DOLAR 50.42 ₺
EURO 55.56 ₺
G.ALTIN 6,295.42 ₺
Ç.ALTIN 10,395.00 ₺
ATA 42,522.00 ₺
BİLEZİK 5,957.20 ₺
    ads

    Levent Ersin Orallı yazdı: Kıbrıs Türkü'nün devleti

    15 Kasım 1983'te ilan edilen KKTC, Kıbrıs Türk halkının özgürlük ve egemenlik mücadelesinin sembolüdür. Bu önemli yıldönümü, hukuki temellerden güncel siyasi eşitlik taleplerine kadar tüm süreci gözler önüne seriyor.

    Yayınlama: Kaynak: Haber Merkezi
    Gündem
    Levent Ersin Orallı yazdı: Kıbrıs Türkü'nün devleti

    15 Kasım 1983'te ilan edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kıbrıs Türk halkının özgürlüğünün, egemenliğinin, kendi geleceğini tayin etme ve tarih sahnesinde var olma iradesinin sembolüdür. Bu yıldönümü, Türk milletinin Kıbrıs'taki tarihsel varlığını, egemenlik mücadelesini ve Doğu Akdeniz'deki stratejik sorumluluğunu yeniden değerlendirme anlamı taşımaktadır.

    Kıbrıs meselesinin hukuki ve diplomatik temelleri 11 Şubat 1959 tarihli Zürih ve 19 Şubat 1959 tarihli Londra Antlaşmaları ile atılmıştır. Türkiye, Yunanistan, İngiltere ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumlarının temsilcilerinin katılımıyla şekillenen bu düzenlemeler sonucunda 16 Ağustos 1960'ta Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. 1960 Anayasası, Türk ve Rum toplumlarını devletin iki kurucu ortağı olarak kabul etmiş; cumhurbaşkanlığına Rumlara, cumhurbaşkanı yardımcılığına Türklere bırakırken, yürütme ve yasamada toplumsal dengeyi güvence altına almıştır. Garanti ve İttifak Antlaşmaları adanın güvenlik mimarisini oluşturmuştur.

    Ortaklık düzeni 1963'te başlayan anayasal kriz ve Türklere yönelik şiddet eylemleriyle sürdürülemez hale gelmiş; bu durum Kıbrıs Türklerini devlet yönetiminden dışlayarak kendi bölgelerinde güvenlik arayışına zorlamıştır. 1963-1974 dönemi, Kıbrıs Türk halkının siyasi eşitlik ve güvenlik mücadelesinin en ağır sayfalarındandır. 15 Temmuz 1974'te Yunanistan'daki askeri cuntanın desteğiyle gerçekleştirilen darbe ve Enosis hedefi, adayı büyük bir felaketin eşiğine getirmiştir. Türkiye, 1960 Garanti Antlaşması'na dayanarak 20 Temmuz 1974'te Kıbrıs Barış Harekâtı'nı başlatmış; harekâtın ardından 14 Ağustos'ta başlayan ikinci askeri aşama ile adadaki fiili durum köklü biçimde değişmiştir. Bu süreçte askeri ve insani sonuçlar, yerinden edilmeler ve uluslararası hukuka ilişkin tartışmalar göz ardı edilmemelidir; 1974, Türk toplumu açısından güvenlik ve varlığını sürdürebilme bakımından tarihsel bir dönüm noktasıdır.

    13 Şubat 1975'te Kıbrıs Türk Feder Devleti kurulmuş, devam eden müzakerelerden sonuç alınamaması ve siyasi eşitliğe dayalı ortak bir devlet düzeninin oluşturulamaması üzerine 15 Kasım 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edilmiştir. KKTC, Kıbrıs Türk halkının kendi siyasi kurumları ve yönetim mekanizmasıyla devlet olma iradesini ortaya koyması açısından tarihsel bir hak arayışıyla sınırlandırılamaz; bu yapı, egemenlik, kendi kaderini tayin hakkı, siyasi temsil ve güvenlik ihtiyaçlarını somutlaştırmaktadır. Kıbrıs Türklerinin geleceği nüfus çoğunluğuna indirgenemez; siyasi eşitlik ve karşılıklı rızanın kalıcı çözümün vazgeçilmez unsurları olduğu gerçeği ön plandadır.

    Batılı devletlerin Kıbrıs politikasındaki çifte standart tartışması önemlidir. 2004 yılında Annan Planı referandumunda Türk toplumunun yüzde 64,9'u plana evet derken, Rumlar yüzde 75,8'i birlikte yaşama planını reddetmiştir. Buna rağmen Kıbrıs Cumhuriyeti, adanın tamamını temsil eden devlet sıfatıyla 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği'ne alınmıştır. AB, çözüm gerçekleşmediği için kuzeydeki müktesebatın uygulanmasını askıya almamış, ancak siyasi ve diplomatik temsil bakımından tek taraflı devlet yapısını esas almamıştır. Bu durum, Türk Kıbrıslıların siyasi eşitliği ve uluslararası temsili açısından ciddi bir meşruiyet tartışması doğurmuştur.

    AB'nin çözüm öncesinde üyelik sürecini tamamlaması, taraflar arasındaki müzakere dengesini değiştirmiştir; bir taraf uluslararası tanınırlık ve AB üyeliğinin tüm imkânlarından yararlanırken, diğeri doğrudan uluslararası temas ve ekonomik ilişkiler bakımından ciddi kısıtlamalarla karşı karşıyadır. Bu tablo, Avrupa'nın demokrasi, eşitlik ve kendi kaderini tayin ilkelerini uygularken tutarlılığını sorgulatmaktadır. Bugün KKTC'nin tanınması, diplomatik bir tercihten öte, Kıbrıs Türk halkının uluslararası sistemde eşit siyasi özne olarak kabul edilmesi talebi üzerinden ele alınması zorunlu bir konudur; tanınmanın genişlemesi, doğrudan temasın, ekonomik ilişkilerin ve uluslararası temsil imkânlarının önünü açacaktır.

    Kıbrıs, tarih, kültür, güvenlik, deniz yetki alanları ve millî hafızanın kesiştiği stratejik bir merkezdir; adadaki Türk varlığı, Osmanlı döneminden Cumhuriyet'e uzanan yüzlerce yıllık tarihsel birikimin sonucudur. Tehittlerin hatırası, mücahitlerin mücadelesi, ailelerin yaşadığı acılar ve nesilden nesile aktarılan vatan duygusu bu varlığın manevi temelini oluşturur; Kıbrıs Türkü bu adanın misafiri değil, tarihinin ve geleceğinin asli unsurudur. 43 yıl önce ilan edilen KKTC, bu tarihsel birikimin siyasi ifadesidir. Adil ve kalıcı bir barışın yolu, bir halkın diğerinin iradesine tabi kılınmasından değil, iki tarafın da eşitliğinin ve varlığının kabulünden geçmektedir.

    Benzer Haber