Çocuklarda Kardeş Kıskançlığı Doğal mı? Uzmanından Püf Noktalarıyla Yönetme Rehberi!
Kardeş kıskançlığı, her ailenin kapısını çalabilen, doğal ancak yönetilmesi gereken bir duygu fırtınasıdır. Ebeveynler için çoğu zaman içinden çıkılmaz gibi görünen bu süreç, aslında çocukların sosyal ve duygusal gelişiminde kritik bir rol oynar. Peki, çocuğunuzun ebeveyn ilgisini kardeşle paylaşmak zorunda kalması, onda ne gibi tepkilere yol açar ve siz bu tepkileri nasıl sağlıklı bir şekilde yönlendirebilirsiniz? Çocuk Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Lale Allahyarova, yaş gruplarına göre değişen kıskançlık belirtilerinden, ebeveynlerin doğru bilinen yanlışlarına kadar tüm detayları açıklıyor. Bu makale, kardeşler arasındaki bu doğal rekabeti, çocukların gelecekteki yaşamlarına olumlu katkı sağlayacak bir deneyime dönüştürmenin ipuçlarını sunuyor.
Çocuk Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Lale Allahyarova, kardeş kıskançlığı ve ebeveynlerin bu süreçte dikkat etmesi gereken noktaları anlattı.
İSTANBUL (İGFA) - Kardeş kıskançlığı, neredeyse her ailede görülebilen ve hayatın doğal akışının bir parçası olan bir durum olduğunu söyleyen Dr. Lale Allahyarova, “Kardeşi doğana kadar ebeveynin sevgisini ve ilgisini tek başına alan çocuk, bunu paylaşmak durumunda kalır. Tepkiler her çocukta farklı olabilir; mizacı, yaş aralığı ve çevresel faktörler belirleyici rol oynar” dedi.
HANGİ YAŞLARDA DAHA YOĞUN?
1,5–3,5 yaş arası çocuklarda kıskançlık daha sık görülüyor. Dr. Allahyarova, sebebini, “Bu yaşlarda kalıcı hafıza tam olarak gelişmemiştir. Büyük çocuk, kendisine daha fazla ilgi gösterilirken yeni doğan çocuğa sürekli bakım verildiğini düşünebilir. Altı yaş ve üzeri ile 4–5 yaş farkı gibi durumlar da süreci etkileyebilir” dedi.
Kardeş kıskançlığı farklı şekillerde ortaya çıkabileceğini söyleyen Dr. Allahyarova, "Kardeşi görmezden gelmek, yokmuş gibi davranmak. Fiziksel şiddet uygulamak. “Keşke gelmeseydin” gibi sözlerle duygularına karşı “Bu tepkiler doğal ama yönetilmesi gereken bir süreçtir. Çocuk bu duyguyu sağlıklı şekilde işleyebilmelidir, aksi halde ilerideki rekabet durumlarını yönetmekte zorlanabilir” uyarısında bulundu.
Dr. Allahyarova, kardeş doğmadan önce ve sonra ailelerin yapması gerekenleri şöyle özetledi:
- Çocuğu aşırı şımartmamak ve her isteğini yerine getirmemek
- Gerçekçi açıklamalar yapmak: “Bir oyun arkadaşı gelecek” yerine, “Sen küçükken böyle bakılıyordun, o da öyle olacak” demek
- Çocuğu kıskançlıkla etiketlememek, duygularını dinlemek ve anlamak
- Kıyaslamaktan kaçınmak; “Sen büyüksün” gibi sorumluluk yüklememek
Dr. Allahyarova, çocuklar arasında kavga olduğunda ebeveynin taraf tutmadan dengeyi koruması gerektiğini vurguladı.
Kardeş kıskançlığını tamamen ortadan kaldırmanın mümkün olmadığını söyleyen dr. Allahyarova, "Önemli olan, rekabeti baş edilebilir düzeyde tutmak ve çocuğa ileriki yaşamında karşılaşacağı rekabet durumlarıyla baş etmeyi öğretmek. Evdeki rekabet, çocuğu hayata hazırlayan bir deneyimdir.” dedi.
Çocuk Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Lale Allahyarova'nın aktardığı üzere, kardeş kıskançlığı her ailede rastlanan, hayatın doğal bir parçasıdır. Özellikle 1,5-3,5 yaş aralığında yoğunlaşan bu duygu, çocukların mizaç ve çevresel faktörlere göre farklı tepkilerle ortaya çıkabilir; kardeşini görmezden gelmekten fiziksel şiddete kadar çeşitli şekillerde kendini gösterebilir. Uzman, ebeveynlerin bu süreçte çocuğu aşırı şımartmamak, gerçekçi açıklamalar yapmak, kıyaslamaktan kaçınmak ve duygularını dinlemek gibi adımlarla dengeyi korumasının önemini vurguluyor. Kardeş kıskançlığını tamamen ortadan kaldırmak yerine, yönetilebilir düzeyde tutarak çocuğun ileriki yaşamında karşılaşacağı rekabet durumlarıyla baş etme becerisini geliştirmesine yardımcı olmak hedeflenmelidir. Bu makale, ailelere çocuklarının sağlıklı bir rekabet ortamında büyümeleri için yol gösterici nitelikte önemli bilgiler sunmaktadır.