Adapazarı Kültür Merkezi'nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı'nda konuşan Bakan Yumaklı, dünyanın sadece yüzde 2,5'inin tatlı su kaynaklarına sahip olduğunu ve bunun sadece yüzde 1'inin kullanılabildiğini belirterek sonsuz bir kaynak bulunmadığını ifade etti. Dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığını ve 2 milyar 200 milyon insanın temiz suya ulaşım sorunu yaşadığını aktardı. Türkiye'de kişi başına düşen kullanabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini söyleyen Yumaklı, Türkiye'nin artık su stresi altında bir ülke olduğunu vurguladı. Bu durumun iklim şartlarının getirdiği düzensizlikler, kuraklıklar, seller ve taşkınlar gibi olayların merkezinde su olduğunu belirtti. Su'nun yönetilecek bir kaynak değil, tüm sektörleri yönlendiren stratejik bir eksen olduğunu ifade etti.
Su kaynaklarının önemi ve ulusal planlar
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 'Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir' sözünü hatırlatan Yumaklı, bu sebeple 10 yıllık Ulusal Su Planı'nı uygulamaya aldıklarını bildirdi. Su verimliliğini çalışmalarının merkezine yerleştirdiklerini belirten Bakan, 2023'ten itibaren Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın teşvik ve destekleriyle su verimliliği seferberliğini Sıfır Atık ile kardeş bir şekilde küresel gündeme taşımak üzere hareket ettiklerini dile getirdi. Bu çalışmalarla sadece şehirler değil, kurumlar için de mavi, yeşil ve turkuaz olmak üzere 3 kademeli su verimliliği belgesiyle ortak bir yapıya büründürdüklerini ve su verimliliğini ölçülebilir hale getirdiklerini anlattı.
Tarımsal su kullanımı ve üretim planlaması
Yumaklı, özellikle şehirlerde kurakçıl peyzaj uygulamasını hayata geçirmek için yoğun çaba sarf ettiklerini ve bunun su verimliliği açısından önemli olduğunu belirtti. Suyun %77'sini tarımsal üretimde kullandığımız için bunu verimli kullanmanın yollarını aramamızı gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda en önemli başlığın üretim planlaması olduğunu belirterek, ziraat odaları başta olmak üzere tüm çiftçilerin ve üreticilerin üretim planlamasına sahip çıkmasından gurur duyduğunu ifade etti. Bakan, basınçlı sulama sistemlerinin kullanımına yüzde 70 hibe ile devlet desteği ve teşviki vermeye devam ettiklerini söyledi.
Taşkın yönetimi ve risk analizi
Afetler gelmeden hazırlık yapılması gerektiğine ve taşkın yönetim planlarının önemine dikkat çeken Yumaklı, 25 havzada taşkın yönetim planlarını bitirdiklerini ve uygulamaya aldıklarını aktardı. Bu bölgenin taşkın anlamında çok açık ve riski son derece yüksek bir bölge olduğunu belirterek, Sapanca Gölü'nü besleyen bütün derelerde risk analizi yaptıklarını ve yapılması gerekenleri ortaya koyup uygulamaya başladıklarını söyledi. Ancak, bir taraftan yapıp bir taraftan bozmanın mümkün olmadığını, hep birlikte el birliğiyle Allah'ın verdiği bu nimetleri koruma ve kullanma dengesi içinde kullanmamız gerektiğini ifade etti. Uygulanan tedbirlere değinen Yumaklı, ekim başından itibaren 15 ilde yaşanan su taşkınlarına 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelle müdahale ettiklerini kaydetti.
5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım hedefi
"Havzamıza yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırmayı planlıyoruz" diyen Yumaklı, hükümet programındaki göl ekosisteminin korunması ve sürdürülebilir yönetiminin Ulusal Su Kurulu'nun gündemine alındığını belirtti. Edirdir, Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için eylem planları hazırladıklarını ve paydaşların katkılarıyla çalışmaları güçlendirdiklerini kaydetti. Sapanca Gölü Eylem Planı'nı hazırladıklarını ve kısmen uygulamaya başladıklarını dile getiren Yumaklı,
Hem içme hem kullanma suyu için Sapanca Gölü son derece önemli hem de sit alanı statüsü var. Açık ve net konuşmak zorundayız. Sapanca Gölü halihazırda mevcut durumundan daha kötüye giderse Kocaeli, Sakarya susar. Sanayi bölgesi artık vazifesini icra edemez, Türkiye ekonomisine gerekli katkıyı sunamaz olur
dedi.
İklim değişikliği ve su azalması öngörüleri
Son yazlarla Sapanca Gölü'nün seviyesinin yükselmesinin kimseyi yanıltmaması gerektiğini belirten Yumaklı, önümüzdeki dönemde bölgenin havzasındaki sıcaklığın 4 derece artacağını öngördüklerini ve yıllık toplam yağışların yüzde 5 düşeceğini tahmin ettiklerini kaydetti. Bu verilerin önemine dikkat çekerek, kullanımlarla iklim değişikliğinin etkisiyle 2025'te Sapanca Gölü'nde yaklaşık 72 milyon metreküplük su azalması söz konusu olduğunu, bu miktarın yüzde 22'sinin buharlaşmadan meydana geldiğini belirtti. Gölün iklimsel, ekolojik ve hidrolojik özellikleriyle su kullanımlarını esas alan eylem planı; göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması, veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasının oluşturulması gibi konuları içeriyor. Bu stratejilere dayalı 6 ana eylem ve 12 tedbir var. Bu tedbirlere ilişkin yatırım planlaması yaptık; 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım sadece bu eylemin içindeki hususları hayata geçirmek için yapılacak. Havzamıza yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırmayı planlıyoruz ve su güvenliği planımız da aynı şekilde devam ediyor.
Alternatif su kaynakları ve tasarruf
Yumaklı, ilave ve alternatif su kaynaklarına yönelik yatırımları da hayata geçirdiklerini belirterek, Kocaeli Ihsaniye Barajı'nda isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını ve içme suyu verilmeye başlandığını, bu sayede Sapanca Gölü'ndeki stresin azaldığını dile getirdi. Ballıkaya Barajı'nın 2027'de su tutmaya başlayacağını ve faaliyete geçtiğinde gölden barajın sağladığı kadar daha az su verileceğini, ayrıca Avcıdere Barajı Sulama ve İçme Suyu Projesi'nin de gelecek dönem yatırım programına alınacağını ifade etti. Bakan Yumaklı, içme suyu şebekelerinde yapılan yatırımlarla kayıp ve kaçakların yüzde 25'e düşürülmesiyle yıllık 16 milyon metreküp su tasarrufunun sağlandığını kaydetti. Sapanca Gölü'nün su miktarını ve kalitesini yapay zeka destekli modellerle takip etmeye başladıklarını ve kuracakları izleme sistemleriyle buharlaşma kayıplarını da takip edeceklerini belirterek, gölde üretilen verilerin anlık Akıllı Su Yönetimi Sistemi'ne aktarılacağını söyledi. Paydaşlardan oluşan Bilim Kurulu ile de Sapanca Gölü'nün durumunu anlık takip etmeye devam edeceklerini ekledi.
Uygulama devri ve kapanış
Yumaklı,
Burada ekosistemi, geleceği, üretim gücünü değerlendiriyoruz, sadece gölü değerlendirmiyoruz. Bereketi, kültürü, tarihi, ekosistemi koruyoruz. Artık devir konuşma devri değil. Artık devir, uygulama devri. Dolayısıyla yeteri kadar konuştuk, planladık. Bundan sonra uygulayalım. Bu güzellikler milyonlarca yılda oluştu, biz birkaç yılda buraları feda etmeyelim. Bunun için bilgi birikimimiz, deneyimimiz, tecrübemiz, isteğimiz var. Biraz yavaşlamış olanı hızlandıralım, Sapanca Gölü'nü hep birlikte bizden sonraki nesillere bizlere dua edecekleri şekilde aktaralım
dedi. Programda Sakarya Valisi Rahmi Doğan, AK Parti Sakarya Milletvekili Çiğdem Erdoğan, AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hülya Terzioğlu ile Su Yönetimi Genel Müdürü Afire Sever de konuşma yaptı. Programa Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Sakarya milletvekilleri Lütfi Bayraktar, Ertuğrul Kocacık, Ali İnci ve Murat Kaya, Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Temel Bayraktar, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile diğer ilgililer katıldı. Bakan Yumaklı ve katılımcılar daha sonra "Sapanca Gölü Eylem Planı" sergisini gezdi.
seoTitle: Bakan Yumaklı'dan 5 Yılda 25,5 Milyar Liralık Yatırım ve Su Planı
seoDesc: Bakan Yumaklı, Sapanca Gölü Eylem Planı kapsamında 5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım ve yıllık 114 milyon metreküp su kazandırma hedefini açıkladı. Su stresi ve çözüm stratejileri masada.