Türkiye'nin ilk kez düzenlediği Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Antalya'da başladı. Erdoğan, 102 ülkenin devlet ve hükümet başkanı, 300 bakan ile 196 ülkeden üst düzey delegasyon ve bürokratın katıldığı zirvede, iklim kriziyle mücadelede eylem çağrısı yaptı. Liderleri ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirten Erdoğan, "Yeşille mavinin iç içe geçtiği, Akdeniz'in incisi Antalya'mıza hepiniz hoş geldiniz. Alınacak kararların tüm insanlık için hayırlı olmasını diliyorum" dedi. COP Liderler Zirvesi'ne ilk kez ev sahipliği yapmanın haklı gururunu yaşadıklarını kaydeden Erdoğan, konferansı Anadolu'nun zenginliğini yansıtacak şekilde tasarladıklarını açıkladı. Düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarını bütüncül bir biçimde uygulayarak COP31'in çevreye etkisini en aza indirdiklerini aktaran Erdoğan, konferansın iklim kriziyle mücadelede yeni bir dönüm noktası olmasını diledi.
Çevre duyarlılığı kadim medeniyetlerin ortak hassasiyetidir
Çevre duyarlılığının bütün kadim medeniyetlerin, köklü kültürlerin ve dinlerin ortak hassasiyetlerinden biri olduğunun altını çizen Erdoğan, "İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır; o da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır; o da yeryüzüdür. Bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur" dedi. Bugün insanlığın aşırı tüketim hırsının etkisiyle tarihin en derin varoluş krizlerinden birinin yaşandığına dikkat çeken Erdoğan, "Küresel ısınmadan biyolojik çeşitliliğin yok olmasına, doğal kaynakların ölçüsüz tüketiminden gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesine, ekolojik tahribattan ani ve yıkıcı iklim hadiselerine ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz. 31 yıl önce Berlin'de düzenlenen ilk COP toplantımızdan bu yana önemli bir mesafe katettik. Ancak uygulama noktasında maalesef aynı neticeyi alamadık" diye konuştu.
İki seçenek: Şikayet etmek ya da harekete geçmek
İnsanlığın önünde bugün iki seçeneğin olduğunu belirten Erdoğan, "Ya zorluklara bakıp şikayet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik. Türkiye olarak COP31 başkanlığını tam da bu anlayışla üstlendik. Konferansın sonraki organizasyonlar için de örnek olması amacıyla bir uygulama COP'u olmasını hedefledik" ifadelerini kullandı. "Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır" diyen Erdoğan, şu mesajı verdi: "Yeryüzü, korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir. Biz bir karıncayı incitmeyi bile kul hakkı sayan, 'Yarın kıyametin kopacağını bilseniz dahi elinizdeki son fidanı toprağa dikin' anlayışını düstur edinen bir milletiz. Atalarımız 'Yaş kesen baş keser' diyerek sağlıklı bir ağacı yok yere kesmenin bir insanı öldürmekle eşdeğer olduğunu ifade etmiştir. Ekmeği bereket, suyu aziz, ağacı hayat olarak gören bir kültür, bizim çevre ve iklim politikalarımızın pusulasıdır. Sorunun değil çözümün parçası olmaya gayret ediyoruz."
Yeşil dönüşüm ve somut hedefler
2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil kalkınma yolculuğunu kararlılıkla sürdürdüklerini kaydeden Erdoğan, "Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz. Suyun her damlasını koruma altına alıyoruz. Her yıl milyonlarca tohumu ve fidanı toprakla buluşturduk. Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz. 10 yıl içinde elektrik kullanım oranımızın yüzde 50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz" ifadelerini kullandı.
Evrensel merhamet ve Gazze dramı
"Gelin, Antalya'dan tüm dünyaya güçlü bir irade sergileyelim" çağrısını yapan Erdoğan, "Adaletle paylaşalım, dayanışmayla üretelim, kararlılıkla uygulayalım. Ekolojiyi ekonomiye feda eden tamahkâr zihniyete artık 'dur' diyelim. İnsanlık olarak bugün asıl ihtiyaç duyduğumuz; insan ve tabiat arasında imzalanacak evrensel merhamet mutabakatıdır. Dünya yaşanamaz bir yer olmadan, gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras; daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır" uyarısında bulundu. Erdoğan, konuşmasının son bölümünü Gazze'de yaşanan insanlık dramına ayırdı. Erdoğan, "Silahlı çatışmaların yol açtığı ağır faturayı insanların yanı sıra tabiat da ödüyor. Bunun en canlı örneği Gazze'dir. Gazze'de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre kıyımı yaşanmıştır. Gazze'de asırlık zeytin ağaçlar kesilirken toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi" dedi. Gazze'ye konteyner girişine izin verilmemesine tepki gösteren Erdoğan, "Filistinli kardeşlerimiz ne yazık ki çamur batağının içerisindeki çadırlarda yaşamaya mahkûm edildiler. Bunlar insan değil mi? Bu insanlara bir çadır dahi layık görülmüyor mu?" diye sordu. Erdoğan, Gazze'de yalnızca insani bir felaket değil, büyük bir çevre yıkımının da yaşandığına dikkat çekti. Gazze'de on binlerce çadır ve barınağın sular altında kaldığını aktaran Erdoğan, tir tir titreyen masum çocukların hayatta kalma mücadelesi verdiğini söyledi. "İnsanlık adına utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz" diyen Erdoğan, "Antalya'dan hep birlikte insanlığın ortak vicdanına tercüman olarak şu çağrıyı yapmalıyız: Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak; bakın, çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır. Bölgeye insani yardımların geçişine derhâl izin verilmeli. Bu tecrit politikası son bulmalı. Bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir."
Adil enerji ve Sıfır Atık Projesi
Enerji güvenliğinde adil bir politikanın hakim olmasını istediklerini kaydeden Erdoğan, "En az gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkânlarına erişimi kolaylaştırılmalıdır. İklim krizinin bedelini en ağır şekilde ödeyen kırılgan ekonomiler ve toplumlar desteklenmelidir. Böyle gelmiş, böyle gider diyemeyiz. Eli kolu bağlı oturamayız" şeklinde konuştu. Erdoğan, eşi Emine Erdoğan'ın başlattığı Sıfır Atık Projesi'nin küresel bir çevre girişimine dönüştüğüne vurgu yaptı. Erdoğan, "Hareketin başladığı 2017'de yüzde 13 civarında olan ulusal geri kazanım oranımız, 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 40'a yaklaştı. 90 milyon ton atık ekonomimize kazandırıldı. İnşallah burada durmayacak, sıfır atık hedefine ulaşıncaya kadar emek vermeye, çaba göstermeye devam edeceğiz" dedi. Erdoğan ve Guterres, 81 ilde 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü dolayısıyla eşzamanlı yapılan ağaçlandırma etkinliği kapsamında, COP31 zirve alanına zeytin fidanı dikti. Erdoğan, "Ülkemiz genelinde milyonlarca tohumu ve fidanı toprakla buluşturuyoruz" dedi.
Zirve kapanışı ve sanatçıların görüşleri
COP31'de katılımcılar, Milli Savunma Bakanlığı Mehteran Birliği'nin çaldığı marşlarla karşılandı. COP31 alanına giriş yapan bazı yabancı katılımcılar, mehteran marşını duyunca ritme uyarak, dans etti, mehter takımını alkışladı. Etkinlik renkli görüntülere sahne oldu. Başkan Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, COP31'in açılış töreninde liderler ve eşleriyle bir araya geldi. Erdoğan, daha sonra etkinliğe katılan oyuncular Meryem Uzerli, Tuba Büyüküstün, Ceyda Ateş, Ava Yaman, Kerem Bürsin, Barış Arduç, Bülent İnal, milli serbest dalışçı Şahika Ercümen ve eski manken Demet Şener ile sohbet etti. Erdoğan, "Zirvenin, iklim adaletini esas alan, doğanın korunmasını önceleyen ve küresel işbirliğine yeni bir ivme kazandıran sonuçlar üretmesini temenni ediyorum" dedi. Barış Arduç, zirvenin önemine dikkat çekerek, "Gurur duyuyorum, burada olduğum için çok mutluyum" dedi. Meryem Uzerli ise Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapmasının gurur verici olduğunu vurguladı. Tuba Büyüküstün de iklim değişikliğiyle mücadelenin aciliyetine dikkati çekerek, "Bu konuda en suçsuz olan çocuklar. Bir an önce bu sorumluluğu alıp harekete geçmemiz gerekiyor" diye konuştu.
