Çin'in geliştirdiği gizemli uzay uçağı, ABD'nin yayımladığı bir fotoğrafla yeniden gündeme geldi. Aylarca yörüngede kalabilen ve farklı görevler gerçekleştirebilen aracın görüntüsünde özellikle bir ayrıntı dikkat çekti: Uzay uçağının kargo bölümünün açık olması ve arka kısmına başka bir nesnenin bağlı görünmesi, uzmanların merakını artırdı. Bu haber, MONDO bünyesinde yer almaktadır ve fotoğraf, ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Teşkilatı'nın (DIA)
Fotoğraf ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Teşkilatı'nın (DIA)
Fotoğraf, ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Teşkilatı'nın (DIA)
Görüntü ilk olarak iki yıl önce Maxar Technologies tarafından çekildi; şirketin yeni adı Vantor oldu. Raporda yer alan fotoğrafı ilginç kılan tek şey aracın görüntülenmesi değildi; uzay uçağı, başka bir uydu tarafından 90 kilometreden daha yakın bir mesafeden görüntülendi, bu sayede yapısı önceki fotoğraflara kıyasla çok daha net ortaya çıktı. Fotoğrafta küçük bir uzay mekiğini andıran araç görülüyor; kanatları, dikey kuyruk yüzeyleri ve açılabilen bir kargo bölmesi bulunan uzay uçağının arka kısmında güneş panelleri de seçiliyor. Asıl dikkat çeken ayrıntı, aracın arkasına bağlı başka bir nesnenin bulunmasıdır. Bu görüntü, Çin'in uzay aracının yalnızca yörüngede dolaşmadığı, başka nesnelerle ilgili faaliyetler de yürüttüğü ihtimalini gündeme getirdi. Batı medyasında Shenlong, yani "İlahi Ejderha" adıyla anılan uzay aracının resmi modeli henüz doğrulanmadı, ancak tasarımı ABD'nin kullandığı X-37B adlı insansız uzay uçağına benzetiliyor. Boeing tarafından üretilen X-37B de roketle uzaya gönderiliyor, yörüngede çeşitli görevler gerçekleştiriyor ve görevini tamamladığında Dünya'ya geri dönüyor; her iki araç da piste yatay iniş yapabilecek şekilde tasarlandı, bu benzerlik iki ülkenin yeniden kullanılabilir uzay araçları geliştirme yarışını gözler önüne seriyor. Bu teknoloji sayesinde araçlar her görevden sonra terk edilmek yerine Dünya'ya getirilebiliyor, incelenip gerekli bakımları yapılarak yeniden kullanılabiliyor. Çin, ilk deneysel yeniden kullanılabilir uzay aracını Eylül 2020'de uzaya gönderdi ve o tarihten bu yana araçla birden fazla görev gerçekleştirildi; bu görevlerden üçüncüsü, uzay uçağının yörüngede 268 gün kalmasının ardından Eylül 2024'te sona erdi; dördüncü fırlatma ise 7 Şubat 2026'da gerçekleştirildi. Çin yönetimi, görevlerin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşmadı; uzay aracının yörüngede tam olarak hangi deneyleri yaptığı ve hangi amaçlarla kullanıldığı hâlâ bilinmiyor. Aracın dikkat çeken özelliklerinden biri de küçük nesneleri uzaya taşıyabilmesi ve yörüngede serbest bırakabilmesidir; ABD istihbarat raporuna göre Çin'in uzay uçağı, yörüngeye çeşitli nesneler yerleştirebiliyor ve bunlar üzerinde testler yapabiliyor; önceki görevlerde de araçtan küçük nesnelerin ayrıldığı gözlemlendi, ancak bu nesnelerin ne olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı henüz açıklanmadı. Yeniden kullanılabilir uzay araçları yalnızca askeri açıdan önem taşımıyor; bu teknoloji, uzay taşımacılığının geleceğini de değiştirebilir, çünkü günümüzde uydu üretimi ve uzaya gönderilmesi büyük maliyetler gerektiriyor ve arızalanan ekipmanların değiştirilmesi bu maliyeti artırıyor; uzay araçlarının yörüngeden geri getirilmesi, onarılması ve yeniden kullanılması farklı bir sistemin önünü açabilir; bununla birlikte ABD istihbaratı, bu araçların askeri amaçlarla da kullanılabileceğine dikkat çekiyor, yüksek manevra kabiliyetleri sayesinde başka uydulara yaklaşabilen uzay uçakları, yörüngedeki nesneleri izleyebilir ve yakınlarında çeşitli operasyonlar gerçekleştirebilir. ABD'nin X-37B aracı da benzer şekilde gizemini koruyor; aracın görevleri sırasında yeni teknolojiler test ediliyor ancak yapılan çalışmaların yalnızca bir bölümü kamuoyuna açıklanıyor. Çin'in gizemli uzay uçağıyla ilgili en büyük soru, aylarca yörüngede kaldığı süre boyunca hangi görevleri gerçekleştirdiği; ABD'nin yayımladığı fotoğrafta açık bir kargo bölmesi ve aracın arka kısmına bağlı başka bir nesne görülüyor, bu nesnenin ne olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı bilinmiyor; üstelik fotoğraftaki aracın gerçekten Shenlong olup olmadığı da henüz kesinleşmiş değil; uzmanlar, Çin'in uzay programına ilişkin yeni görüntüleri ve verileri bu nedenle yakından takip ediyor. Çin ile ABD arasındaki rekabet artık yalnızca roket ve uydu teknolojileriyle sınırlı değil; iki ülke, uzayda uzun süre görev yapabilen, farklı operasyonlar gerçekleştiren ve yeniden kullanılabilen araçlar geliştirmek için de yarışıyor; Çin'in gizemli uzay uçağına ait son fotoğraf ise bu rekabetin henüz bilinmeyen yönlerini bir kez daha gündeme taşıdı.
