Cumhurbaþkanlýðý Külliyesi'nde, Cumhurbaþkaný Recep Tayyip Erdoðan ile Özbekistan Cumhurbaþkaný Þevket Mirziyoyev'in görüþmesinin ardýndan iki ülke arasýnda ticaretin geliþtirilmesi, gümrük iþlemlerinde bilgi paylaþýmý, sosyal güvenlik alanýnda iþbirliði ve iþ dünyasýnýn desteklenmesine yönelik anlaþmalara imza atýldý. Ýmzalanan anlaþmalar kapsamýnda, karþýlýklý pazar eriþim imkanlarýnýn artýrýlmasý, ticaret süreçlerinin hýzlandýrýlmasý ve iþ dünyasýna yönelik yeni kurumsal iþbirliði mekanizmalarýnýn oluþturulmasý hedefleniyor.
Sosyal güvenlik alanýndaki düzenlemelerin ise iki ülke vatandaþlarýnýn sosyal haklarýnýn korunmasýna yönelik iþbirliðini güçlendirmesi öngörülüyor. Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi (TÝM) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye'nin Özbekistan'a ihracatý ocak-eylül döneminde 1 milyar 107,5 milyon dolar olarak gerçekleþti. Bu dönemde Özbekistan'a en fazla ihracat 309,4 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri sektöründe gerçekleþirken, hazýr giyim ve konfeksiyon ile hububat sektörleri ihracattaki artýþlarýyla öne çýktý.
Ýki ülke arasýnda geçen yýl 3,1 milyar dolar olarak gerçekleþen ticaret hacminin ilk aþamada 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara çýkarýlmasý hedefleniyor. Bu kapsamda sanayi, enerji, ulaþtýrma, lojistik, tarým ve tekstil baþta olmak üzere çeþitli sektörlerde karþýlýklý yatýrýmlarýn artýrýlmasý ve ortak projelerin geliþtirilmesi öngörülüyor. - ÖZBEKÝSTAN'DAKÝ TÜRK YATIRIMLARININ TOPLAM BÜYÜKLÜÐÜ 8 MÝLYAR DOLARI AÞTI Türkiye ile Özbekistan arasýnda ticaretin yaný sýra karþýlýklý yatýrýmlarýn artýrýlmasý ve ortak projelerin geliþtirilmesine yönelik çalýþmalar da devam ediyor.
Özbekistan'daki Türk yatýrýmlarýnýn toplam büyüklüðü 8 milyar dolarý aþarken, Türkiye, 2024 ve 2025 yýllarýnda ülkeye en fazla yatýrým yapan üçüncü ülke oldu. Ülkede 2 bin 200'ü aþkýn Türk sermayeli þirket faaliyet gösterirken, Türk müteahhitler toplam deðeri 9,5 milyar dolarý aþan 333 proje üstlendi. Ýki ülke arasýnda enerji, sanayi, altyapý ve teknoloji baþta olmak üzere çeþitli alanlarda iþbirliðinin geliþtirilmesi, serbest ve özel ekonomik bölgelerde ortak yatýrýmlarýn artýrýlmasý hedefleniyor.
Bu kapsamda, Ýþ Dünyasýnýn Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konseyin kurulmasýyla ortak ticaret ve yatýrým projelerinin desteklenmesi ve iþ dünyasý arasýndaki kurumsal iþbirliðinin güçlendirilmesi amaçlanýyor. - "TÜRKÝYE VE ÖZBEKÝSTAN EKONOMÝLERÝ BÝRBÝRÝNÝ TAMAMLAYAN BÝR YAPIYA SAHÝP" Dýþ Ekonomik Ýliþkiler Kurulu (DEÝK) Türkiye-Özbekistan Ýþ Konseyi Baþkaný Özgür Onur Özgüven, AA muhabirine yaptýðý deðerlendirmede, Türkiye ile Özbekistan arasýndaki ekonomik ve ticari iliþkilerde kaydedilen ilerlemenin verilerle açýkça ortaya konulduðunu söyledi.
Türkiye'nin geçen yýl Özbekistan'a ihracatýnýn 2,05 milyar dolar, bu ülkeden ithalatýnýn ise 1,04 milyar dolar olarak gerçekleþtiðini belirten Özgüven, þunlarý kaydetti: "Ýkili ticaret hacmimiz, 2016 yýlýndaki 1,3 milyar dolar seviyesinden 2025 yýlýnda 3,1 milyar dolara yükseldi. Son on yýlda ticaretimiz iki katýn üzerine çýkarken ekonomik iliþkilerimiz de güçlendi.
Ýki ülkenin cumhurbaþkanlarýnýn belirlediði, ticaret hacmini ilk aþamada 5 milyar dolara, ardýndan 10 milyar dolara çýkarma hedefi doðrultusunda kurumlarýmýz ve iþ dünyalarýmýz çalýþmalarýný sürdürüyor." Özgüven, yüksek düzeyli stratejik iþbirliði ve karma ekonomik komisyon mekanizmalarýnýn düzenli olarak iþletilmesinin de iki ülke arasýndaki iþbirliðinin farklý alanlarda derinleþmesine katký saðladýðýný dile getirerek, þu deðerlendirmelerde bulundu: "Türkiye ve Özbekistan ekonomileri birbirini tamamlayan bir yapýya sahip.
Türkiye, müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gýda iþleme ve hizmet sektörlerindeki deneyimiyle öne çýkarken Özbekistan, genç nüfusu, doðal kaynaklarý ve Orta Asya'nýn merkezindeki stratejik konumuyla önemli fýrsatlar sunuyor.
Bu tamamlayýcý yapý, ortak üretim ve yatýrým projeleri için güçlü bir zemin oluþturuyor." - "ORTA KORÝDOR'UN ÖNEMÝNÝN ARTMASIYLA BÝRLÝKTE YENÝ FIRSATLAR ORTAYA ÇIKIYOR" Özgür Onur Özgüven, Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odasý iþbirliðinde iþ forumlarý ve ortak toplantýlar gerçekleþtirdiklerini kaydederek, heyet ziyaretleri ile sektör ve bölge tanýtým toplantýlarý düzenleyerek, karþýlýklý iþbirliði fýrsatlarýný iþ dünyasý ile buluþturduklarýný aktardý.
Kasým ayýnýn ilk haftasýnda Taþkent'te temaslarda bulunmayý planladýklarýný dile getiren Özgüven, þunlarý ifade etti: "Önümüzdeki dönemde Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu Toplantýsý ile bir iþ forumunun gerçekleþtirilmesi de öngörülüyor. Ýþ Konseyi olarak, ikili ticaretin hedeflenen seviyeye ulaþmasýný saðlayacak iyileþtirmeler konusunda ilgili makamlara önerilerimiz sunuyoruz.
Ortak üretimi geliþtirmek, üçüncü ülke pazarlarýna birlikte açýlmak ve uzun vadeli stratejik ortaklýklar kurmak da ekonomik iliþkilerimizdeki temel önceliklerimiz arasýnda yer alýyor." Özgüven, Özbekistan'ýn yabancý yatýrýmlarý çekmek ve yatýrým süreçlerindeki bürokratik engelleri azaltmak amacýyla hayata geçirdiði reformlar ile yatýrým ve ticaret odaklý düzenlemelerin Türk þirketlerine cazip pazar ve ortaklýk imkanlarý sunduðuna iþaret etti.
Özbekistan 2030 Stratejisi doðrultusunda, önümüzdeki dönemde yenilenebilir enerji, altyapý modernizasyonu, dijitalleþme ve sanayi üretimi alanlarýnda büyük ölçekli yatýrýmlarýn beklendiðine dikkati çeken Özgüven, "Bölgesel ticaret koridorlarýnýn geliþmesi ve Orta Koridor'un öneminin artmasýyla birlikte lojistik merkezler ve akýllý ulaþým sistemleri alanlarýnda da yeni fýrsatlar ortaya çýkýyor. Özbekistan, geliþen yatýrým ortamýyla Türk iþ dünyasý için Orta Asya'daki stratejik üretim ve ticaret merkezlerinden biri olma konumunu güçlendiriyor." açýklamasýný yaptý.
"TÜRK YATIRIM FONU'NUN ETKÝN BÝÇÝMDE KULLANILMASI VE SUNDUÐU ÝMKANLARIN ÝÞ DÜNYASINA TANITILMASI GEREKÝYOR" Özgür Onur Özgüven, Türk Devletleri Teþkilatý (TDT) ülkelerinin önemli bir ekonomik potansiyele sahip olduðuna iþaret ederek, "2025 yýlýnda TDT ülkelerinin toplam Gayri Safi Yurt Ýçi Hasýlasý (GSYH), yaklaþýk 2,3 trilyon dolarla dünya ekonomisinin yüzde 2'sini oluþtururken üye ülkelerin toplam dýþ ticaret hacmi 1,2 trilyon dolarý aþtý." diye konuþtu.
Özbekistan'ýn TDT ülkeleriyle dýþ ticaret hacminin 2017 yýlýndaki 4 milyar dolar seviyesinin 2,7 katýna çýkarak 2025 yýlýnda 10,8 milyar dolara ulaþtýðýný anýmsatan Özgüven, "Özbekistan'ýn TDT üyesi ülkeler arasýndaki en büyük ticaret ortaðý sýnýr komþusu Kazakistan olurken Türkiye ikinci sýrada yer alýyor." ifadelerini kullandý.
Özgüven, Özbekistan'ýn Türk Devletleri Teþkilatý (TDT) bünyesinde aktif rol üstlendiðini belirterek sözlerini þöyle tamamladý: "Özbekistan Cumhurbaþkaný Þevket Mirziyoyev, teþkilat çatýsý altýndaki iþbirliðinin somut projelerle ileriye taþýnmasý için ticaretin yaný sýra ortak üretim merkezlerinin ve sanayi iþbirliðinin geliþtirilmesini savunuyor. Orta Koridor gibi büyük ölçekli altyapý giriþimlerinin hýzlandýrýlmasý ile gümrük iþlemlerinin basitleþtirilmesi ve dijitalleþtirilmesi de öne çýkan öneriler arasýnda yer alýyor.
Mirziyoyev, TDT Devlet Baþkanlarý Zirvesi öncesindeki açýklamasýnda Türk Devletleri Ekonomik Ortaklýk Daimi Konseyinin kurulmasýný da önerdi. TDT üyesi ülkeler arasýndaki ticaretin artýrýlmasý, karþýlýklý yatýrýmlarýn geliþtirilmesi ve ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi için finansmana eriþimin kolaylaþtýrýlmasý büyük önem taþýyor. Bu doðrultuda, ekonomik iþbirliðini derinleþtirmek ve ortak projeleri finanse etmek amacýyla kurulan Türk Yatýrým Fonu'nun etkin biçimde kullanýlmasý ve sunduðu imkanlarýn iþ dünyasýna tanýtýlmasý gerekiyor.
Fon kaynaklarýnýn özellikle yenilenebilir enerji, enerji verimliliði, altyapý, lojistik, sanayi üretimi, tarým ve turizm gibi stratejik alanlara yönlendirilmesi bekleniyor."