ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ülke genelinde uçuşları durdurma kararının Türkiye saatiyle 04.15 itibarıyla kaldırıldığını duyurdu. Duffy ve İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, Beyaz Saray'da düzenledikleri basın toplantısında, ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) aldığı ülke genelinde uçuşları durdurma kararına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Uçuş durdurulmasının nedeni ve tedbirler
Yerel saatle 15.36 itibarıyla radar ve haberleşme sistemlerinde dengesizlikler yaşandığına işaret eden Duffy, bu durum karşısında derhal uçuşları durdurma kararı aldıklarını söyledi. Duffy, haberleşme veya radar sistemlerinin tamamının devre dışı kalmadığını, ancak yaşanan dengesizlikler dolayısıyla tedbir aldıklarını kaydetti. ABD Başkanı Donald Trump döneminde bir kısmı yenilenen cihazlarda herhangi bir kesinti yaşanmadığının altını çizen Duffy, sorunun eski donanımlardan kaynaklandığını ifade etti. Duffy, tamamen yeni ve ileri teknolojilerle donatılmış bir sistemle bu tür kesintilerin bir daha yaşanmayacağını savundu.
Hava sahasının yeniden açılması ve sistem gereksinimi
Güncel durumda merkezlerin ve terminal yaklaşma kontrol ünitelerinin (TRACON) faal durumda olduğunu belirten Duffy, "Bu akşam saat 20.15'te (TSİ 14 Kasım 04.15) hava sahasını yeniden açtık." dedi. Duffy, ancak bu durumun her uçuşun hemen gerçekleşeceği anlamına gelmediğini, sürecin yavaş işleyeceğini ancak mümkün olduğunca çok sayıda uçuşu gerçekleştirmeye çalışacaklarını bildirdi. Hayati önem taşıyan hava trafik kontrol sistemlerinin en son teknolojiyle yeniden inşa edilmesi gerektiğini ifade eden Duffy, sistemin "yamalarla veya geçici çözümlerle" idare edilmemesi gerektiğine dikkati çekti. Duffy, Trump'ın 12,5 milyar dolarlık kapsamlı bir yasa tasarısı ile yeniden inşa sürecini başlattığına işaret ederek, FAA özelinde daha önce görülmemiş bir hızla ilerlediklerini ancak bunun kısmi bir finansman olduğunu belirtti. Bu gibi sorunlarla sürekli karşılaştıklarına değinen Duffy, "Başkan Trump 30 milyar dolar talep etti, ancak ben 50 milyar dolar gerektiğini düşünüyorum." diye konuştu.
Siber saldırı iddiaları ve hükümetin yanıtı
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de kamuoyunda olay ile Microsoft arasında bağlantı kurulduğunu ancak böyle bir bağlantının bulunmadığını söyledi. Şu ana kadar herhangi bir siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını belirten Mullin, ekiplerin konuya ilişkin çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti. Mullin, hükümetin tüm kurumlarıyla benzeri görülmemiş bir hızla hareket ettiğini, havalimanları, yerel yönetimler ve eyaletlerle işbirliği içinde çalışarak yardıma ihtiyaç duyabilecek yolcuların ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıklarını anlattı. "Şu anda işler doğru yönde ilerliyor gibi görünüyor." ifadelerini kullanan Mullin, halkın güvenliğinin süreç boyunca hiçbir zaman tehlikeye girmediğini vurguladı. Mullin, "Hiçbir zaman can güvenliği riski oluşmadı, hiçbir uçuş tehlikeye girmedi. FAA durumu yönetebildi. Bu adımı tamamen ihtiyat amacıyla attık." dedi.
Teknik sorunun niteliği ve son durum
Uçuşların durdurulmasına yol açan kesintinin bir siber saldırıdan veya yapay zekadan kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Mullin, şu aşamada kesin bir sonuca varmadıklarını ancak mevcut bulguların böyle bir ihtimale işaret etmediğini belirtti. Mullin, henüz siber saldırıya ilişkin herhangi bir belirtiye rastlamadıklarını, olayın mekanik bir sorundan kaynaklanmış gibi göründüğünü ancak incelemenin sürdüğünü ve bu ihtimali tamamen dışlamadıklarını ifade etti. İç Güvenlik Bakanı Mullin, "Bunun bir siber saldırı ya da süper zeka saldırısı olduğuna dair hiçbir kanıt görmedik." diye konuştu. ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 13 Kasım'da hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunu nedeniyle ABD genelindeki tüm havalimanlarında uçuşları durdurma kararı almıştı, kısıtlama 4 saatten fazla sürmüştü. Uçuş takip sitesi FlightAware'in verilerine göre, ülke genelinde 8 binden fazla uçuşta gecikme yaşanırken, 6 binden fazla uçuş iptal edildi.