İsrail'de Sandık Çıkış Anketleri: Hiçbir Blok Meclis Çoğunluğu Sağlayamıyor

İsrail'de parlamento seçimlerinin düzenlenmesinin ardından sandıkların kapanmasıyla sandık çıkış anketlerinden ilk sonuçlar yayımlandı. Önde gelen televizyon kanallarının yayımladığı anketler, muhalefetteki Gadi Eisenkot'un bloğunun iktidar koalisyonunun önünde olduğunu gösteriyor; ancak hiçbir blok meclis çoğunluğunu sağlayamıyor.

Başbakanlık Yarışı ve Koalisyon Zorluğu

Görevdeki Başbakan Binyamin Netanyahu ile İsrail ordusunun eski genelkurmay başkanlarından Gadi Eisenkot arasında başbakanlık için başa baş bir yarış öngörülüyordu. Anketler, Netanyahu'nun partisi Likud ile aşırı sağ ve ultra-Ortodoks partileri biraraya getiren bloğun çoğunluğu sağlamakta zorlanabileceğini gösterdi. Başbakan Netanyahu'nun Likud Partisi'nin İsrail Parlamentosu Knesset'teki en büyük tek parti olması bekleniyor. İsrailli Arap partileri ise tarihi düzeyde yüksek sayıda sandalye kazandı.

Sonuçların Açıklanması ve Süreç

Resmi sonuçların yayımlanmaya başlaması yerel saatle gece yarısını (TSİ 01.00) bulacak. Ancak toplam oyların yaklaşık yüzde 10'u Perşembe gününe kadar tamamen sayılmış olmayacak. Tüm sonuçların belli olmasının ardından ve tüm siyasi gruplarla yapılacak istişarelerden sonra, İsrail Cumhurbaşkanı hükümet kurma konusunda en yüksek başarı şansına sahip olduğuna inandığı parti liderini koalisyon kurmakla görevlendirecek. Bu süreç haftalar sürebiliyor.

Seçim Katılımı ve Tarihsel Önemi

23 Ekim Cuma günü yayımlanan anketlere göre seçimde hiçbir ana adayın kesin zafer elde etmesi beklenmiyordu. Birçok kişinin ülke tarihindeki en önemli oylama olarak gördüğü seçime tarihi bir katılım oldu. Oy verme işleminin bitmesine iki saat kala sandıklara gidenlerin oranı %66,7 olarak gerçekleşti. Bu toplam 7,3 milyon seçmenin bulunduğu ülkede bir rekora karşılık geliyor. Bu aynı zamanda 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırıyla başlayan Gazze savaşı sonrası yapılan ilk seçim oldu.

Gadi Eisenkot Kimdir?

Eski ordu komutanı Eisenkot, son otuz yılın büyük bölümünde İsrail'i yöneten Netanyahu için beklenmedik bir meydan okumaydı. Eisenkot, siyaset sahnesinde nispeten yeni bir isim olup 2022'de Ulusal Birlik Partisi'nden Knesset'e girdi. Daha sonra kendi ifadesiyle ideolojik farklılıklar nedeniyle partiden ayrıldı. Geçen yıl muhalefetin önde gelen isimlerinden ayrılarak kendi merkezci partisi Yashar'ı kurduğundan beri Eisenkot, seçim yarışında Netanyahu'nun en büyük rakibi haline geldi. Binyamin Netanyahu ise son yıllarda yolsuzluk iddiaları (kendisi reddediyor) ve 7 Ekim 2023 saldırılarının yönetiliş biçimine yönelik eleştirilerle karşı karşıya.

İsrail Seçim Sistemi Nasıl İşliyor?

İsrail parlamentosu Knesset'te 120 sandalye bulunuyor ve bir hükümetin çoğunluğu için 61 sandalyeye sahip olması gerekiyor. İsrail'de nispi temsil sistemi uygulanıyor; bu nedenle hükümetler hep birden fazla partiden oluşan koalisyonlar tarafından kuruldu. Seçimde galibiyetin olmaması, haftalar hatta aylar sürebilecek siyasi pazarlıkların yaşanabileceği anlamına geliyor. Hiçbir blok çoğunluğu sağlayamazsa azınlık hükümeti mümkün olabilir; bu gerçekleşmezse yeniden seçimlere gidilebilir. Bu durumda Netanyahu, seçimler yapılana kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürecek.