ABD’de İran yaptırımlarının delinmesine destek verildiği iddiasıyla Halkbank hakkında açılan davada yeni bir gelişme yaşandı. ABD Adalet Bakanlığı ile Halkbank arasında kovuşturmanın ertelenmesi anlaşmasına varıldığı bildirildi. CHP’li Deniz Yavuzyılmaz ise anlaşmaya ilişkin dikkat çeken iddialar paylaştı.
ABD ile Halkbank arasında “kovuşturmanın ertelenmesi” anlaşması
Halkbank’ın İran’a yönelik yaptırımların delinmesine destek verdiği iddiasıyla ABD’de açılan davada ABD Adalet Bakanlığı ile Halkbank “ertelenmiş kovuşturma” anlaşmasına vardı.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ABD’nin Halkbank anlaşması için 10 şart öne sürdüğünü iddia etti.
Yavuzyılmaz paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“ABD, ‘Halkbank davası kozunu’ sahaya sürdü.
AKP’nin, İran yaptırımlarını delmek ve kara para aklamak gibi suçlamalar karşısında;
Halkbank üzerinden bir daha bu gibi işlere girmemesi kaydıyla ve Hamas’ın elinde tuttuğu İsrailli rehinelerin bırakılmasındaki gayretleri nedeniyle Amerika’da yürüyen kovuşturmanın 90 günlüğüne askıda tutularak belirli şartlarla ertelenmesinde mutabık kalındı.”
Yavuzyılmaz 10 şart olduğunu iddia etti
Deniz Yavuzyılmaz, paylaşımında söz konusu anlaşmaya ilişkin şu şartların öne sürüldüğünü iddia etti:
Halkbank bir kara para aklamayla mücadele ve uyum uzmanı tutacak.
Bu uzman Amerika’ya yetkililerle iletişimi sağlayacak.
Halkbank’ın bütün hesaplarını inceleyecek.
Uzmana talep ettiği tüm bilgi, belge ve kayıtlar verilecek.
Halkbank İran Hükümeti, İranlılar veya ilgili kuruluşlarından uzak duracak.
İran’dan finans işlemi talebi gelirse Amerika’ya bildirilecek.
Halkbank Reza Zarrab’ın malvarlığı üzerindeki tüm haklarından feragat edecek. ABD’nin bu malvarlığını dondurması veya el koyması durumunda tam işbirliği sağlayacak.
Uzman 90 gün içinde raporunu hazırlayacak.
Uzmanın raporu olumsuz olursa Halkbank’tan konuya ilişkin açıklama istenecek.
Açıklama tatmin edici olmazsa anlaşma iptal edilerek dava yeniden devam edecek.
Halkbank’tan KAP açıklaması
Halkbank’ın Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yer alan açıklamasında şu ifadeler kullanıldı:
“ABD’de 15 Ekim 2019 tarihinde Bankamıza karşı açılan ceza davasıyla ilgili olarak Bankamız Yönetim Kurulu tarafından davanın uzlaşma yoluyla sonlandırılması için ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı (U.S. Southern District of New York) ile Bankamız arasında ‘Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması’ (DPA – Deferred Prosecution Agreement) imzalanması kararlaştırılmıştır.”
Açıklamada söz konusu uzlaşma kapsamında bankanın herhangi bir cezai suç kabulü yapmadığı ve hiçbir adli veya idari para cezası ödemeyeceği belirtildi.
Ayrıca uzman bir kuruluş tarafından hazırlanacak uyum raporunun ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’ne (OFAC) ve ABD Güney New York Bölge Başsavcılık Ofisi’ne teslim edilmesinin ardından davanın düşürülmesine yönelik ortak yazının mahkemeye sunulacağı ifade edildi.
Mahkemenin onayıyla birlikte ABD’de Halkbank hakkında yaklaşık 9 yıldır devam eden ceza davası sürecinin sonlanmasının beklendiği bildirildi.
Açıklamada OFAC’ın Halkbank’a ilişkin idari süreçleri başka bir aksiyon almaksızın kapattığını bankaya bildirdiği de aktarıldı.
Bankanın uluslararası piyasalara erişimi
Halkbank açıklamasında bu gelişmeyle birlikte bankanın yurt dışı kaynak temin olanaklarının, muhabir ağının ve uluslararası piyasalara erişiminin genişlemesiyle mali yapısının olumlu yönde etkilenmesinin öngörüldüğü belirtildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Ülkemiz ekonomisine 88 yıldır hizmet sunan Bankamız faaliyetlerini geçmişte olduğu gibi bugün ve gelecekte de tüm ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun, güçlü, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde sürdürecek olup hem bankacılık sektörünün hem de ülke ekonomisinin büyümesine katkı sağlamaya devam edecektir.”
ABD Adalet Bakanlığı mahkemeye dilekçe sundu
ABD Adalet Bakanlığı tarafından New York Güney Bölge Mahkemesi Yargıcı Richard Berman’a konuya ilişkin dilekçe sunuldu.
Savcı Jay Clayton imzalı belgede davanın bu şekilde çözülmesinin ABD’nin ulusal güvenlik ve dış politika menfaatlerine uygun olduğu vurgulandı.
Belgede Türkiye’nin 7 Ekim 2023 saldırıları sonrası rehinelerin serbest bırakılması ve ateşkesin sağlanması konusundaki yardımlarının bu uzlaşmaya varılmasında etkili olduğu ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanlığının da diplomatik çabaların bir parçası olarak davanın karşılıklı mutabakatla çözülmesini desteklediği belirtildi.
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi’nin banka aleyhindeki tüm haklarından feragat ettiği ve bekleyen bir yaptırım dosyası bulunmadığı aktarıldı.
Anlaşmanın içeriği
Anlaşma kapsamında Halkbank yaptırımlara uyum ve kara para aklamayı önleme politikalarını incelemek üzere tarafsız bir uzman görevlendirmeyi kabul etti.
Anlaşma süresince ABD finans sistemi üzerinden İran hükümeti veya kuruluşları ile herhangi bir işlem yapılmaması şartı getirildi.
Halkbank ayrıca Reza Zarrab ile bağlantılı varlıkların dondurulması veya iadesi konularında Türk hukukunun izin verdiği ölçüde ABD makamlarıyla işbirliği yapmayı kabul etti.
Belirlenen şartlara tam uyum sağlanması durumunda savcılığın davanın tüm suçlamalarla birlikte kalıcı olarak düşürülmesi için mahkemeye başvuracağı bildirildi.
Ayrıca 11 Mart 2026 tarihinde yapılması planlanan durum konferansının ertelenmesi talep edildi.
Halkbank davası
İddianamede Halkbank’ın İran’a yönelik ABD yaptırımlarının aşılmasına destek verdiği iddiaları yer alıyordu.
Bankanın İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde kurulduğu öne sürülen paravan şirketler aracılığıyla yaptırımları deldiği ileri sürülmüştü.
Halkbank yönetimi ise suçlamaları başından bu yana reddetti.
Banka 2019 yılında kamuoyuna açıklanan iddianamedeki suçlamaların hiçbirini kabul etmediğini bildirmişti.
