Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen panelde, küresel elektrik kullanımının 2035'e kadar yüzde 35'e, 2050'ye kadar yüzde 50'ye çıkarılması hedefi ve bu hedeflere ulaşmak için atılması gereken adımlar detaylıca ele alındı. Bu etkinlik, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşti ve enerji dönüşümünün kritik noktalarını masaya yatırdı.
Küresel enerji hedefleri ve odaklanılan alanlar
Panelde, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının 2035'e kadar yüzde 35'e, 2050'ye kadar ise yüzde 50'ye çıkarılmasına yönelik hedefler değerlendirildi. Ayrıca yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, elektrik şebekelerinin geliştirilmesi ve binalar, ulaştırma ile sanayi sektörlerinde elektrifikasyonun hızlandırılmasına yönelik çalışmalar ele alındı.
Fosil yakıtlardan uzaklaşma ve elektrifikasyonun önemi
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, fosil yakıtlardan uzaklaşma yol haritasında öngörülen dönüşümün belirlenen hedeflerle uyumlu olması gerektiğini belirterek, elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti. La Camera, Türk ve Avustralyalı ortaklarla yürütülen girişimin önemine dikkat çekerek,
Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş konusunda verilen taahhütlerin somut uygulamalara dönüştürülmesi, müzakerelerde üzerinde durulan temel konulardan biri. Asıl mesele, verilen taahhütlerin nasıl hayata geçirileceği.
dedi.
Şebeke altyapısı ve kapasite artışı arasındaki uyumsuzluk
La Camera, dağıtım altyapısının yenilenebilir enerji kapasitesindeki artışa aynı hızda ayak uyduramaması nedeniyle bu yıl küresel yenilenebilir enerji kapasitesinde yeni bir rekor kırılmasının beklenmediğini aktardı. Çin örneğini vererek, ülkedeki yenilenebilir enerji kapasitesinin hızla arttığını ancak iletim ve dağıtım altyapısının yetersizliği nedeniyle üretilen elektriğin şebekeye aktarılmasında güçlükler yaşandığını anlattı. La Camera, bu altyapı yetersizliklerinin Çin'deki kapasite artışını yavaşlattığına dikkat çekerek,
Öte yandan, dünyanın geri kalanında yenilenebilir enerjinin arz güvenliği açısından taşıdığı önem giderek daha fazla kabul görüyor. Bu nedenle yenilenebilir enerji kapasitesinin artmaya devam etmesini bekliyoruz. Ancak bu artış, Çin'deki kapasite artış hızındaki yavaşlamayı telafi etmeye yeterli olmayacak. Buradaki temel sorun elektrik şebekeleri. Bu nedenle belirlenen hedeflere yönelik girişimin son derece yerinde olduğunu düşünüyoruz. Elektrik şebekelerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalarımızı sürdürmemiz gerekiyor.
diye ekledi. La Camera, teknik destek çalışmalarını başlattıklarını ve BM bünyesindeki hızlandırıcı girişimlere destek verdiklerini belirterek,
Ülkelerinin müzakere süreçlerine katılan herkese bu girişime destek verme çağrısında bulunuyorum. Bu, doğru bir politika. Destek verdiğinizde sonuçlarını da göreceksiniz.
ifadelerini kullandı.
Enerji çözümleri ve bürokratik engeller
GWEC Üst Yöneticisi Ben Backwell, yenilenebilir enerji sektörünün hükümetlere sadece teknoloji değil, enerji çözümleri sunması gerektiğini belirterek,
Artık yalnızca ekipman satmaya değil, enerji çözümleri sunmaya odaklanıyoruz. Piyasalara kesintisiz enerji sağlamamız ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriği ihtiyaç duyulan yere ve zamanda ulaştırmamız gerekiyor. Her şeyden önemlisi, hükümetler için bir sorun olmaktan çıkıp çözümün parçası olmalıyız.
diye konuştu. Backwell, yenilenebilir enerji hedefleri ile uygulama arasındaki uyumsuzluğa dikkat çekerek, büyük ölçekli bir deniz üstü rüzgar enerjisi santralinin kurulumunun ortalama 2-3 yıl sürerken, izin süreçlerinin yaklaşık 9 yılı bulabildiğini belirtti. Bu gecikmelerin koordinasyon eksikliği ve net süreçlerin bulunmamasından kaynaklandığını söyleyerek,
Verilen taahhütlerin ardından artık bunları nasıl gerçeğe dönüştüreceğimize odaklanmalı, yalnızca konuşmak yerine harekete geçmeliyiz. Özel sektör ile hükümetlerin birlikte çalışması çok önemli.
diye vurguladı.
Uluslararası işbirliği ve yerel koşullara uyum
GIZ Yönetim Kurulu Genel Müdürü Ingrid-Gabriela Hoven, 2035'te %35 hedefi için uluslararası işbirliğinin önemine işaret ederek, geliştirilen yaklaşımların ülkelerin özgül koşullarına uyarlanması gerektiğini belirtti. Hoven, enerji dönüşümünde siyasi iradenin önemini vurgulayarak,
Uluslararası işbirliği, ülkelerin mevcut kapasitelerini geliştirmelerine destek sağlayabilir. Ancak hükümetlerin, sivil toplumun, sanayinin ve iş dünyasının ortak bir anlayışla hareket etmesi de büyük önem taşıyor. Her ülkenin koşulları farklı. Bu nedenle ülkeler için en uygun enerji kaynakları bileşiminin belirlenmesi gerekiyor.
değerlendirmesinde bulundu. Yenilenebilir enerji yatırımlarının ve elektrifikasyonun sadece arz güvenliği değil, ekonomik açıdan da refah artışına katkı sağlayacağını ifade etti. Hoven, işbirliğinin iyi uygulama örnekleri paylaşarak dönüşümü hızlandırabileceğini, bu işbirliğinin uygun finansman mekanizmalarına, özel sektör yatırımlarının artırılmasına ve nitelikli iş gücünün yetiştirilmesine katkı sağlayacağını söyledi. Son olarak,
Finansman sağlanması ve özel sektör yatırımlarının harekete geçirilmesi büyük önem taşıyor. Ancak madalyonun diğer yüzünü de görmemiz gerekiyor. Enerji dönüşümünde insan faktörü de finansman kadar önemli. İnsan kaynağına yapılacak yatırımlar, ekonomi, toplum ve bireyler açısından fayda sağlayacak. Uluslararası işbirliği sayesinde ülkelerin ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştirerek enerji dönüşümünü hızlandırabiliriz.
diye tamamladı.