Sayýþtay Baþkanlýðýnýn Ýstanbul Büyükþehir Belediyesine (ÝBB) iliþkin 2025 Yýlý Denetim Raporu'nda, belediyenin araç kiralama ihalesinde bazý araçlarýn kira bedellerinin piyasa rayiçlerinin çok üzerinde belirlendiði, araçlarýn üç aylýk kiralama bedelinin satýn alma fiyatýna denk geldiði tespit edildi. Sayýþtay Baþkanlýðýnca hazýrlanan raporda, ÝBB tarafýndan Kamu Ýhale Kanunu kapsamýnda yapýlan bazý ihalelerde yaklaþýk maliyetlerin hatalý belirlendiðine iliþkin tespitlere yer verildi.
Bu kapsamda, 3 milyar 375 milyon 868 bin 924 lira sözleþme bedelli "2026 yýlý araç kiralama hizmet alýmý" ihalesinde binek araçlar dýþýnda kalan bazý araç gruplarýna iliþkin yaklaþýk maliyetlerin, piyasa rayiçleriyle uyumsuz ve çok yüksek belirlendiðine raporda dikkat çekildi.
Kamu Ýhale Kanunu ve Hizmet Alým Ýhaleleri Uygulama Yönetmeliði'ndeki, yaklaþýk maliyetin belirlenmesine iliþkin mevzuat hükümlerinden bahsedilen raporda, yaklaþýk maliyetin tespit edilmesi hususunda idarelerin kýsýtlanmadýðý, kamu kurumlarýnca belirlenen fiyatlardan, kamu kurum ve kuruluþlarýnca alýmý yapýlan benzer nitelikteki iþlerden oluþan fiyatlardan, ilgili odalarca belirlenen fiyatlardan ve piyasadan yapýlabilecek fiyat araþtýrmalarýndan yararlanýlabileceðinin hüküm altýna alýndýðý belirtildi.
ÝBB tarafýndan ihale kapsamýnda, kiralanacak olan araçlar için 17 farklý grupta muhtelif araçlar belirlendiði ve yaklaþýk maliyet hesabýnda kullanýlmak üzere 5 firmadan fiyat araþtýrmasý yapýldýðý anlatýlan raporda, "Yapýlan bu araþtýrma neticesinde aþaðýdaki tabloda gösterilen yaklaþýk maliyet oluþturulmuþtur. Ayný zamanda yaklaþýk maliyet fiyat araþtýrmasýna teklif veren firmalardan bir tanesi ihaleye istekli olarak katýlmýþ ve ihale neticesinde yüklenici olarak tabloda belirtilen bedeller üzerinden ihaleyi kazanmýþtýr." ifadelerine yer verildi.
Raporda, yapýlan incelemeler sonucunda binek araçlar dýþýnda kalan bazý gruplarda yer alan araçlarýn aylýk kira bedelleriyle kasko deðerleri arasýndaki farkýn yalnýzca birkaç aylýk kira bedeline denk geldiðinin tespit edildiði kaydedildi. Araçlarýn kiralama bedeli ile kasko deðerlerinin verildiði tablonun yer aldýðý raporda, "Yukarýda yer verilen tablodan da anlaþýlacaðý üzere ihale kapsamýnda kiralanan araçlara iliþkin olarak belirlenen kira bedellerinin aracýn edinim bedellerine göre çok yüksek olduðu açýktýr. Örnek vermek gerekirse 6. grup içerisinde yer alan araçlarýn ortalama kasko deðeri 1 milyon 493 bin 355 liradýr.
Araç için Ýdare tarafýndan ödenen bir aylýk kira bedeli ise 496 bin liradýr. Buna göre araç kiralanmak yerine Ýdare tarafýndan satýn alýnmak istense 3 aylýk kira bedeli üzerinden araç satýn alýnabilecektir. Bu durum kaynaklarýn etkili, ekonomik ve verimli kullanýmý açýsýndan hayatýn olaðan akýþýna aykýrý bir durum teþkil etmektedir." denildi. Bu tespitler doðrultusunda, ihalede yaklaþýk maliyetlerin piyasa rayiçlerinin çok üzerinde belirlendiði, araçlarýn kiralama bedelleri ile yaklaþýk maliyetleri arasýnda gerçekçi bir uyum bulunmadýðý deðerlendirmesi yapýldý.
Sayýþtayýn tespitlerine karþý ÝBB tarafýndan verilen yanýtta, yaklaþýk maliyetin tanýmýna yer verildiði ancak denetim bulgusuna iliþkin açýklama yapýlmadýðý belirtildi. Raporda, "Sonuç olarak, belediye tarafýndan yapýlan ihalede temin edilecek ve farklý gruplarda yer alan araçlara ait yaklaþýk maliyetlerin belirlenmesi adýna firmalarca bildirilen fiyatlarýn piyasa rayiçlerini yansýtýp yansýtmadýðý kontrol edilmeksizin yaklaþýk maliyet hesabýnda deðerlendirilmesi mevzuata aykýrý bir uygulama olup yaklaþýk maliyetlerin piyasa koþullarýný yansýtacak þekilde gerçekçi olarak belirlenmesi gerekmektedir." ifadelerine yer verildi.
