İzmir, kent içi toplu ulaşımda uyguladığı yenilikçi sübvansiyon politikalarıyla Türkiye'ye örnek oluyor. Dr. Cemil Tugay döneminde hayata geçirilen bu uygulamalar, vatandaşın cebini düşünerek rekor düzeyde destek sağlıyor. Daha önce kaldırılan 90 dakika ücretsiz aktarma sisteminin geri gelmesi, Halk Taşıt uygulamasının sürdürülmesi ve indirimli tarifeler, ulaşımı herkes için erişilebilir kılıyor. Belediye bütçesinden ayrılan milyarlarca liralık destek, sadece ESHOT'u değil, İZTAŞIT, İZULAŞ, İZDENİZ ve Metro'yu da kapsayarak İzmirlilere nefes aldırıyor. Peki, bu devasa finansal destek vatandaşın günlük yaşamına nasıl yansıyor ve İzmir, diğer büyükşehirlere kıyasla ne kadar avantajlı? Bu soruların cevabı haberimizde!
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesiyle birlikte, kent içi toplu ulaşımda uygulanan sübvansiyon ve tarife politikaları yeni bir boyut kazandı. Belediye bütçesinden toplu ulaşım hizmetlerine İzmir tarihinin en yüksek sübvansiyonu sağlanırken, artan maliyetlere rağmen ulaşım hizmetleri yurttaşlar için erişilebilir tutuldu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir ulaşım hedefi doğrultusunda toplu ulaşım altyapısını güçlendirerek, İzmirlilere konforlu, hızlı ve uygun fiyatlı ulaşım imkanı sunuyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Türkiye ekonomisinde artan taşıma maliyetlerine karşın, hizmet standartlarını koruması ve ulaşım ücretlerini daha fazla sübvanse etmesi üzerine kentteki toplu taşıma rakamları da artış gösterdi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay döneminde, daha önce uygulamadan kaldırılan 90 dakika ücretsiz aktarma sistemi yeniden devreye alınırken, Halk Taşıt uygulaması sürdürüldü ve indirimli tarife politikaları genişletildi. Bu kapsamda yalnızca ESHOT Genel Müdürlüğü değil; İZTAŞIT, İZULAŞ, İZDENİZ ve Metro işletmeleri de İzmir Büyükşehir Belediyesi bütçesinden doğrudan sübvanse edildi. Uygulanan politikaların temel hedefinde, artan yaşam maliyetleri karşısında yurttaşların ulaşım harcamalarını azaltmak oldu.
Yüzde 83'ünü Büyükşehir finanse ediyor
ESHOT Genel Müdürlüğü verilerine göre, otobüs bilet gelirleri toplam işletme giderlerinin yalnızca yüzde 17’sini karşılıyor. Buna karşılık, işletme maliyetlerinin yüzde 83’ü İzmir Büyükşehir Belediyesi bütçesinden finanse ediliyor. Benzer şekilde diğer ulaşım işletmelerinde de maliyetlerin önemli bir bölümü kamu kaynaklarıyla karşılanıyor. Sübvansiyon politikaları hizmet kapasitesine de yansıyor. Dr. Cemil Tugay döneminde yapılan yeni düzenlemelerle İzmir’de hizmet veren hat sayısı 471'e çıkarıldı. Kent tarihinin en fazla hat sayısına sahip dönemlerinden biri yaşanırken, yeni hatlarla daha fazla yerleşim alanı toplu ulaşıma dahil edildi.
Bütçede ulaşım desteği artırıldı
2025 yılı bütçesinde yıl başında 9 milyar TL olarak öngörülen ulaşım yardım kalemi, Dr. Cemil Tugay yönetiminde uygulanan destek politikaları doğrultusunda aralık ayı itibarıyla 11,2 milyar TL’ye yükseltildı. 2026 yılı bütçesinde ise İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından ESHOT Genel Müdürlüğü için 14 milyar TL yardım öngörüldü. Bu kaynakla birlikte, toplu ulaşım hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve sübvansiyon politikalarının devam ettirilmesi hedefleniyor.
Yurttaşın bütçesine aylık 900 liralık destek
90 dakika ücretsiz aktarma, Halk Taşıt indirimi, abonman genç kartlar, Anne Dayanışma Kartı ve genişletilen İZTAŞIT uygulamaları sayesinde, Dr. Cemil Tugay döneminde yurttaşların bütçesine aylık ortalama 900 TL katkı sağlanıyor.
30 TL ile yolculuk
Türkiye’nin büyükşehirleri arasında toplu ulaşım ücretleri karşılaştırıldığında, farklı şehirlerde uygulanan aktarma ve tarife sistemleri arasında ciddi maliyet farkları oluştuğu gözleniyor. İzmir’de ise uygulanan tarife yapısı sayesinde, artan ekonomik maliyetlere rağmen bir yetişkin yolcu 90 dakika aktarma sistemiyle 30 TL ile yolculuğunu tamamlayabiliyor. Farklı büyükşehirlerde uygulanan mevcut tarifelere göre, yetişkin bir yolcunun yolculuk maliyeti bazı kentlerde 5 aktarma ile 88 TL, 2 aktarma ile 51 TL, bazı kentlerde ise 3 aktarma ile 91 TLseviyelerine kadar çıkıyor. İzmir’de ise aktarma sayısından bağımsız olarak, 90 dakika içinde yapılan yolculuklar tek ücret üzerinden gerçekleştiriliyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Dr. Cemil Tugay liderliğinde toplu ulaşımda tarihi bir döneme imza attı. Uygulanan rekor sübvansiyon politikaları sayesinde, artan maliyetlere rağmen kent içi ulaşım hizmetleri vatandaşlar için erişilebilir ve ekonomik kalmaya devam ediyor. Belediye bütçesinden ESHOT Genel Müdürlüğü başta olmak üzere tüm toplu taşıma işletmelerine aktarılan devasa finansal destek (2025'te 11,2 milyar TL, 2026 için 14 milyar TL öngörülen ESHOT yardımı), ulaşım giderlerinin yüzde 83'ünü karşılayarak kamu kaynaklarının vatandaş lehine kullanımını gözler önüne seriyor. 90 dakika ücretsiz aktarma sisteminin yeniden yürürlüğe konulması, Halk Taşıt uygulaması, abonman kartlar ve Anne Dayanışma Kartı gibi sosyal politikalarla birleşerek, bir İzmirli vatandaşın aylık bütçesine ortalama 900 TL katkı sağlıyor. Bu sayede, diğer büyükşehirlerde 50 TL'nin üzerine çıkabilen aktarmalı yolculuk maliyetleri İzmir'de 90 dakika içinde sadece 30 TL ile sınırlandırılıyor. Hat sayısının 471'e çıkarılmasıyla ulaşım ağı genişletilirken, İzmir, sunduğu uygun fiyatlı ve konforlu toplu taşıma imkanlarıyla Türkiye'nin örnek şehirlerinden biri olma özelliğini pekiştiriyor. Bu stratejik yaklaşım, sürdürülebilir bir kentsel yaşam kalitesi için toplu ulaşımın merkezi rolünü vurguluyor.