Çin Ulusal İstatistik Bürosu (UİB) verilerine göre, ülkedeki Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ekimde yıllık bazda yüzde 5,7 artış gösterdi. Bu oran, üretici fiyatlarında 2022 yılı ortalarından bu yana görülen en hızlı yükseliş oldu. Aynı dönemde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 0,7 artış gösterdi.
ÜFE'nin ekimde yıllık yüzde 5,7 yükselmesi, endeksin eylülde yüzde 5 artmış olmasıyla bir ayda hızlandığını gösterdi. İmalat ürünlerinin fabrika çıkış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan bu endeks, martta başlayan yukarı yönlü seyrini sürdürdü.
Arttırışın Arkasındaki Etkenler
Artışın temel nedeni olarak Orta Doğu'daki savaşın küresel enerji ve ham madde fiyatlarında yol açtığı yükseliş gösterildi. Savaşa ilişkin belirsizliğin sürmesi, üretici fiyatlarını yukarı yönlü etkilemeye devam ediyor.
Uzman Görüşleri
UİB Kıdemli İstatistikçisi Dong Licüen, yükselişin enerji fiyatlarındaki süregelen artıştan kaynaklandığını belirtti. Dong'a göre kış döneminin yaklaşması da etkili oldu; ısınma ve enerji üretimi için kömür ve doğal gaza olan talep artıyor.
Teknolojik Gelişmelerin Etkisi
Dong Licüen ayrıca yapay zekanın hızla gelişmesinin fiyatlara yansıdığını söyledi. Bu gelişme, ham madde ve donanım imalatı yapan sektörlerde fiyatları yukarı çekti.
Düşüşten Dönüşe Geçiş
Üretici fiyatları, 41 ay süren düşüşün ardından mart ayında yeniden artışa geçti. Bu dönüşte Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin hissedilmeye başlaması belirleyici oldu.
ÜFE'nin Geçmiş Seyri
ÜFE daha önce 2022'nin son çeyreğinde başlayan bir düşüş sürecine girmişti. Endeks, 2023'te yüzde 3, 2024'te yüzde 2,2 ve 2025'te yüzde 2,6 geriledi.
TÜFE ve İç Talep Durumu
TÜFE ekimde yıllık bazda yüzde 0,7 yükseldi; enerji fiyatlarındaki artış tüketici fiyatlarında sınırlı bir yükselişe yol açtı. Ancak iç talebin zayıflığı nedeniyle genel durgunluk sürüyor.
Ekim Ayı Fiyat Detayları
Ekimde gıda dışı fiyatlar yüzde 1,5 artarken gıda fiyatları yüzde 2,9 geriledi. Gıda, tütün ve alkol mamullerinin fiyatları yüzde 1,6, taze sebzelerin fiyatları yüzde 16,9, domuz etinin fiyatı ise yüzde 8,6 düştü. Ulaştırma ve iletişim hizmetlerinin fiyatları yüzde 5,5, sağlık hizmetlerinde artış yüzde 2,4, su ve elektrik gibi temel tedarik hizmetlerinde ise yüzde 1,8 oldu.
TÜFE'nin Son 3 Yılki Seyri
TÜFE ocakta yüzde 0,2 artmış, şubatta yüzde 1,3 artışla son 3 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Çin'de tüketici fiyatları 2023'ten itibaren durgun bir seyir izliyor; 2023 ve 2024'te yalnızca yüzde 0,2, 2025'te ise sabit kalmıştı.