DOLAR 49.95 ₺
EURO 55.98 ₺
STERLIN 67.13 ₺
G.ALTIN 6,410.88 ₺
ATA 43,117.23 ₺
BİLEZİK 5,817.00 ₺
BTC 80,174.16 $
ETH 2,325.03 $
BİST 0.00

    Zirve sonrası ortak bildiri! Türk dünyasında ticarette yeni dönem başlıyor

    Gündem
    Yayınlama: Kaynak: Haber Merkezi

    Türk Devletleri Teşkilatı zirvesinden çıkan ortak bildiride, Hazar Geçitli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru'nun güçlendirilmesi, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu ve Zengezur Koridoru projeleri vurgulandı. Yeni dönemde ticari işbirliği hızlanacak.

    Zirve sonrası ortak bildiri! Türk dünyasında ticarette yeni dönem başlıyor

    Türk Devletleri Teşkilatı'nın dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralan Türkiye, süreci bir sonraki zirveye kadar yürütecek. Ortak bildiride, Türk dünyasının Doğu ile Batı arasındaki stratejik konumu hatırlatılarak Hazar Geçitli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru'nun güçlendirilmesine özel vurgu yapıldı. Bu bildiri, üye ülkeler arasındaki ticaretin hızlanacağı yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor.

    Liderler, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattının tam kapasiteyle işletilmesini, Zengezur Koridoru ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projelerinin hayata geçirilmesini ve bu güzergâhların Orta Koridor'a entegrasyonunu desteklediklerini açıkladı. Azerbaycan ile Kazakistan arasında 15 Ekim 2026'da imzalanan Orta Koridor İşbirliği Anlaşması'na diğer üye devletler de davet edildi. Orta ve Güney Asya'yı birbirine bağlayacak Trans-Afgan Demiryolu projesinin bölgesel ticaret akışındaki rolü vurgulanırken, TDT Ulaştım Koridorları Stratejisi'nin hazırlanması teşvik edildi.

    Sınır geçişleri ve limanlardaki bürokrasinin azaltılması, e-CMR sisteminin yaygınlaştırılması ve üye ülkelerin havalimanlarında vatandaşlar için özel yolcu tünelleri kurulması imkanlarının incelenmesi kararlaştırıldı. Bölgesel ve küresel güvenlik risklerine dikkat çekilen bildiride; her türlü terörizm, ayrılıkçılık, aşırıcılık, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile sınır aşan organize suçlara karşı ortak mücadelenin süreceği kaydedildi. Türkiye'nin ev sahipliğinde bir "TDT Savunma Sanayii Koleji" programının kurulması önerisi gündeme alındı.

    Siber dayanıklılığı artırmak üzere Siber Güvenlik ve Siber İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın imzalanması ve TDT Siber Güvenlik Konseyi'nin faaliyete geçirilmesi yönündeki temasların hızlandırılması istendi. Liderler, Kıbrıs meselesinin sahadaki gerçekler temelinde, müzakere edilmiş ve karşılıklı mutabakata dayalı bir çerçevede çözülmesi gerektiğini ifade ederek Kıbrıs Türk halkının eşit haklarına destek belirtti.

    Gazze'deki ağır insani durum karşısında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararı ile Kapsamlı Plan'ın eksiksiz uygulanması istendi; 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüm gerekliliği vurgulandı. Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve yeniden inşasına destek yinelendi; Afganistan'daki insani durumun yakından izlendi aktarıldı.

    Enerji alanında Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Güney Gaz Koridoru projelerinin önemine işaret eden liderler, Orta Asya-Azerbaycan Yeşil Enerji Koridoru ile Hazar-Karadeniz-Avrupa hatlarını desteklediklerini duyurdu. Nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımı ve kritik mineraller konusunda ortaklık fırsatlarının aranacağı belirtildi. TDT bünyesinde geliştirilen 12U ebadındaki "TDT-SAT" küp uydusunun üretiminin tamamlandığı açıklandı.

    Siyasi ve kurumsal eğüdümü artırmak için üye devletlerin TDT nezdinde Daimi Temsilcilikler kurması süreci devam edecek. TDT'nin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde gözlemci statüsü kazanması için diplomatik girişimler yürütülecek. Türk Akademisi'nin üzerinde çalıştığı Ortak Türk Alfabesi, Ortak Tarih ve Ortak Terminoloji adımları takdirle karşılandı; "Türk Dünyası Yükseköğretim Alanı" kurulması girişimi kayda geçirildi.

    Bildiride ayrıca, 2027 yılında yapılması planlanan 14. TDT Zirvesi'nin Özbekistan'da, aynı yıl düzenlenecek Gayriresmi Zirve'nin ise Kırgızistan'da toplanması karara bağlandı. TDT Genel Sekreterliği görevini yürüten Kubanyçbek Ömüraliyev'in ardından yeni dönemde bu makamı Mirvokhid Azimov üstlenecek.

    BENZER HABER