Trump, Putin ve Şi zirvesinin hatırlattığı Yalta Konferansı: Üç liderin dünyayı dizayn etmesi
ABD Başkanı Trump, Rusya Devlet Başkanı Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 17-19 Kasım'da APEC Zirvesi kapsamında yapacağı üçlü zirve, 1945 Yalta Konferansı'na benzetiliyor. Kararların küresel etkileri tartışılıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım'da Çin'in Şıncın kentinde bir araya gelecek. Çin ev sahipliğinde 17-19 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında gerçekleşecek bu görüşme, ABD, Rusya ve Çin liderlerinin katıldığı ilk üçlü zirve olacak.
Yalta Konferansı Benzetmesi ve Zirvenin Önemi
Trump, Putin ve Şi'nin bir araya geleceği bu üçlü zirve hakkında yapılan uluslararası değerlendirmelerde 1945'teki Yalta Konferansı benzetmesi öne çıktı. Yalta Konferansı'nda bir araya gelen ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin; II. Dünya Savaşı sonrasında başta Almanya olmak üzere Avrupa'nın yeniden yapılanmasını görüşmüştü.
Yalta Konferansı'nın Detayları ve Gündemi
Kırım Yarımadası'ndaki Yalta kentinde Roosevelt, Churchill ve Stalin'in katıldığı konferans 4-11 Şubat 1945 tarihlerinde düzenlendi. Toplantının temel gündemi, II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'nın şekillendirilmesiydi. Yalta'da, Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması ve başkent Berlin'in dört müttefik devletin kontrolüne bırakılması konusunda uzlaşmaya varıldı. Polonya'nın sınırları ve savaş sonrasında kurulacak yönetimi de masadaki önemli başlıklardan biriydi.
Tarafların Hedefleri ve Uluslararası Anlaşmalar
Stalin, Sovyetler Birliği'nin Doğu Avrupa'daki nüfuz alanını genişletmeyi hedefleyen bir tutum aldı. Roosevelt ve Churchill ise demokratik yönetimlerin kurulması yönünde güvenceler almaya çalıştı. Yalta Konferansı'nda, savaş sonrasında uluslararası barışı korumak amacıyla Birleşmiş Milletler'in kurulması süreciyle ilgili uzlaşmaya varıldı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinin veto hakkı gibi temel konularda anlaşma sağlandı.
Savaş Suçları ve Japonya ile İlişkiler
Yalta'da, Nazi Almanyası'nın işlediği savaş suçlarıyla ilgili konular da görüşüldü. Savaş suçlarının cezasız kalmaması ve sorumluların yargılanmasının altı çizilerek savaşın ardından Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nin kurulmasının siyasi zemini oluşturuldu. Konferans'ta Stalin, Almanya'nın teslim olmasının ardından Sovyetler Birliği'nin Japonya'ya karşı savaşa katılmasını kabul etti. Stalin'in bunu kabul etmesine karşılık, Japonya'nın kontrolündeki bazı Uzak Doğu toprakları üzerinde Sovyetler Birliği'ne kazanımlar sağlanmasına karar verildi.



