Amigdala, Anıların Kalıcılığını İlk Görüşte Belirliyor: Nörobilimde Çığır Açan Keşif

Cedars-Sinai Sağlık Bilimleri Üniversitesi araştırmacıları, beynin temporal lobunda yer alan ceviz büyüklüğündeki amigdala bölgesinin, hangi deneyimlerin uzun süreli hafızaya kaydedileceğini önceden belirlediğini saptadı. Bu çalışma, Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı ve Alzheimer ile epilepsi tedavisinde yeni bir dönemin kapısını araladı.

Beyinde özel 'kategori nöronları' bulundu

Araştırma bulguları, beyinde yüzler, hayvanlar ve manzaralar gibi belirli görsel kategorilere seçici olarak yanıt veren özel 'kategori nöronları' bulunduğunu gösterdi. Bir insan yeni bir görüntüyü ilk kez gördüğünde amigdaladaki bu özel nöronların tepki verme şiddeti, o görüntünün ileride hatırlanıp hatırlanmayacağını doğrudan öngörüyor.

Amigdala bir süzgeç görevi görüyor

Cedars-Sinai Nöral Bilim ve Tıp Merkezi Direktörü Prof. Dr. Ueli Rutishauser, amigdalanın bir süzgeç gibi çalışarak günlük deneyimlerin küçük bir kısmını uzun süreli belleğe aktarılmak üzere işaretlediğini belirtti.

Çalışma verileri 112 hastadan elde edildi

Çalışmanın verileri, sara (epilepsi) nöbetlerinin odağını tespit etmek amacıyla beyinlerine cerrahi yöntemlerle elektrot yerleştirilmiş 112 hastadaki tekil nöron hareketlerinin incelenmesiyle elde edildi. Katılımcılara önce hiç görmedikleri görseller gösterildi ve günün sonunda bu görselleri hatırlama yetenekleri ölçüldü.

Nöronal aktivite hafıza gücünü belirledi

Elde edilen hücresel veriler, amigdaladaki nöronal aktivite ne kadar yüksekse anısal hafızanın (epizodik bellek) o kadar güçlü oluştuğunu belgelendirdi.

Klinik önemi yüksek bir keşif

Keşif, yalnızca temel bilim açısından değil, klinik nöroloji ve nöromodülasyon tedavileri açısından da tarihi önem taşıyor. Araştırmacılar, Alzheimer hastalığı ve temporal lob epilepsisinde görülen ağır hafıza kayıplarının amigdaladaki bu etiketleme mekanizmasının bozulmasından kaynaklanabileceğini vurguluyor.

Gelecekte tedavi umudu var

Uzmanlar, gelecekte amigdala bölgesine yönelik hücresel tedaviler ve nöromodülasyon yöntemleri uygulanarak Alzheimer hastalarında hafıza kaybının durdurulabileceğini ve tedavi süreçlerinde çığır açılacağını bildiriyor.