ABD'nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılan Dışişleri Bakanı Fidan, temaslarına ilişkin AA ve TRT'ye açıklamalarda bulundu. Fidan, G20 toplantısının küresel ve bölgesel krizlerin çözümüne yönelik güncel konuları kapsayıcı ele alması bakımından yerinde ve zamanda yapılmış bir buluşma olduğunu belirtti ve verimli bir fikir alışverişi ortamı oluştuğunu kaydetti. Miami'de 14-15 Aralık'ta düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi'ne hazırlık niteliği taşıyan bu toplantının önemini vurgulayan Fidan, 'küresel krizler', 'enerji krizi' ve 'küresel tedarik zincirleri' konulu oturumlara katıldığını anlattı.
Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'deki küresel tedarik zincirlerini 'tıkayan' krizleri ele aldıklarını belirten Fidan, Türkiye'nin bu konulardaki duruşunu bir kez daha gündeme getirdiklerini söyledi. Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin konuların masada ele alınmasının kolay olmadığını herkesin bildiğini ifade eden Fidan, 'Tarafların kendi pozisyonlarını net bir şekilde ortaya koyması önemli. Biz Türkiye olarak hem arabulucu rolümüzü hem de onun da ötesinde, daha da önemlisi, diğer ülkelerden daha yapıcı ama problem çözücü bir pozisyon almayı önemsiyoruz' diye konuştu.
İkili temaslar kapsamında ABD'li mevkidaşı Marco Rubio'nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Meksika, Almanya ve Japonya'nın bakanlarıyla da bir araya geldiğini kaydeden Fidan, 'Gerçekten de Türkiye, uluslararası platformda sözüne ihtiyaç hissedilen bir aktördür' dedi. Fidan, 'Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu dış politikadaki performans, öncü rol, bu platformlarda etkisini en yakından hissettiğimiz bir değer bizim için' ifadesini kullandı.
ABD ile İran arasındaki gerilimi değerlendiren Fidan, 'Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına neden olan ABD ile İran arasındaki ihtilafın da bir an önce ortadan kalkması lazım ki bu kritik ticaret yollarının açılması gerçekleşsin' dedi. 'Amerika-İran konusunda yürüyen görüşmeler nasıl ilerleyecek, yeniden bir çatışma olacak mı, olmayacak mı, bu konuda bir bekleyiş ve merak var. Hemen hemen masa etrafındaki tüm ülkeler yeniden bir çatışmanın olmaması ve diplomasiye sürekli şans verilmesi konusunda hemfikir olmuş durumdalar.'
Diplomasinin çatışmaların çözümündeki rolüne vurgu yapan Fidan, çatışma yerine diplomasinin tercih edilmesinin Rusya-Ukrayna sürecinde, Karadeniz'de ve İsrail yayılmacılığının önlenmesinde önemli olduğunu çizdi. Yaklaşık 5 yıldır süren Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sadece Avrupa ekonomilerine değil, tüm dünyaya kayda değer zararlar verdiğini belirten Fidan, 'Hürmüz Boğazı'nın da kapanmasıyla beraber bu etki, çarpan etkisiyle beraber çok daha ileri noktaya taşındı. Artık insanlar hem enerji hem diğer hususlarda, ticaretin aksamasında oluşan maliyetin ne olduğunu tam hesaplayamıyor' değerlendirmesinde bulundu. Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Avrupa'ya enerji bakımından maliyetinin yaklaşık 100 milyar avro seviyesinde olduğu yönündeki açıklamalara atıfta bulunarak, toplam faturanın daha da büyük olabileceğini belirtti.
Rusya ve Ukrayna'nın bir anlaşmaya varmak zorunda olduğunu vurgulayan Fidan, 'Şimdi tabii bu maliyetlerin artık durdurulması lazım. Bu savaş başlamalı yaklaşık 5 yıl olmuş. Artık bu savaş taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar. Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerekiyor barıştan sonra. Çünkü Ukrayna'nın yapacağı Rusya ile bir barış, sadece iki ülke arasında olmayacak. Avrupa ile Rusya'nın da bir manada barışmaya ihtiyacı var, belli ilişkileri tekrar başlatmaya ihtiyacı var.'
Karadeniz'de ticaretin hissedilir düzeyde sınırlandığını anlatan Fidan, Rus tahılı, Rus enerjisi, Ukrayna tahılı ve Ukrayna enerjisinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığını dikkate çekti. Gıda güvenliğinin son derece sorunlu bir konu olduğunu belirten Fidan, 'Bunun bir an önce durdurulması gerekiyor. Bu noktada çok büyük, yoğun bir temas trafiğimiz var. Özellikle tahılın Karadeniz'den çıkartılıp uluslararası piyasalara gidebilmesi için bu konuda ciddi çalışmalarımız var. Umarım bu savaş da durur. Çünkü çok sayıda insan ölüyor; maliyeti çok yüksek. Hem ekonomik maliyeti hem jeostratejik maliyeti yüksek.' şeklinde konuştu. Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona ermemesi halinde uzama ve hatta yayılma ihtimalinin bulunduğunu belirterek, bunun önlenmesi için Türkiye'nin yoğun çaba gösterdiğini kaydetti.
Türkiye'nin uluslararası kuruluşlara verdiği önemi dile getiren Fidan, resmen BM Genel Sekreterliği görevine aday gösterdiği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu hakkındaki değerlendirmelerini yaptı. Fidan, 'Uluslararası kurumların iyi işlemesi bizim için önemli. Dolayısıyla yakından takip ettiğimiz bir gündem.' dedi. BM'nin halen önemli bir uluslararası kuruluş olduğunu belirten Fidan, BM Genel Sekreteri seçiminin de bu yönüyle önem taşıdığını ifade etti. Temel gereğin Latin Amerika'da olduğu ancak bu ana kadar bir aday üzerinde mutabakat sağlanamadığını söyleyen Fidan, BM bünyesindeki oylama sürecini ayrıntılı anlattı; gelinen noktada bir tıkanma yaşandığını ve Türkiye'nin son gelişmeler doğrultusunda bu adımı attığını dile getirdi.
Sinirlioğlu'nun Aralık 2024'te AGİT Genel Sekreterliğine seçilmesinin önemli bir başarı olduğunu belirten Fidan, Türkiye'nin tüm ülkelerin desteğini almasının kayda değer bir diplomasi başarısı olduğunu vurguladı. Fidan, 'Buna, Türkiye'nin son yıllarda ortaya koyduğu diplomasiyle elde ettiği en büyük uluslararası organizasyonlara adam seçtirme başarısı diyebilirim.' ifadesini kullandı. Sinirlioğlu'nun çok önemli ve tecrübeli bir diplomat olduğuna dikkat çeken Fidan, kendisiyle yakın çalıştığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da desteklediği ve güvendiği bir isim olduğunu ifade etti. Fidan, 'Şimdi tıkanmalar artık açık olunca, biz de kendi adayımızı resmi olarak Cumhurbaşkanımız imzadığı mektupla BM'ye teklif ettik. Şu anda Sayın Feridun Sinirlioğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri için resmi adayıdır. İnşallah hayırlısı olur. Bizim amacımız tıkanmayı aşmaya yönelik bir diplomatik katkı. Cumhurbaşkanımız, Birleşmiş Milletler'in sahici bir şekilde, adil bir şekilde işlemesine fevkalade önem veriyor. Türkiye bu noktada elinden gelen katkıyı yapmaya devam edecek. Bizim aday göstermemiz, bu katkılardan sadece bir tanesi.' dedi.