Katar Uluslararası İşbirliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Meryem bint Ali el-Misned, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin küresel kalkınmaya etkilerinin giderek ağırlaştığını ifade etti. Bu değerlendirmeyi, Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen Paris Barış Forumu kapsamında, Doha Forumu işbirliğiyle gerçekleştirilen "Hürmüz Boğazı'nın Kapatılmasının Etkileri: Çatışmanın Küresel Kalkınmaya Gizli Maliyeti" başlıklı oturumda yaptı.
Aksaklıkların Etkileri ve Uluslararası İşbirliği Çağrısı
Misned, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksaklıkların enerji ve taşımacılıktan gıda güvenliğine kadar birçok alanı etkilediğini belirterek, bölgesel krizlerin küresel kalkınma üzerindeki olumsuz sonuçlarına karşı uluslararası işbirliği çağrısında bulundu. Katar, bölgesel istikrarsızlıktan doğrudan etkilenen bir ülke ve uluslararası kalkınma alanında sorumluluk üstlenen bir ortak olarak bu diyaloğa katıldığını kaydetti. Diplomasinin, egemenliğe ve uluslararası hukuka saygının ve seyrüsefer özgürlüğünün bölgesel istikrar ile küresel refahın temel unsurları olduğunu vurguladı.
Krizin Ekonomik Yansımaları
Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların, bölgesel krizlerin küresel sonuçlar doğurduğunu gösterdiğine dikkat çeken Misned, bu etkilerin yakıt ve deniz taşımacılığından gübre ve gıda fiyatlarına, oradan da hane halklarının bütçelerine kadar uzandığını ifade etti. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tahminlerine göre, gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerde büyüme geçen yılki yüzde 4,5 seviyesinden bu yıl yüzde 3,7'ye gerileyecek; küresel enflasyon ise yüzde 4,7'ye yükselecektir. Misned, bu rakamların arkasında artan yaşam maliyetleriyle karşı karşıya kalan aileler ile borç ödemeleri ve temel kamu hizmetlerinin finansmanı arasında zor tercihler yapmak zorunda kalan hükümetlerin bulunduğunu belirtti.
Kalkınma Kazanımlarının Korunması ve Katar'ın Rolü
Krizin, özellikle en fazla etkilenen ülkelerin yıllar içinde elde ettiği kalkınma kazanımlarını tehdit ettiğini vurgulayan Misned, geçici bir krizin uzun vadeli kalkınma engeline dönüşmesinin önlenmesi gerektiğini kaydetti. Katar'ın krizlere yönelik yaklaşımının diplomasi ile kalkınma işbirliğini birleştirdiğini belirten Misned, ülkesinin 2025 yılında ilgili kurumlar aracılığıyla Birleşmiş Milletler (BM) ile toplam 21 milyon dolar değerinde iki anlaşma imzaladığını hatırlattı. Bu anlaşmalar, gıda güvenliği ve en az gelişmiş ülkelerin dayanıklılığının artırılması gibi alanları kapsayan Doha Eylem Programı'nı desteklemeyi amaçlamaktadır.
Finansmana Erişim ve Uluslararası İşbirliği Çağrısı
Misned, krizden en fazla etkilenen ülkelerin artan maliyetlerle başa çıkabilmesi için zamanında ve uygun koşullarda finansmana erişmesi gerektiğini dile getirerek, bu süreçte ülkelerin borç yükünün daha da artırılmamasının önemine işaret etti. Kalkınma kazanımlarının korunması gerektiğinin altını çizen Misned, hükümetler, BM, kalkınma ortakları ve uluslararası finans kuruluşlarının ulusal öncelikler doğrultusunda eş güdüm içinde hareket etmesi çağrısında bulundu. Çatışmaların önlenmesinin, sonradan ortaya çıkan zararların giderilmesinden daha az maliyetli olduğunu belirten Misned, diplomasi ve arabuluculuğun ticareti aksatmasını ve kalkınmayı sekteye uğratmasını önlemede en güçlü araçlar olduğunu söyledi.
Doha Eylem Programı ve Gelecek Toplantılar
"En az gelişmiş ülkeler küresel krizlerin en ağır yükünü taşımamalı" diyerek, Katar'ın bu öncelikleri desteklemeye devam edeceğini belirten Misned, 25-27 Mart 2027 tarihlerinde Doha'da En Az Gelişmiş Ülkeler için Doha Eylem Programı'nın üst düzey ara dönem değerlendirme toplantısına ev sahipliği yapacaklarını bildirdi. Toplantının uluslararası taahhütlerin somut sonuçlara dönüştürülmesi açısından önemli bir fırsat olacağını vurgulayan Misned, "Mesajımız açıktır. Küresel krizlerin ortaya çıkmasında çok az sorumluluğu bulunan en az gelişmiş ülkeler, bu krizlerin sonuçlarından en fazla etkilenen ülkeler olmamalıdır. Erken harekete geçmeli, koordinasyonu güçlendirmeli ve kalkınma kazanımlarını korumalıyız." ifadelerini kullandı. Misned, bu konudaki diyaloğu Aralık 2026'da düzenlenecek Doha Forumu'nda sürdürmeyi beklediklerini sözlerine ekledi.
