İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in, konut reformlarının sağ ve aşırı sağ partilerce reddedilmesi üzerine gelecek ay için ilan ettiği erken genel seçim süreci, çarşamba günü meydana gelen ölümcül tren kazasının ardından yeni bir seyre girdi. Urda eteklerinde gerçekleşen ve en az 69 kişinin yaşamını yitirdiği yüksek hızlı tren çarpışması, son seçim atmosferine hakim olan sert söylemleri geçici olarak dindirirken ülkeyi derin bir yasa sürükledi.
Yüksek hızlı demiryolu ağına yönelik endişeler
Milyonlarca İspanyolun iş, tatil ve aile ziyaretleri için kullandığı ve uzun süredir ulusal gurur kaynağı olarak nitelendirilen yüksek hızlı demiryolu ağı, son dokuz ayda yaşanan ikinci büyük kazayla birlikte kamuoyunda endişe ve tepkilere yol açtı. Ülke basınında perşembe günü yayımlanan manşetlerde El Mundo "Trenlerde bir katliam daha", ABC "Dokuz ay sonra en az 68 ölü" ve El País ise "Bir yıldan kısa sürede ikinci yüksek hızlı felaket" başlıklarını kullandı.
Hükümetin önceki eleştirileri
Hükümet, kaza öncesinde de konut eylemleri, Başbakan Sánchez’in ailesi ve yakın çevresine yönelik yolsuzluk suçlamaları ile yaz aylarında Ceuta kentine yönelik kitlesel sınır geçişlerinin yönetimi nedeniyle yoğun eleştirilere maruz kalmıştı.
Uzman değerlendirmesi
Madrid Carlos III Üniversitesi'nden siyaset bilimci Pablo Simón, kazanın iki yönlü bir etki oluşturduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu: "Burada hükümet için birçok cephe var ve bence bu kazanın iki yönlü bir etkisi bulunuyor. İlk olarak, demiryolu altyapısının durumuna dikkat çekiyor; sorunun yapısal olduğunu öne sürüyor ve İspanya'daki kamu hizmetlerinde, özellikle de altyapı konusunda daha geniş çaplı bir gerilemeye işaret ediyor." Simón, 2018'den bu yana iktidarda bulunan hükümetin mevcut tabloyu önceki Halk Partisi (PP) yönetiminin tasarruf politikalarına bağlamasının "kesinlikle inandırıcı olmadığını" vurgulayarak, "Ancak ikinci bir mesele daha var: Hükümet bundan önce de zorlu bir mücadeleyle karşı karşıyaydı; gerekli desteği sağlayabilmeleri zaten son derece düşük bir ihtimaldi," dedi.
Sánchez'ten açıklama ve muhalefetin tepkisi
Başbakan Sánchez, bir yıldan kısa sürede iki yüksek hızlı tren felaketinin yaşanmasını "kabul edilemez" olarak niteledi ve benzer bir olayın bir daha tekrarlanmaması için güvenlik tedbirlerinin güçlendirileceğini açıkladı. Muhalefet ise bu vaatlerin yetersiz olduğunu ifade ediyor. PP lideri Alberto Núñez Feijóo, kazada sorumluluğu bulunan siyasetçilerden hesap sorulacağını belirterek, "Bu şekilde devam edemeyiz; bu tür bir yönetim sürdürülemez," dedi. Núñez Feijóo, İspanyolların mucizeler değil, sadece "işlerin yeniden düzgün yürüdüğü bir İspanya" talep ettiğini söyledi.
Aşırı sağdan suçlamalar ve yanıt
Aşırı sağcı Vox partisi, hükümeti tren kazasında hayatını kaybedenlerin ölümlerine neden olmakla, sistemsel kötü yönetimle ve adam kayırmacılıkla suçladı. Parti, Ulaştırma Bakanı Óscar Puente hakkında taksirle ölüme neden olma ve ağır ihmal sonucu yaralamaya yol açma şüphesiyle Yüksek Mahkeme'ye suç duyurusunda bulundu. Suçlamaları reddeden Puente ise İspanya demiryolu ağının "güvenli ve güvenilir" olduğunu savundu.