Fransa'da hayvanlarda görülen Shamonda virüsü, ilk kez bir insanda tespit edildi. Ekim ayının başında Lyon'da hayatını kaybeden hastada belirlenen virüsün ölümle doğrudan bağlantısı henüz netleşmedi. Yetkililer, bağışıklık sistemi baskılanmış hastada görülen bu istisnai vaka nedeniyle incelemelerini sürdürüyor.
Shamonda virüsü nedir?
Shamonda virüsü (SHAV), Orthobunyavirus cinsinde yer alan ve Simbu virüs grubuna dahil olan bir virüs olarak biliniyor. İlk kez 1965 yılında Nijerya'da sığırlarda tespit edilen virüs, daha önce Afrika'nın çeşitli bölgelerinde ve Japonya'da hayvanlarda görüldü. 2026 yılında ise Avrupa'daki hayvanlarda da tespit edildi.
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) verilerine göre virüs başta sığırları etkiliyor. Koyun, keçi, at ve alpaka gibi hayvanlarda da enfeksiyon vakaları bildirildi.
Shamonda virüsünün belirtileri neler?
Shamonda virüsünün belirtileri hakkında hayvanlara ilişkin daha fazla bilgi bulunuyor. Bildirilen başlıca belirtiler şöyle:
Belirtiler başka hayvan hastalıklarıyla benzerlik gösterebildiği için kesin tanıda laboratuvar incelemesi gerekiyor.
İnsanlardaki belirtiler ise henüz net olarak belirlenmiş değil. Fransa'da virüs tespit edilen hastada, ciddi bağışıklık sistemi baskılanması nedeniyle tedavi gördüğü sırada beyinle ilgili komplikasyonlar gözlendi. İnsanlardaki hastalık tablosunun anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuluyor.
Shamonda virüsü insana nasıl bulaşır?
Shamonda virüsünün hayvanlar arasındaki temel bulaşma yolunun Culicoides cinsine ait küçük, ısırıcı sinekler olduğu biliniyor. Fransa'da tespit edilen insan vakasında da bu tür bir sineğin ısırmasıyla bulaşma ihtimali üzerinde duruluyor. Ancak insana bulaşma şekline ilişkin incelemeler henüz tamamlanmadı.
Virüsün sivrisineklerle bulaştığı yönündeki ifadeler yerine, mevcut bilgilerde öne çıkan ısırıcı sineklerin belirtilmesi önem taşıyor.
Shamonda virüsü ölümcül mü?
Fransa'da Shamonda virüsü tespit edilen hasta, ekim ayının başında hayatını kaybetti. Ancak virüsün hastanın ölümüne doğrudan neden olup olmadığı veya ölümde etkili bir rol oynayıp oynamadığı henüz kesinleşmedi.
Hastanın ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi gördüğü ve bağışıklık sisteminin önemli ölçüde baskılanmış olduğu bildirildi. Bu nedenle tek vakadan hareketle Shamonda virüsünün insanlarda kesin olarak ölümcül olduğu sonucuna varılamıyor.
Shamonda virüsü Türkiye için risk oluşturuyor mu?
Mevcut açıklamalara göre Fransa'daki vaka, ciddi bağışıklık sistemi baskılanması bulunan bir hastada ortaya çıkan istisnai bir durum olarak değerlendiriliyor. Inserm tarafından aktarılan bilgilere göre mevcut bilimsel veriler ışığında genel nüfus için şu aşamada belirlenmiş bir sağlık riski bulunmuyor.
Bununla birlikte, insanlarda görülen enfeksiyona ilişkin bilimsel veriler son derece sınırlı. Virüsün insanlarda nasıl bir hastalık tablosuna yol açabileceğinin anlaşılması için yeni araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
Shamonda virüsünün tedavisi ve aşısı var mı?
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü, Shamonda virüsüne karşı ticari olarak kullanılabilen onaylı bir aşının bulunmadığını belirtiyor. İnsanlardaki enfeksiyon konusunda ise vaka sayısının çok sınırlı olması nedeniyle tedavi seçenekleri ve hastalığın seyri hakkında kesin sonuçlara ulaşılmış değil.
Fransa'da ilk insan vakası nasıl ortaya çıktı?
Fransa'da Lyon'da ekim ayının başında hayatını kaybeden bir hastada Shamonda virüsü tespit edildi. Fransa Sağlık Bakanlığının açıklamasına göre hastanın ciddi bir hastalık nedeniyle tedavi gördüğü ve nörolojik komplikasyonlar yaşadığı belirtildi.
Virüsün hayvanlarda uzun yıllardır görüldüğü, ancak daha önce insanlarda tespit edilmediğinin düşünüldüğü aktarıldı. Bu vaka, Shamonda virüsünün insanlarda görülmesine ilişkin ilk bildirim olarak kayıtlara geçti.
Yetkililer, virüsün ölümle ilişkisini ve olası bulaşma yolunu araştırmayı sürdürüyor.
