Neox Medya - Spor - Gündem Son Dakika Haberleri
⌂
Anasayfa ›Genel
Genel

Seyit Rıza kimdir ve neden asıldı? Seyit Rıza isyanı neden çıktı, nasıl bastırıldı?

Seyit Rıza'nın kim olduğu, Dersim İsyanı'ndaki rolü, 1863 doğumu, 1937'deki tutuklanması ve 15 Kasım 1937'de Elazığ'da idam süreci detaylıca inceleniyor. Tüm olaylar korunmuştur.

Yayınlama: 16.11.2026 - 17:56 Kaynak: Haber Merkezi
Paylaş:

İBB'nin Yenikapı etkinliğine Seyit Rıza posteriyle çıkan halk müziği sanatçısı Pınar Aydınlar'ın hakkında başlatıldıktan sonra gözaltına alınması, Seyit Rıza kimdir sorusunu yeniden gündeme getirdi. "Tunceli Kültür Buluşmaları" kapsamında Pınar Aydınlar 'ın posteri ile sahneye çıktığı Seyit Rıza kimdir, neden idam edildi? Seyit Rıza, Türkiye Cumhuriyeti'nin erken dönemlerinde yaşanan en dikkat çekici isyanlardan biri olan Dersim İsyanı’nda oynadığı rol ile tanınır.

Ona yönelik iddialar arasında devletin köylülere dağıttığı toprakları zorla eline geçirdiği, şehir yapılanması için bölgeye gelen uzmanları engellediği ve yöre halkını kışkırttığı gibi suçlamalar bulunmaktadır. Peki Seyit Rıza kimdir ve neden asıldı? Seyit Rıza isyanı neden çıktı, nasıl bastırıldı? Seyit Rıza, 1863 yılında, bugün Tunceli sınırları içinde yer alan Ovacık’ın Lirtik köyünde dünyaya geldi. Şeyh Hasanlılar aşiretinin Yukarı Abbasan kolundan gelen bir aileye mensup olan Seyit Rıza, Cumhuriyet’in ilk yıllarında rejime karşı çıkan önemli figürlerden biri olarak tarihe geçmiştir.

1924 yılında Seyit Rıza’nın Hozat’ı işgal etmesi, cumhuriyet yanlısı aşiretlere karşı gerçekleştirdiği baskınlarla ve devlete meydan okuyan tutumuyla dikkat çekmiştir. Kendisine yollanan nasihat heyetlerine bile silahla karşılık veren Seyit Rıza, bu dönemde devlet içinde devlet gibi hareket eden bir lider olarak anılmıştır. Bu süreç, onun bölgedeki etkisini ve gücünü artırmakla birlikte, merkezî otoriteyle olan çatışmasını daha da derinleştirmiştir. 1937 yılında, Dersim İsyanı’nın dönüm noktalarından biri olan Nevruz zamanı, devlet güçlerine karşı bölgedeki aşiret liderlerinin ayaklanmasıyla ciddi bir çatışma dönemi başlamıştır.

Seyit Rıza, bu isyanın sembol isimlerinden biri olmuştur. Aynı yıl, 30 Temmuz’da İngiltere’ye yazıldığı iddia edilen bir mektup, tartışmaları beraberinde getirdi. Bu mektupta, Anadolu’nun çorak, Kürdistan’ın ise bereketli topraklara sahip olduğu belirtilerek yardım talep edildiği öne sürülmüştür. Ancak torunu Rüstem Polat, Seyit Rıza’nın Türkçesinin böyle bir mektubu yazabilecek düzeyde olmadığını, mektubun Nuri Dersimi tarafından kaleme alınarak İngilizlere gönderildiğini iddia etmiştir.

Dahası, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya’nın Cumhurbaşkanlığı’na sunduğu belgelerde, mektubun Seyit Rıza’nın imzası kullanılarak Suriye’de Yusuf adlı bir şahıs tarafından yazıldığı ifade edilmiştir. 1937 yılının Eylül ayında, Dersim İsyanı’ndaki kanlı çatışmaların ardından barış görüşmeleri yapmak amacıyla Erzincan’a çağrılan Seyit Rıza, bu yolculuk sırasında, 5 Eylül’de, beraberindeki 72 isyancı ile birlikte tutuklandı. Elazığ’da 5-13 Eylül 1937 tarihleri arasında kurulan askerî mahkemeler sırasında yargılanarak ölüm cezasına çarptırılmıştır. 15 Kasım 1937 tarihinde de Elazığ Buğday Meydanı'nda idamı gerçekleşmiştir.

Dersim İsyanı’nın lideri Seyit Rıza, idam edilmeden önce Mustafa Kemal Atatürk ile Elazığ Merkez Tren İstasyonunda görüştürüldü. Raporlara göre Atatürk, Seyit Rıza'dan af dilemesini ve Dersim'in Türkleştirilmesi için iş birliği yapmasını istemiştir. Fakat Rıza, Atatürk'ün bu teklifini reddetmiştir. Seyit Rıza, Mustafa Kemal'e verdiği ret cevabının ardından sözlerine şöyle devam etmiştir: "Ben sizin hilelerinizi anlayamadım, onlarla baş edemedim, bu yüzden görüşmek için geldim. Ölüme gidiyorum.

Bu bana dert olsun ama ben de size boyun eğmedim, bu da size dert olsun!" Seyit Rıza, Türkiye Cumhuriyeti'nin erken dönemlerinde rejime karşı çıkarılan ayaklanmalardan biri olan Dersim İsyanı'nın sorumlularından biri olması nedeni ile idam edilmiş aşiret önderidir. 15 Kasım 1937'de Elazığ Buğday Meydanında idam edilen Seyit Rıza, Dersim'in önemli figürlerden biri olarak tarihe geçmiştir.

Son Haberler

Süper Lig'den Mauro Icardi hamlesi! Yıldız golcü Türkiye'ye dönüyor

16.11.2026 - 18:49

Gaziantep FK'da Volkan Demirel dönemi

16.11.2026 - 18:40

Victor Osimhen için veda zamanı! Yeni adresi olay olacak

16.11.2026 - 18:38

CANLI | Küba - Grenada canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:34

CANLI | Guadeloupe - Bermuda canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:33

CANLI | Guyana - Porto Riko canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:32

CANLI | Orta Afrika - Benin canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:32

CANLI | Eritre - Gine canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:31

CANLI | Somali - Gana canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:30

CANLI | Andorra - Azerbaycan canlı izle (Maç Linki-Şifresiz)

16.11.2026 - 18:30
Son Makaleler

Bir Oturma Düzeninin Bugüne Uzanan Hikâyesi! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı...

Konfor Alanının Dışında Büyümek! Nejdet Niflioglu kaleme aldı...

Umay Ana, Ak Ana ve Cumhuriyet Kadını! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı...

Değişimin Kapısı İçeriden Açılır! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı..

Derdini Marko Paşaya Anlat

Görünür Olmak ve Görünmez Duvarları Aşmak! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı..

Görünmeyen Yara İzleri! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı..

TFF’den Almanya’daki Türk Futbolu İçin Büyük Adım

Ahlakın Estetiği! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı..

Modern Vatandaşlığın Kırılgan Aynası! Nejdet Niflioğlu kaleme aldı..

Kategoriler
Adana Almanya Asayiş Ekonomi Gaziantep Genel Gündem Magazin Neox Plus Osmaniye Sağlık Siyaset - Politika Spor Transferler