İklim Etki Laboratuvarı (Climate Impact Lab) araştırmacıları tarafından geliştirilen "El Niño Isı Ölüm Takip Sistemi" kapsamında hazırlanan kapsamlı felaket haritası kamuoyuyla paylaşıldı. Küresel ölçekte yaklaşık 3 bin 700 farklı bölgenin taranmasıyla oluşturulan ve her ay güncellenen bu çarpıcı simülasyon, aşırı sıcaklıkların yol açacağı kitlesel can kayıplarının coğrafi dağılımını gözler önüne seriyor.
El Niño krizinin şiddeti ve tahmin edilen can kayıpları
Okyanus yüzey sıcaklıklarının Doğu-Orta Pasifik bölgesinde mevsim normallerinin 3,4 santigrat derece üzerine fırlamasıyla tetiklenen bu kriz, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün değerlendirmelerine göre standart bir El Niño döngüsünden altı kat daha şiddetli bir sıcaklık artışına zemin hazırlıyor. Bilim insanlarının 1996-2005 yılları arasındaki verileri baz alarak yaptığı modellemeler, Haziran ayından başlayıp önümüzdeki yılın Mart ayına kadar uzanan süreçte doğrudan aşırı sıcaklara bağlı tam 857 bin 400 ek ölümün yaşanacağını ortaya koyuyor. Bu tahmin, uzmanların yalnızca bir ay önce öngördüğü rakamlardan 350 binden fazla olup, beklenen can kayıplarının yarısından fazlasının önümüzdeki altı ay içinde gerçekleşeceği vurgulanıyor.
En yüksek risk altındaki coğrafyalar
Hazırlanan haritada risk seviyeleri sarıdan koyu kızıla doğru derecelendirilirken; Güney Amerika’nın tamamı, Afrika kıtası, Hindistan ve Güneydoğu Asya en yüksek ölüm riskini simgeleyen koyu kırmızı tonlara boyandı.
Önümüzdeki altı ayda en çok etkilenen ülkeler
Projeksiyona göre, sadece önümüzdeki altı aylık süreçte Nijerya 56 binden fazla insanını aşırı sıcaklara kurban vererek listenin ilk sırasına yerleşecek; bu ülkeyi 55 bin 200 ölüm riskiyle Hindistan, 29 bin 300 ile Endonezya, 19 bin 500 ile Brezilya ve 14 bin 700 ile Sudan izleyecek. Beklenen can kayıplarının üçte birinden fazlasının bu ülkelerde toplanacağı öngörülürken, küresel ısınma dalgasının Endonezya’da dev orman yangınlarına, Hindistan’da hayati önem taşıyan muson yağmurlarının kesilmesine ve Orta Amerika’da benzeri görülmemiş kuraklıklara yol açan ölümcül bir domino etkisi yaratacağı belirtiliyor.
Türkiye'nin haritadaki konumu ve durumu
Dünyanın büyük bir bölümü kızıla bürünürken, paylaşılan haritada Türkiye'nin bembeyaz bir renkle gösterilmesi araştırmanın en çarpıcı istisnalarından biri oldu. Haritadaki renk skalasında beyaz renk, aşırı sıcaklara bağlı ölüm oranlarının en düşük düzeyde kalacağı ya da ek can kaybı riskinin istatistiki olarak sıfıra yakın seyredeceği bölgeleri temsil ediyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin batı ve güney kesimleri yıkıcı fırtına ve yağışların hedefi olurken New York'un süreci hafif atlatması gibi, Türkiye'nin de coğrafi konumu ve bölgesel atmosfer dinamikleri sayesinde bu küresel ölüm dalgasından en az zarar görecek güvenli hat üzerinde bulunduğu değerlendiriliyor.