Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31’inci Taraflar Konferansı'nda (COP31) yer alan Yeşil Bölge'de, 'Dönüş Umudu: El-Avde - Zeytin Ağacı Hikâyesi' deneyim sergisi düzenleniyor. Memur- Sen ile Uluslararası Emek Konfederasyonu'nun (ILC) hazırladığı bu sergi, Gazze'nin eski yaşam dolu sokaklarını ve İsrail'in soykırımı sonrası yaşanan yıkımı gözler önüne seriyor.
Türkiye, sergi ile 196 taraf ülke ve AB'nin katılım gösterdiği Taraflar Konferansı'nda, Gazze'deki yıkımı bölgeden getirilen eşyalarla, fotoğraflarla ve yaralı bir zeytin ağacıyla anlatıyor. Sergi, 20 Kasım'a kadar açık olacak.
Antalya'da süren COP31'in 'Çocuklar, Gençlik' teması gününde, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sergide yer alan Gazzeli Saly'nin hikayesini paylaştı. Bakan Kurum, mesajında, "Anaokuluna gitmeden önce hep halasından fotoğraflarını çekmesini istiyordu. Fotoğraf çektirmeyi çok seven 5 yaşındaki Saly'nin kefene sarılı fotoğrafı, 2024'te Dünya Basın Fotoğrafı Ödülü'ne layık görüldü. Biz de COP31'de 'Çocuk' temasını işlediğimiz bu günde 196 ülkeye Saly ve Gazze'nin dramını hatırlatıyoruz" ifadelerini kullandı.
Gazze Çadırı'nın sergi alanının ortasında yaralanmış ama ayakta kalmış bir zeytin ağacı bulunuyor. Kökleriyle geçmişe tutunan, dallarıyla geleceğe uzanan bu ağaç, Filistinlilerin toprağına bağlılığını simgeliyor.
Sergi Müdürü Ramazan Çakırcı, serginin bu ağacın etrafında kurulma nedenini açıklayarak, "Zeytin ağacı, Filistin halkının kendi köküne, topraklarına bağlı kalışının hikayesini anlatıyor. Gazze'de üç yıldır ciddi bir katliam, soykırım yaşandı. Biz bu soykırıma rağmen umudunu hiç yitirmeyen, köklerine bağlı, köklerine dönmek isteyen bir halkın hikayesini anlatıyoruz" dedi.
Zeytin ağacının yakınında, Gazze'deki evleri simgeleyen anahtarlardan oluşturulmuş bir Filistin haritası yer alıyor. Bu harita, yerlerinden edilen Filistinli ailelerin nesiller boyunca koruduğu dönüş umudunu gösteriyor. Filistin'den getirilen eşyalar, yarım kalan hayatların sessiz tanıkları olarak sergileniyor.
63 fotoğraf ile Filistinli ressam ve grafik sanatçılarının eserleri, kentin soykırım öncesini ve sonrasını gösteren hareketli görseller de ziyaretçiye sunuluyor. Serginin çıkışındaki dijital ekran, ziyaretçilere Gazzelilere mektup yazma imkanı sağlıyor.
Sergi Koordinatörü ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Gazi Doğan, dijital ekranın serginin en özgün yanlarından biri olduğunu belirterek, "Ekranda öğrencilerimiz, ziyaretçilerimiz Gazzeli çocuklara, sivillere, masumlara mektup gönderme şansı buluyor. Sergiyi gezdikten sonra hissettiklerini ekrana yansıtıyorlar" dedi. Doğan, gönderilen bütün mesajların derlenerek Gazze'ye ulaştırılacağını vurguladı.
Sergide, İsrail hava saldırısında hayatını kaybeden Saly'nin kefene sarılı cansız bedenine morgda sıkıca sarılan halası Inas Abu Maamar'ın derin acısını ölümsüzleştiren fotoğrafın çizimi de yer alıyor. Anaokuluna gitmeden önce hep halasından fotoğraflarını çekmesini istenen küçük kızın kefene sarılı halini Filistinli foto muhabiri Mohammed Salem çekmişti ve bu fotoğraf 2024'te Dünya Basın Fotoğrafı Ödülü'ne layık görülmüştür.
Sergiyi gezen öğretmen Çiğdem Çalış, gördüklerinden çok etkilendiğini belirterek, "İçeride acı ama gerçek bir tablo gördük. Orada bir çocuğun kaybolan oyuncağını ya da bir terliği görmek içler acısı" dedi. Çalış, yaşananlara rağmen umudun korunması gerektiğini de vurguladı.
Lise öğrencisi Mina Coşkun da sergiden duygulanarak çıkanlardan oldu. Coşkun, "Burada Gazze'de yaşananları en saf şekilde gördük. Bütün olanları bize çok içten bir şekilde yansıttılar" diye konuştu. Sergide ayrıca Gazze'deki yıkımın, tahrip edilen zeytinliklerin, kirlenen su kaynaklarının ve savaşın yol açtığı karbon salımının boyutu da verilerle ortaya konuyor.