Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi'nin Yüksek Düzeyli Bölümü'nde, iklim kriziyle mücadelede hızın önemi, temiz enerji dönüşümü, iklim finansmanının artırılması ve küresel işbirliğinin güçlendirilmesi konuları ele alındı. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Celeste Saulo ve BM Genel Kurul Başkanı Khalilur Rahman, Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi'nin Yüksek Düzeyli Bölüm açılışında hitap etti.
İşbirliği ve Enerji Devrimi Vurgusu
Simon Stiell, işbirliğinin, "uyum sürecini marjinal bir konumdan ana akım bir konuma taşıyarak bir enerji devrimi başlatılmasına katkıda bulunduğuna" dikkati çekerek, "Temiz enerji yatırımları artık fosil yakıt yatırımlarını geride bırakmaktadır, ancak alınan önlemler henüz yeterince hızlı değil. Bilimsel veriler, bu süreci önemli ölçüde hızlandırmamızı gerektiriyor ve bu konuda henüz yeterince adil davranılmıyor." dedi. Elde edilen faydaların eşit bir şekilde paylaşılmadığını söyleyen Stiell, "Ülkelerin, özellikle de krize neden olmak için pratikte hiçbir şey yapmamış olan en savunmasız ülkelerin, çok daha fazla desteğe ihtiyacı var. Daha fazla insana, çok daha hızlı bir şekilde daha fazla fayda sağlamalıyız." diye konuştu. Stiell, "İklim adaleti ve bilime saygı, her ikisi de temel öneme sahip. Bu nedenle, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'e tüm insanlar ve gezegenimiz için sergilediği sarsılmaz duruşu ve yorulmak bilmeyen hizmetleri için içtenlikle teşekkür ederim." ifadelerini kullandı. COP31 kapsamında hedef ve planları pratik çözümlere dönüştürmeye yardımcı olmaya odaklanarak farklı bir şekilde çalışacaklarını söyleyen Stiell, "İki ayrı alanda çalışıyoruz; müzakereler ve ekonomiyi bu sürece daha da yaklaştıran küresel iklim eylem gündemi. Lütfen bakanlarınıza, Antalya’dan güçlü bir müzakere sonucu veya eylem gündeminde anlamlı sonuçlar elde etmeden ayrılamayacağımızı iletin. Bu, iklim eyleminin faydalarından yararlanmak için bir fırsat. Bu fırsatı değerlendirmek size kalıyor. Öyleyse şimdi işe koyulalım." diye konuştu.
Karbon Emisyonları Rekor Seviyede
Khalilur Rahman, iklim krizinin etkilerinin giderek ağırlaştığını, küresel karbon emisyonlarının geçen yıl 42 milyar tonla rekor seviyeye ulaştığını belirterek, kayıtlara geçen en sıcak 12 yılın son 12 yıl olduğunu ve dünyanın Paris Anlaşması'ndaki 1,5 derece hedefi yerine 2,8 derecelik sıcaklık artışına doğru ilerlediğini söyledi. Rahman, "Bu bir boşluk değil; bir uçurum ve insanlar her gün bu uçuruma düşüyor. Onu kapatmanın tek yolu, verdiğimiz taahhütleri yerine getirmektir." ifadelerini kullandı. Rahman, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Türk halkı ve hükümetine ev sahipliği dolayısıyla teşekkür etti. İklim hedeflerinin somut sonuçlara dönüşmesi çağrısında bulunan Rahman, "Emisyonların azaltılması nihai önceliğimiz olmaya devam etmeli; çünkü emisyonları düşürmek ve sıcaklık artışını sınırlamak için elimizdeki tek uygulanabilir yol budur." değerlendirmesini yaptı.
Adil Geçiş ve Finansman Gerekliliği
Fosil yakıtlardan adil geçişin hızlandırılması ve uyum çalışmalarına da en az emisyon azaltımı kadar yatırım yapılması gerektiğini belirten Rahman, COP31 Başkanlığının elektrifikasyon, sürdürülebilir binalar, yeşil sanayi ve sıfır atık hedeflerinin taahhütleri ölçülebilir ilerlemeye dönüştürebileceğini söyledi. Rahman, iklim hedeflerinin yeterli finansmanla desteklenmesinin önemine işaret ederek, "Finansman olmadan verilen taahhüt ertelenmiş bir sözdür. Ertelenmiş bir söz ise korumasız bırakılan hayatlar demektir." ifadelerini kullandı. 2035'e kadar yıllık 300 milyar dolarlık iklim finansmanı konusunda uzlaşı sağlandığını anımsatan Rahman, iklim finansmanının yeterli, erişilebilir ve karşılanabilir olması gerektiğini vurguladı. Rahman, küçük ada devletleri, en az gelişmiş ülkeler ve alçak kıyı bölgelerinin en az emisyon üretmelerine rağmen iklim krizinden en fazla etkilenen kesimler olduğunu vurguladı. Birleşmiş Milletler'de 40 yıl önce genç bir diplomat olarak göreve başladığını hatırlatan Rahman, "Konuşmalar gezegenimizi soğutmuyor. Bunu yapan kararlar ve bunların hayata geçirilmesidir." ifadelerini kullandı.
Erken Uyarı Sistemleri ve Gözlem
Celeste Saulo, son 10 yılda, doğal afetler konusunda erken uyarı sistemlerine sahip ülke sayısının iki katından fazla arttığına işaret ederek, "Bu sistemlerin güçlü olduğu yerlerde, afetlerden kaynaklanan ölümler altı kat daha azdır." dedi. WMO olarak, yapılan ölçümlerin anlamaya, öngörmeye ve plan yapmaya yardımcı olduğunu söyleyen Saulo, "Bugün paylaştığım her rakam, ulusal meteoroloji ve hidroloji hizmetlerinin küresel bir gözlem sistemi aracılığıyla işbirliği yapması sayesinde mümkün oluyor." diye konuştu. Saulo, gözlemlere göre, en büyük eksikliklerin, genellikle en ağır darbeyi alan yerlerde olduğuna işaret ederek, "Öyleyse, gezegenimizi gözlemleyen ve insanları uyaran insanlara ve araçlara yatırım yapalım. İşte bu şekilde sürdürülebilir, dayanıklı ve adil bir gelecek inşa edebiliriz." ifadelerini kullandı.
Çoklu Krizler ve Acil Eylem Çağrısı
Chris Bowen da küresel ölçekte artan yaşam maliyeti baskısı, enerji güvenliği krizi, savaşlar, yapay zekanın yükselişi ve iklim krizinin dünyayı çoklu krizlerle karşı karşıya bıraktığını belirtti. Bowen, “Dünya çoklu krizlerle karşı karşıya, tek bir cephede değil, aynı anda birden fazla cephede zorluklarla karşı karşıya.” ifadelerini kullandı. İklim krizinin artık bir öngörü veya tahmin olmadığına işaret eden Bowen, “İklim değişikliği, bizzat yaşadığımız bir gerçekliktir; artık hayatımızın içindedir ve yıkıcı etkileriyle birlikte yanı başımızdadır.” değerlendirmesini yaptı. Bowen, iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası işbirliğinin önemine işaret ederek, bu zorlukların üstesinden gelmek için daha fazla küresel işbirliğine ihtiyaç olduğunu vurguladı. Bowen, “COP31, finansman mekanizmalarını daha hızlı, daha basit ve daha adil hale getirmelidir.” diye konuştu.
