler bu toparlanmada kilit rol oynadı. Bu tarihi başarı öyküsünün tüm detaylarını ve ekonomik büyümenin şifrelerini yazımızın devamında keşfedin.
ANKARA-BHA
“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen depremlerin ardından 2023-2025 döneminde toplam 3,6 trilyon lira harcama yapıldığı belirtilirken, 2026 yılı bütçesinde bölgedeki ihtiyaç ve hasarların giderilmesi için 653 milyar lira kaynak ayrıldığı ifade edildi.
Açıklamada, devletin tüm kurumlarıyla bölgenin yeniden inşası ve ekonomik hayatın canlandırılması için yoğun çalışma yürüttüğü vurgulandı.
“Yanındayız Projesi” hayata geçirildi
Depremin ilk gününden itibaren yardım ve lojistik faaliyetlerinin koordine edildiği belirtilen açıklamada, yurt dışından gelen yardım malzemelerinin gümrük vergisinden muaf şekilde ülkeye sevk edildiği, bu kapsamda toplam 7 bin 909 sevk işleminin gerçekleştirildiği aktarıldı.
Ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir biçimde yeniden güçlendirilmesi amacıyla bu yıl itibarıyla “Yanındayız Projesi”nin devreye alındığı bildirildi.
Fahiş fiyat ve rekabet ihlallerine ceza
Deprem bölgesinde acil ihtiyaç ürünlerine yönelik fiyat artışlarının yakından takip edildiği belirtilen açıklamada, fahiş fiyat uyguladığı tespit edilen 331 e-satıcıya yaklaşık 79 milyon lira, hazır beton ve çimento fiyatlarında artış yaptığı belirlenen 39 işletmeye ise 54 milyon lira idari para cezası verildiği kaydedildi.
Ayrıca rekabet ihlalleri kapsamında 40’ın üzerinde teşebbüse toplam yaklaşık 610 milyon lira ceza uygulandığı bildirildi.
İhracatta kademeli artış
Bakanlık verilerine göre deprem bölgesi illerinin toplam ihracatı:
-
2023’te 22 milyar 991 milyon dolar,
-
2024’te 24 milyar 228 milyon dolar,
-
Geçen yıl ise 25 milyar 10 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Son verilere göre bölge ihracatı bir önceki yıla kıyasla yüzde 3,2 artış gösterdi.
Türk Eximbank tarafından deprem bölgesindeki firmalara kredi vade uzatımı imkanı sağlandığı, uluslararası kuruluşlardan temin edilen 200 milyon dolarlık kaynağın bölgedeki firmaların yatırım harcamalarında kullanıldığı bildirildi. Bölgede faaliyet gösteren ihracatçılara 2023’te 1,6 milyar dolar, 2024’te 2,3 milyar dolar, geçen yıl ise 2,1 milyar dolar kredi ve finansman desteği sağlandığı aktarıldı.
Esnaf ve kooperatiflere destek
Depremden etkilenen illerde esnaf ve sanatkarlara 2023’te 6,7 milyar lira, 2024’te 18 milyar lira, 2025’te ise 29,5 milyar lira faiz indirimli kredi kullandırıldığı bildirildi. KOOP-DES kapsamında 2023 ve 2024’te toplam 10,1 milyon lira hibe desteği sağlanırken, 2025 yılı için 7 milyon liralık destek kararı alındı.
Deprem bölgesinin ekonomik toparlanma süreci, ihracatta ulaşılan 25 milyar doları aşan rakamlarla somut bir başarıya dönüştü. 'Asrın felaketi' sonrası devletin tüm imkanlarıyla bölgeye aktardığı 3,6 trilyon liralık harcama ve 2026 yılı için ayrılan 653 milyar liralık kaynak, bu kalkınmanın temelini oluşturuyor. Ticaret Bakanlığı öncülüğünde hayata geçirilen 'Yanındayız Projesi', firmalara sunulan kredi uzatımları, uluslararası kuruluşlardan sağlanan 200 milyon dolarlık yatırım desteği ve Eximbank aracılığıyla verilen milyarlarca dolarlık finansman, ihracatçıların yeniden ayağa kalkmasında kritik rol oynadı. Ayrıca, fahiş fiyat ve stokçuluk gibi uygulamalara karşı kararlılıkla mücadele edilerek yüz milyonlarca liralık idari para cezası uygulandı. Esnaf ve kooperatiflere sağlanan faiz indirimli krediler ve hibe destekleri de bölge ekonomisinin tüm katmanlarını güçlendirdi. Bu kapsamlı desteklerle depremzede iller, hem iç pazarda adaleti tesis ederken hem de küresel arenada rekabet güçlerini artırarak ihracat hedeflerini aştı.
