Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından Akdeniz Salonu'nda gerçekleştirilen "İş Dünyası ve Yatırım Zirvesi"nde önemli açıklamalarda bulundu.
Enerji maliyetleri, karbon yoğunluğu, kaynak kullanımı ve tedarik zincirlerinin yapısının yatırım kararlarını, finansmana erişimi ve rekabet gücünü giderek daha fazla etkilediğini belirten Yılmaz, dünya ekonomisinin köklü bir dönüşümden geçtiğini ve yeşil dönüşüm ile dijitalleşmenin yeni bir politika gündemi oluşturduğunu ifade etti.
Dünya ekonomisindeki köklü dönüşüm, enerji politikalarından sanayi üretimine, ticaretin seyrinden yatırım tercihlerine kadar pek çok alanı birbirine bağlamaktadır. Yılmaz, Türkiye olarak üretim kapasitesini geliştiren, enerji arz güvenliğini güçlendiren ve sanayinin rekabet gücünü artıran politikalarla bu dönüşümü yönetme kararlılıklarını dile getirerek, "Ekolojik politikaları ekonomik politikalar ile bütünlük içinde ele alıyoruz" dedi.
Bütüncül politikalarla yatırımların, daha verimli üretimin, yeni teknolojilerin ve daha dirençli değer zincirlerinin önünü açacağına inandıklarını belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde belirlenen 2053 Net Sıfır Emisyon hedefinin Türkiye'nin iklim politikasına uzun vadeli bir ufuk çizdiğini söyledi.
Kalkınma politikalarının odağına alınan yeşil ve dijital dönüşümün, çevresel hedeflere ulaşırken ekonomiyi daha nitelikli ve sürdürülebilir bir zemine kavuşturduğunu ekledi. Cari açığın temel nedeni olan fosil kaynakların ithalatını azaltan dönüşüm süreçlerinin makroekonomik istikrar açısından da kıymetli olduğunu vurguladı.
Düşük karbonlu üretim ile enerji ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımları desteklediklerini belirten Yılmaz, 2024'te küresel iklim finansmanının 2 trilyon doları aştığını, mevcut analizlerin 2035 itibarıyla yıllık ihtiyacın en az 6,2 trilyon dolara çıkacağını aktardı.
Çin hariç yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomilere yönelen iklim finansmanının yaklaşık 426 milyar dolar düzeyinde kalmasının kaynaklara erişimdeki açığı gösterdiğini ifade etti.
İklim Uygulama Köprüsü ile ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmelerini ve bu projeleri ihtiyaçlarına uygun finansmanla buluşturmalarını desteklediklerini dile getirdi.
Projelerin yatırıma dönüşmesi için finansman araçlarının yanı sıra proje hazırlama kapasitesi, risk paylaşımı, öngörülebilir piyasa kuralları ve düşük emisyonlu ürünlere yönelik talebin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Yeşil sanayileşmenin, iklim hedefleriyle ekonomik rekabet gücünün doğrudan kesiştiği bir alan olduğunu belirten Yılmaz, 2026-2035 döneminde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ve çimento üretimi için 500 milyar doların üzerinde kümülatif yatırım ihtiyacı öngörülürken, nihai yatırım kararına ulaşmış projelerin sadece 20 milyar dolar seviyesinde kaldığını belirtti.
Bu farkın, teknolojik çözümlerin yatırım kararına dönüşmesi için finansmana erişimin, altyapının, güvenilir talebin ve uzun vadeli piyasa öngörülebilirliğinin önemini gösterdiğini ekledi.
Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı'nın, yatırım yapılabilir temiz sanayi projelerinin geliştirilmesine, finansmana erişimin kolaylaştırılmasına ve düşük emisyonlu ürünler için pazarların güçlendirilmesine odaklandığını aktardı.
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki küresel payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma yöneliminin şebekelerden depolamaya ve sistem esnekliğine kadar yeni bir yatırım gündemi oluşturduğuna dikkat çekti.
Yapay zeka destekli temiz teknolojiler ve dijital enerji yönetiminin ancak sahada uygulanıp ölçek kazandığında gerçek ekonomik değer üretebileceğini ifade etti.
2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile politika çerçevesinin güncellendiğini ve sanayide düşük karbonlu üretim ile enerji ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımların desteklendiğini, ihracatçı firmalara sürdürülebilirlik yol haritaları ve dönüşüm projeleri için destek sağlandığını söyledi.
İklim dönüşümünün kalıcı olması için büyük şirketlerle KOBİ'lerin de sürece katılması gerektiğini belirten Yılmaz, küresel belirsizlikler ve teknolojik değişim ortamında kamunun daha aktif sanayi politikaları geliştirmesinin, kamu ile özel kesim arasında güçlü bir ilişkinin zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
Bu riskli ortamda devletin ekonomideki rolünün yeniden tartışılması gerektiğini ve en uygun yolun, kamu ile özel sektörün güçlü bir diyalog içinde birlikte politikaları şekillendirmesi ve uygulamada güçlü bir ortaklık ile hareket etmesi olduğunu sözlerine ekledi.