Almanya'da yürütülen bir araştırma, Türkçe kökenli isimlere sahip ebeveynlerin çocukları için kreş arayışında gizli ayrımcılığa maruz kaldığını ortaya koydu. Bu çalışma, Mart 2021'de ifo Enstitüsü, Münih Teknik Üniversitesi (TUM), Halle Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü (IWH) ve Alman Yükseköğretim ve Bilim Araştırmaları Merkezi (DZHW) tarafından başlatıldı.
Araştırma Kapsamı ve Uygulama
Araştırma kapsamında, 3 yaşından küçük çocuklar için yer bulunan 22 binden fazla kreşe e-posta gönderildi. E-postalarda, ebeveynler için Almanca ve Türkçe soyadlarının rastgele kullanıldığı belirtildi ve her kreşe yalnızca bir e-posta gönderildi. Bu e-postalardan yaklaşık 18 bin 700'ünün başarıyla ulaştırıldığı aktarıldı.
Başvuru Yanıt Oranları ve Bulgular
Toplam 12 bin 547 başvurunun yanıtlandığı kaydedildi. Araştırmada, başvurulara verilen yanıtlar arasındaki farklılıkların doğrudan soyadından kaynaklanıp kaynaklanmadığı incelendi. Sonuç olarak, Alman soyadlarıyla yapılan kreş başvurularının yaklaşık yüzde 71'ine, Türkçe kökenli soyadlarıyla yapılan başvuruların ise yüzde 66'sına yanıt verildi.
Ayrımcılığın Boyutu ve Eğitim Düzeyi Etkisi
Bu bulgularla, Türkçe kökenli isimlere sahip ebeveynlerin çocukları için kreş yeri arayışında ayrımcılığa maruz kaldığı ortaya konuldu. Türkçe kökenli soyadına sahip ebeveynlere somut bir kreş yeri teklif edilme olasılığının, Almanca soyadlılara göre yaklaşık yüzde 20 daha düşük olduğu tespit edildi. Ayrıca, Türkçe kökenli isimlere sahip ebeveynlerin, eğitim düzeylerini belirtseler dahi diğer gruba oranla daha az yanıt aldığı kaydedildi.
Uzman Görüşü
DZHW uzmanı Frauke Peter, konuyla ilgili açıklamasında, 'Kreş, eğitim yolundaki ilk yapı taşıdır. Kreşe erişimde yaşanan eşitsiz fırsatlar, üniversiteye kadar etkisini sürdürebilir.' ifadesini kullandı.