Avrupa hava sahasında son günlerde yaşanan ve bugün de etkisini sürdüren koordineli bomba ihbarları dalgası, kıta genelinde havacılık sektörünü alarma geçirdi. Pazartesi gününden bu yana aralarında Ryanair, Wizz Air, Finnair ve LOT gibi dev şirketlerin de bulunduğu ticari uçuşları hedef alan asılsız tehditler nedeniyle en az 34 uçuş etkilendi; onlarca uçak rota değiştirmek zorunda kaldı veya savaş uçakları eşliğinde acil iniş yaptı. Bu kriz, siber sabotaj ve hibrit saldırı endişelerini tırmandırarak kıta genelinde orduları teyakkuza geçirdi.
Krizin başlangıcı ve artan ihbarlar
Kriz, hafta başında Londra-Sofya seferini yapan bir uçağın askeri eskort eşliğinde Budapeşte'ye indirilmesiyle başladı. Dün ise ihbarların dozu katlanarak arttı. Ardından Dublin-Roma seferini yapan Aer Lingus uçağı Fransa'ya, Madrid, Kopenhag ve Londra'dan kalkan üç Ryanair uçağı da savaş uçakları eşliğinde Sofya ile Filibe havalimanlarına acil iniş gerçekleştirdi. Fransa Başbakanlığı, 4 yeni uçağa daha bomba ihbarı yapıldığını duyurdu.
Uçuşların etkilenme detayları
Prag'dan kalkarak Roma'ya gitmekte olan Wizz Air'e ait bir yolcu uçağı, havada olduğu sırada bomba tehdidi aldı ve Venedik'e acil iniş yaptı. Tehditlerin ardından Prag, Kopenhag, Varşova ve Bükreş gibi büyük merkezlerde acil durum protokolleri devreye sokuldu. Romanya İstihbarat Servisi (SRI), Milano'dan gelen bir yolcu uçağı nedeniyle Bükreş Henri Coanda Havalimanı'nda kriz masası oluşturdu. Çekya polisi de Prag'a yönelen dört uçakta 'el yapımı patlayıcı' ihbarı aldıklarını doğrulayarak özel terörle mücadele birimlerini (NCTEKK) devreye soktu.
Acil durum protokolleri ve incelemeler
Yapılan incelemelerde ihbarlar asılsız çıktı. İtalya ve Bulgaristan havalimanı otoritelerine gönderilen tehdit e-postalarında, kendilerini "Fighters of the Male State" (Erkek Devleti Savaşçıları) olarak adlandıran aşırı sağcı ve kadın düşmanı (misojinist) bir grubun adı yer aldı. Ayrıca Rusya'nın Ukrayna işgalini açıkça destekleyen aşırı sağcı 'Muzhskoi Legion' grubunun da ihbarları yaptığı değerlendiriliyor. Teknik ve uzman incelemeleri sonucunda şu ana kadar hiçbir uçakta patlayıcı maddeye rastlanmadı ve ihbarların tamamının asılsız olduğu anlaşıldı. Prag Havalimanı yetkilileri, ihbarların organize bir şekilde anonim e-posta adresleri üzerinden gönderildiğini duyurdu.
İhbarların kaynağı ve sonuçları
İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, kıta genelindeki uçuşların "kötü niyetli sahte tehditler" ile sabote edildiğini belirtirken, AB Ulaştırma Yüksek Komiseri Apostolos Tzitzikostas durumun yakından izlendiğini ve ulusal soruşturmaların derinleştirildiğini açıkladı. İrlanda'nın başkenti Dublin'de yapılan bomba ihbarlarının ardından çok sayıda medya kuruluşunun çalışanları tahliye edildi. Irish Independent gazetesi ve kamu yayıncısı RTÉ, bomba tehdidi aldıklarını bildiren kuruluşlar arasında yer aldı. Bu ihbarlar, Dublin'in Avrupa Siyasi Topluluğu toplantısına ev sahipliği yapmasına yaklaşık bir hafta kala yaşandı. İrlandalı Avrupa Parlamentosu Üyesi Barry Andrews, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "Zirvede, Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından Avrupa'nın güvenliği ele alınacak" ifadelerini kullandı.
Siyasi tepkiler ve Dublin'deki durum