Üniversiteli iki genç kızımız Nehir ve Nevin, geleceklerinden kaygı duydukları, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’i görevinden ayrılmaya çağırdıkları için tutuklandılar. Bakanın ziyaret edeceği Kadıköy Anadolu Lisesi parmaklıklarına astıkları pankartta, “Bize gelecek yoksa, sana huzur yok. Yusuf Tekin istifa” diye yazdılar. Vay sen misin düşüncesini açıklayan, görevden ayrılmaya çağıran! Önce gece yarısı gözaltı, sonra da tutuklama geldi. Şaka gibi ama gerçek. Tutuklama kararında, “Sana huzur yok” ifadesinin tehdit ve gözdağı niteliğinde olduğu savunulmuş.
Fransa’da, Avrupa’da öğrenciler, gelecek kaygıları için ayaktayken, hükümetlerle görüşüp, Sırbistan’daki gibi sandıkta iktidarı değiştirirlerken ülkemizde pankartla barışçıl bir biçimde düşüncelerini açıkladı diye iki üniversiteli, TİP üyesi gencin başlarına gelenler kabul edilemez. Orhan Veli’nin “Bedava” şiirindeki söyledikleri günümüz Türkiye’sinde gerçek oldu: “Kelle fiyatına hürriyet/Esirlik bedava.” Şiirde söylenenlerden daha fazlasını yaşıyoruz. Havanın, bulutun, yağmurun, çamurun, otomobillerin dışının bedava olduğuna işaret eden şair, “Peynir ekmek değil ama/ Acı su bedava” demişti.
Ancak günümüzde su da paralı, göçükte, selde, madende her türlü ölüm ise bedava. Tutuklanan Nehir Dizdar Galatasaray Üniversitesi’nde, Nevin Tekin İstanbul Üniversitesi’nde okuyor. Belli ki iki genç de iyi, özgür bir eğitimden geçmişler. Ancak birçok genç gibi haklı olarak geleceklerinden kaygı duyuyorlar. Anayasal haklarına dayanarak düşüncelerini açıklayınca da birden kendilerini demir parmaklar arkasında buluyorlar. Düzeni eleştirmeyin, gerçeği konuşmayın, yazmayın, “kral çıplak demeyin” demeye getiriyorlar. Nehir’in annesi Zübeyde Dizdar, yazının asıldığı Kadıköy Anadolu Lisesi’nden geçen yıl emekli olmuş bir öğretmen.
Kızının ve arkadaşının gece yarısı gözaltına alınıp sonra tutuklanmasına isyan ediyor: “İkişer, üçer arabayla gece bir buçukta 6-7 polis geldi. Fon vurgunuyla parayı cebimizden alanların evi böyle basıldı mı bilmiyorum. Kızıma hiç kızamıyorum. Doğrusunu yaptı. Üniversite mezunları marketlerde çalışıyor. Kendi geleceğinden şüphe duyan, geleceğine güvenmeyen gençler huzursuz. Kızım da bakanın huzursuz olması gerektiğini hatırlattı. Anayasal hakkını kullanarak protesto etti. Ben kızımla gurur duyuyorum.
Sorumlu, bilinçli, vicdanlı ve yürekli bir insan yetiştirmişim.” 20 yaşlarındaki Nevin ve Nehir’in astıkları masum bir pankarttan dolayı tutuklandığını görünce benzer pankartlar başta Galatasaray, İstanbul ODTÜ, İTÜ olmak üzere birçok üniversitede de asıldı. Kamuoyundan, basın meslek örgütlerinden ve eğitim sendikalarından yükselen tepkilerin ardından iki öğrenci önceki gün tahliye edildi. Atatürk karşıtlarıyla fotoğraf çektiren, “Kurtuluş Savaşı” için örtülü olarak “Neyden kurtulduk” diye kafa karıştıran Yusuf Tekin, iki üniversiteli gencin düşüncesini açıklamasına, görevden ayrıl çağrısına dayanamıyor.
Son günlerin en çok konuşulan konusu, büyük skandal, fon vurgununun maliyetinin 114 milyar dolar olduğu söyleniyor. Bu büyük bunalımın ülkemizi, geleceğimizi olumsuz etkilediği ortada. İktidar bunun konuşulmasını önlemek için gazetecileri, seçilmiş belediye başkanlarını, özgürce düşüncesini söyleyen öğrencileri hapse atıyor. Ondan sonra da büyük bir pişkinlikle ülkede demokrasi, özgürlük olduğunu söylüyor!
Bugüne kadar pek çok öğrencinin sağlığını ve yaşamını yitirmesine neden olan MESEM, laik eğitime aykırı ÇEDES gibi uygulamaları savunan ve Türkiye Yüzyılı Maarif Programı’yla Cumhuriyetin laik, bilimsel eğitim düzenini bozan Yusuf Tekin görevden ayrılmalı ya da alınmalıdır. Çürümenin gazı içeride şişti, şişti, sonunda patladı. Kokudan durulmuyor. Fon vurgununun içinden fırlayanlara bir göz atalım: Zaman zaman vurguladığımız çifte standardın saklanamaz düzeyde uygulandığı günlerden geçiyoruz. Gündemde fon vurgunundan Bakırköy Belediyesi’ne kadar iki uç konu var.
Birincisi iktidarın icraatının bir sonucu, ikincisi yerel yönetimlerde tam iki yıl önce başlayan silkeleme operasyonlarının son halkası. Bugün 12. gün. Kocaeli 2 No’lu F Tipi Cezaevi’nde tutukluyum. Büyük Atatürk’ün bize verdiği en değerli hediyelerden Cumhuriyetin 103. yılını cezaevinde kutluyorum. Keşke bir bayrağım olsaydı da pencereme assaydım. Özgürlüğümüzü ne kadar bizden alsalar da Cumhuriyet içinde yaşadığımız gerçeğini değiştiremeyecekler. Neden cezaevinde olduğum ise malum. Suçum “haber yapmayarak” örgüte yardım. Ancak örgüte üye değilmişim. Nedir bu Türk gazetecilerinin çektiği? Mesleğe girdiği ilk günden başlayan itiş kakış...
Çoğu işyerinde bir önceki ay işe başlayan gazeteci, bir sonrakini küçümsemekten zevk duyar. Azerbaycan’ın Türkiye’ye koyduğu tavrın meali bu. Bağımsız bir ülke olan Azerbaycan’ın iç işlerini ilgilendiren bir konuda aldığı karar hoşumuza gitmeyebilir ama eleştirme hakkımız yok. Sayısını bilmediğimiz danışmanlardan birinin sarf ettiği bir söz yüzünden kardeş iki ülke arasında çıkan kriz, belki bardağın taşan son damlasıydı. Geçtiğimiz hafta Azerbaycan, İran ve Brezilya ile ilgili olarak çok önemli gelişmeler yaşandı. Azerbaycan’da üç önemli ulusal tehdit bulunmaktadır. Birincisi, Ermenistan’la Karabağ’ın statüsü konusundaki anlaşmazlıklar.
İkincisi, İran’daki ve Azerbaycan’daki Azerileri birleştirmeyi amaçlayan “Büyük Azerbaycan” projesinin yarattığı riskler ve İran ile Azerbaycan’ın karşı karşıya gelmesi olasılığı. Üçüncüsü de Azerbaycan’daki laiklik karşıtı örgütlenmeler. Mekke ittifakı üyesi üç ülke yetkililerinin Tahran’da İranlı yetkililerle yaptığı toplantı, birkaç düzlemde incelenmesi gereken önemdedir. Toplantının bir düzleminde, bölge açısından en önemli sorun olan ABD/İsrail-İran savaşı var ama bir diğer düzlemde de İran’ın Mekke ittifakına katılma olasılığı var. Ve bir üçüncü düzlemde de ABD’nin Ortadoğu güvenlik mimarisinin zayıflamasının yansımaları konusu var.
Türkiye’de çiftçi yüklendiği tüm sorunlarla yalnız başına! Çiftçi aylarca uğraşıp yetiştirdiği ürünün karşılığını alamadığı gibi, bazen bu ürünü toplatmak için harcayacağı para, satıştan kazanacağından daha maliyetli hale geliyor. Ürününü dalında bıraksa zarar, toplasa yine zarar! 2. Dünya Savaşı sonunda dünyanın en zengin, en güçlü devleti olan ABD için “komünizm hayaleti” her zaman büyük bir tehlikeydi. Savaştan sonra Sovyetler Birliği’nin yükselmesinden, Çin’de komünist rejimin, Doğu Avrupa’da halk cumhuriyetlerinin kurulmasından rahatsız olan ABD, “Soğuk Savaş”ı başlattı.
Vaclav Havel, “Güçsüzlerin Gücü”nde dükkânının vitrinine her sabah rejimi öven pankart asan bir manavdan söz eder. Manavın her gün ekmek teknesine birbirinden farklı pankartlar asmasının nedeni, var olan iktidara ve onun paydaşlarına duyduğu derin inanç değildir. Bu, bir anlamda düzenle uyum içinde olduğunu göstermenin yoludur. O, dikkat çekmemenin, gündelik hayatı sağlama almanın yolunu bulmuştur. Bertolt Brecht (1898-1956), kapitalist düzeni Marksist bir bakışla eleştirdiği Üç Kuruşluk Opera’da, “Önce ekmek gelir, ardından ahlak” der.
Oyunda, ticaret ile suçun, saygınlık ile çıkarcılığın, yasal olan ile yasadışılığın sınırlarının giderek bulanıklaştığı bu dünya, aynı zamanda çürümenin toplumsal yaşamın bütününe yayıldığı bir dekadans dünyasıdır. Toplumumuz hızla ve politikacılarımızın beklemedikleri biçimde yaşlanmaya başladı ve hazırlıksız yakalandık. Eskinin dede ve nineleri birdenbire kendi baba ve annelerinin bakım sorumluluğu ve yükü ile karşı karşıya kaldılar. Üstelik eskiden dede ve nine durumundaki bu kişiler enflasyon, adaletsiz gelir dağılımı, yetersiz sosyal güvence kıskacında kıvranmaktalar.
Sosyal güvencesi olanların bile çoğunun geliri açlık sınırının olduğu için çalışmak zorundalar. Üniversiteli iki genç kızımız Nehir ve Nevin, geleceklerinden kaygı duydukları, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’i görevinden ayrılmaya çağırdıkları için tutuklandılar. Bakanın ziyaret edeceği Kadıköy Anadolu Lisesi parmaklıklarına astıkları pankartta, “Bize gelecek yoksa, sana huzur yok. Yusuf Tekin istifa” diye yazdılar. Galatasaray, Konyaspor karşısında, oyuna kaldığı yerden başlıyor. Hızlı, tutkulu, kararlı… Ve mutlu! Sezona adapte olması çileli olsa da, artık futbol oynamaktan keyif alıyor. Oysa, kolay bir takım değil Konyaspor.
Nitekim maç başlar başlamaz hemen pozisyon üretiyorlar, seyircilerinin desteği ile avantajı ele geçirmeye çalışıyorlar. Olmuyor. Bertolt Brecht (1898-1956), kapitalist düzeni Marksist bir bakışla eleştirdiği Üç Kuruşluk Opera’da, “Önce ekmek gelir, ardından ahlak” der. Oyunda, ticaret ile suçun, saygınlık ile çıkarcılığın, yasal olan ile yasadışılığın sınırlarının giderek bulanıklaştığı bu dünya, aynı zamanda çürümenin toplumsal yaşamın bütününe yayıldığı bir dekadans dünyasıdır. Toplumumuz hızla ve politikacılarımızın beklemedikleri biçimde yaşlanmaya başladı ve hazırlıksız yakalandık.
Eskinin dede ve nineleri birdenbire kendi baba ve annelerinin bakım sorumluluğu ve yükü ile karşı karşıya kaldılar. Üstelik eskiden dede ve nine durumundaki bu kişiler enflasyon, adaletsiz gelir dağılımı, yetersiz sosyal güvence kıskacında kıvranmaktalar. Sosyal güvencesi olanların bile çoğunun geliri açlık sınırının olduğu için çalışmak zorundalar. Üniversiteli iki genç kızımız Nehir ve Nevin, geleceklerinden kaygı duydukları, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’i görevinden ayrılmaya çağırdıkları için tutuklandılar. Bakanın ziyaret edeceği Kadıköy Anadolu Lisesi parmaklıklarına astıkları pankartta, “Bize gelecek yoksa, sana huzur yok.
Yusuf Tekin istifa” diye yazdılar. Cumhuriyetimizin 103. yıldönümünde, başta ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, silah arkadaşlarını, vatanımız için canlarını feda eden aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi sonsuz rahmet ve minnetle andık. Cumhuriyet, özgürlük, insanca varlık yolu; Atatürk’ün kurduğu çağdaş uygarlık yolu…” Bekir Sıtkı Erdoğan’ın bu dizelerinde olduğu gibi böylesi yüzlerce güzel marşla, şiirlerle sevmeye başladık Cumhuriyeti daha ilkokul yıllarında.
O dizelerin ne anlama geldiğini o yaşlarda bilmesek de bu şiirlerin okunduğu, marşların söylendiği bayramlarda genci, yaşlısı, kadını, erkeği, çocuğuyla o coşkuyu hep birlikte yaşıyorduk. Değerli dostlar, Rahmetli İlber Hoca’ya sormuştum: “Hocam tarih tekerrür mü ediyor?” Gülmüş, “Bu derin bir mevzu” demişti. Onun derin bulduğu sulara girecek değilim ama büyük bir çoğunluğun tarihin tekerrür ettiğine inandığını biliyorum. Harari’nin kitaplarına bakarsanız, insanın bazı davranışları (örneğin yiyebileceğinden fazlasını alıp saklama telaşı) 70 bin yıllık insanlık tarihinin bile gerisine gidiyor. Siyaset iktidar olmak için yapılır.
Bir siyasi partinin iktidar olabilmesi için üç veriye mutlaka gereksinimi vardır; her şeyden önce partinin bir ideolojisi olmalı. İkinci olarak bu ideolojiyi yansıtacak bir iktidar programı olacak ve son olarak bu programı uygulayabilecek bilinçli kadroları olmalı. İdeoloji önemlidir çünkü partinin hangi amaçlara odaklanması gerektiğini belirler. Türkiye’nin kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) sınırları, karasuları ötesindeki “deniz yetki alanı”nı oluşturmaktadır. Bu alana kısaca Mavi Vatan demek mümkündür. Mavi Vatan içinde “karasuları” tam egemenlik alanıdır. Karadeniz’de 12 mil, Ege ve Akdeniz’de 6 mil olarak uygulanmaktadır.
Kıta sahanlığı ve MEB, genel bir kural olarak kıyı çizgisi boyunca belirlenen esas hatlardan itibaren 200 mil olarak belirlenir. Donald Trump dönemi ABD küresel jeopolitiği, küresel güç mücadelesinde asıl rakip Çin’e karşı Hint-Pasifik bölgesinde yoğunlaşmayı; Avrupa’nın güvenliğini Avrupalılara devretmeyi, Ortadoğu’da ise riskleri azaltmak ve tasarruf sağlamak amacı ile bölgeden çekilecek askeri gücünün oluşturacağı boşluğu, bölgesel ittifaklar ile doldurmayı esas almaktadır. Gücün tek bir elde ya da küçük bir elit yapıda toplandığı toplumlar, çoğu kez dinsel bir kisveye büründürülen buyruklarla yönetilirler.
Eğitimimizden yiyeceğimize, giyeceğimize kadar her şeye yönetimdeki bu “seçkinler” grubu karar verir. Bugün, adalet açısından en yaygın yakınma konusu yargıda çifte standarttır. Bir memleketin medeniyet anlayışı, yalnızca yaptığı yollarla, yükselttiği binalarla ölçülmez. Kendisine emanet edilmiş bir yapıya, yaşlı bir ağaca, eski bir bahçeye nasıl davrandığı da o anlayışı gösterir. Ridley Scott’ın Gladyatör filmindeki o unutulmaz sahneyi hatırlayın: İmparator Commodus, arenanın tozlu zemininde General Maximus’un karşısına çıkacaktır. Türkiye’de haftalık çalışma süresi 45 saat ile AB ortalamasının tam dokuz saat üstünde.
Bu ülke ağır bedellerin ülkesi. Bu ülke ağır sınavların ülkesi. Aslında yıllardır anmalarda konuşma yapmıyordum. Ve önceki geceye kadar da konuşmak gibi bir niyetim yoktu. Ermenistan-Azerbaycan barış süreci çoğunlukla Karabağ üzerinden değerlendiriliyor. Oysa sınırın hukuken tanımlanmasını zorlaştıran başlıklardan biri, Sovyet döneminin idari sınır pratiklerinden kalan eksklavlar. Türkiye Cumhuriyeti, Suudi Arabistan ve Pakistan devletleri arasında 7 Ağustos 2026 günü Mekke’de bir Ortak Savunma Antlaşması imzalandı.
Değerli aydınımız Ahmet Taner Kışlalı’yı 21 Ekim 1999 Perşembe sabahı saat 09.40’ta Ankara’da evinin önünde uğradığı suikast sonucu yitirmiştik. Üniversite maceram, 12 Eylül öncesi ve sonrası olmak üzere iki kısımdan ibarettir. İstanbul’da geçen günlerde etkili olan ve son 84 yılın en kuvvetli yağışları arasında gösterilen sağanak; sel ve taşkınlara yol açarak can ve mal kayıplarına neden oldu. Dünyadaki varlıkların gerçek değeri ancak onu yitiren kişi ve gruplar tarafından ortaya çıkarılabilir. Ekim ayı, son rakamı çift olan yıllarda, barolarda seçim ayıdır. Erdoğan konuşmalarında sık sık “Türk, Kürt, Arap birlikteliği”ni öne sürüyor.
“Fon krizi” tanımı, ülkemizde yapılan vurgunun sistem ile yapısal bağını gizlemeye, kişi eylemine indirgenmeye odaklanıyor. Türk siyasi tarihinde siyasi hamlelerin milletin gözü önünde bu derece açık ve pervasızca sahnelendiği bir dönem herhalde az görülmüştür. Günümüzde pek çok hastalık, aşılama ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla önlenebilir veya riskleri azaltılabilir. 6 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’de Anayasa Mahkemesi’nin Tayfun Kahraman Başvurusu(2) kararı yayımlanınca, bireysel başvuru hakkı veya öğretideki adıyla “anayasa şikâyeti” yeniden yargı gündemine girdi.
Yazıya başlarken şunu belirtelim, üzerine konuşacağımız CHP, butlan talihsizliğine uğramadan önceki CHP’dir. Bedri Rahmi’nin “Oğlum Mernuş, sen otobüsü kaçırmış bir milletin çocuğusun” demesinin üzerinden yarım asrı aşkın bir süre geçmesine karşın hâlâ otobüsü yakalayabilmiş değiliz. O da ne, özgürlüklerin kısıtlandığı, insanların düşüncelerinden dolayı içeriye atıldığı bir dönemde AKP genel başkanı, Namık Kemal’in “Hürriyet Kasidesi”nden bir beyit okuyor! Hiçbir belediye başkanı ya da meclis üyesi yalnızca kara kaşı, kara gözü için transfer edilmez.
“Adım Halime, köyde yaşıyorum, ilkokul bitince ortaokula nereye gideceğim diye düşünüyorum, yatılı ortaokul varmış, keşke babam beni oraya gönderse. Bilmiyorum ki nasıl bir yer!” Devlet, faaliyetlerini yürütmek için birtakım araçlara muhtaçtır. İstemeye istemeye de olsa Türkiye’nin kurucu partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nde derin bir siyasi ayrışma ve ayrılıklar yaşandı. Şükrü Erbaş birkaç dizeyle bazen sayfalar dolusu sosyoloji metninin anlatamadığını anlatıyor. Türk-ABD ilişkilerinde politik altyapı oluşturmak ve kamuoyu desteği sağlamak amacıyla siyasi çevrelerce sıklıkla “stratejik ortak” tanımı kullanılmaktadır.
