Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), vatandaşlara yaşlılık, malullük, geçici ve sürekli iş göremezlik geliri gibi çeşitli sosyal güvenlik hakları sunuyor. Ancak bu gelir ve aylıkların uzun süre boyunca tahsil edilmemesi halinde bazı hukuki ve idari sonuçlar doğabiliyor. SGK, bu durumda sigortalılık statüsüne ve gelir türüne göre farklı zaman aşımı uygulamaları gerçekleştiriyor.
Türkiye gazetesinden İsa Karakaş'ın bugünkü köşe yazısında aktardığına göre, özellikle 2008 yılı Ekim ayından önce SSK ve Bağ-Kur kapsamında bağlanan gelir ve aylıklarda, 5 yıl içinde tahsil edilmeyen ödemeler zaman aşımına uğruyor. SGK Kanunu'na göre, bu tarihten önce bağlanmış ödemeler için 5 yıllık sürenin dolup dolmadığı kontrol edilerek ödeme yapılıyor. Sürenin dolduğu durumlarda ilgili dönemlere ait ödemeler yapılmıyor.
4/1-c kapsamında olan memur sigortalılarında, vazife malullüğü ve ölüm aylıklarında da benzer şekilde 5 yıllık zaman aşımı süresi uygulanıyor. Bu kapsamda başvurular, ölüm tarihini takip eden ay başı itibarıyla değerlendirilirken, gecikme halinde sadece başvuru tarihinden geriye dönük 5 yıllık ödemeler yapılıyor. Süresi geçen dönemler için ödeme yapılmıyor.
Bu durumu özetlemek gerekirse, kişi 2008’den önce emekli olduysa ve uzun süre maaşını tahsil etmediyse, SGK önce o maaşın zaman aşımına uğrayıp uğramadığına bakıyor. 5 yıl geçtiyse o paralar yanıyor, geçmediyse ödeme yapılabiliyor. Ancak 2008’den sonra bağlanan maaşlar için böyle bir zaman aşımı uygulanmıyor.
GAİPLİKTE 5 YIL DETAYI
Gaiplik durumlarında ise, hak sahipleri mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde SGK’ya başvurmak zorunda.
Bu süre içinde başvuru yapılmazsa, sadece geriye dönük 5 yıllık maaş ödemesi alınabiliyor.
Toptan ödeme ve diğer haklar için de aynı hak düşürücü süre geçerli oluyor, bu nedenle vatandaşların yasal süreleri dikkatle takip etmesi gerekiyor.