Dünya liderlerini bir araya getiren COP31 marjındaki liderler zirvesi, diplomatik açıdan dikkat çeken bir gelişmeye sahne oldu. Toplantı açılış programı öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliği ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in katılımıyla zirveye katılan devlet ve hükümet başkanları için karşılama protokolü düzenlendi. Liderlerle tek tek tokalaşan ve objektiflere poz veren Erdoğan, sıra GKRY Lideri Hristodulidis'e gelince aynı karşılamayı yapmadı.
Hristodulidis'in Zirve Alanına Gelişi ve Karşılamama Süreci
Hristodulidis'in zirve alanına geldiği sırada görevliler tarafından bir süre bekletildiği görüldü. Bu sırada görevlilerin gelen lider hakkında bilgilendirme yaptığı Erdoğan alandan kısa süreliğine ayrıldı. Rum liderin beklediği anlarda ise dev ekranlara Türk bayrağı yansıtıldı. Erdoğan'ın bulunduğu noktadan ayrılması sonrası karşılama alanına ilerleyen Hristodulidis, yalnızca Guterres ile tokalaşabildi. Birlikte fotoğraf çektiren iki ismin bir süre kendi aralarında konuşması da kameralara yansıdı.
Türkiye'nin Kıbrıs Politikası ve Diplomatik Yorumlar
Türkiye, GKRY'yi Kıbrıs'ın meşru temsilcisi olarak tanımıyor. Bu nedenle Ankara'nın COP31 kapsamında diğer ülke liderlerine gönderdiği davetlerde Rum yönetimine yer vermemesi diplomatik tartışma konusu olmuştu. Hristodulidis, Türkiye'nin doğrudan davetiyle değil, BM üyesi sıfatıyla Antalya'ya geldi. Ancak karşılama törenindeki tablo, Rum liderin zirveye katılmasının Erdoğan tarafından diplomatik muhatap kabul edileceği anlamına gelmediğini çok net gösterdi. Erdoğan'ın diğer liderlerle tokalaşıp, sıcak fotoğraflar vermesine karşın Hristodulidis ile aynı kareye girmemesi, Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki tutumunun yansıması olarak yorumlandı. Erdoğan'ın tavrı, “Rum yönetiminin tek taraflı temsil iddiası Ankara açısından yok hükmünde” değerlendirmesini getirdi.
Uluslararası Tepkiler ve Zirve Detayları
İngiltere Kralı 3. Charles, Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi'ne katılan delegelere gönderdiği mesajda Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür etti. Charles, mesajında, “Böylesine önemli bir dönemde uluslararası toplumu bir araya getirdikleri için Cumhurbaşkanı Erdoğan’a, hükümetine ve Türkiye halkına son derece müteşekkirim” dedi. COP31 Liderler Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, GKRY lideri Nikos Hristodulidis’in gelişinden önce sahneden ayrılması ve karşılamaması, Rum basınının yanı sıra bazı Yunan haber sitelerinde yer buldu. Kıbrıs Rum Kesimi’nde yayımlanan “Cyprus Mail” gazetesi, bu konuya geniş yer ayırırken, Rum liderin BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından davet edildiğini ve karşılandığını, buna karşılık Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Hristodulidis’in gelişinden önce sahneden ayrıldığını yazdı. Yunanistan merkezli “pagenews.gr” internet sitesi de, “Ankara’nın Kıbrıs Cumhuriyeti’ni tanımayı reddetmesi, uluslararası diplomatik protokolle çelişerek Türkiye’nin uzun süredir devam eden tutumunun sınırlarını ortaya koydu” ifadelerini kullandı.
Kıbrıs Meselesi ve Hristodulidis'in Talepleri
Kıbrıs meselesine ilişkin açıklamalarda Türkiye’nin garantörlük hakkının kaldırılmasını ve Türk askerinin adadan çekilmesini savunan Rum lider, garantörlük sisteminin sona erdirilmesi ve Türk askerinin çekilmesi taleplerinin Rum tarafının köklü politikası olduğunu söylemişti. Hristodulidis yönetimi, Güney Kıbrıs’ta aşırı sağcı ELAM partisiyle ilişkileri nedeniyle de eleştirilerin odağında bulunuyor. Hristodulidis, 18 Kasım 2025’te EOKA’nın 1955-1959 yıllarındaki faaliyetlerini konu alan “Özgürlük Müzesi”nin açılışını gerçekleştirdi.
COP31 Zirvesi'nin Kapsamı ve İkili Görüşmeler
Aliyev’le samimi sohbet, Lula’yla kucaklaşma Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi, dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getirdi. 6 kıtadan 95 ülke ve 102 liderin katılımıyla gerçekleşen zirvede, konuk liderleri Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres karşıladı. Liderlerle tek tek tokalaşan Erdoğan ve Guterres, konuklarıyla ayaküstü sohbet ederek fotoğraf çektirdi. Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’yı da samimi bir şekilde karşıladı. İki lider birbirlerine sarılarak selamlaştı. İkili temaslar Cumhurbaşkanı Erdoğan COP31 kapsamında ikili temaslarda da bulundu. Erdoğan, Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic ve Başkanlık Konseyi Üyesi Zeljko Komsic ile görüştü.
Guterres'in İklim Mesajları ve Sembolik Etkinlikler
Guterres, konuşmada “Fosil yakıtlar da dinozorların gittiği yoldan gitmelidir. Fakat bu kendiliğinden gerçekleşmeyecektir. Dinozorların bir lobisi yoktu. Ama fosil yakıtların var” dedi. Guterres, gelişmiş ülkelere finansman ve teknoloji transferi çağrısı yapan ve yeni bir “İklim Adaleti Mutabakatı” gerektiğini savundu. Guterres, “Fosil yakıtlardan en fazla kâr elde edenler de neden oldukları zararın faturasının ödenmesine yardımcı olmalıdır. Kirletenler bedelini ödemelidir” dedi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in karşılanması sırasında Guterres’in mikrofonun açık kalması da ilginç bir diyaloğa tanıklık edilmesini sağladı. Guterres, Erdoğan’ı işaret ederek Şerif’e “Sizi birlikte görmek harika” dedi. Şerif’in yanıtı ise “Biz kardeşiz” şeklinde oldu. Zirvede iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik sembolik bir etkinlik de gerçekleştirildi. Erdoğan ile Guterres birlikte zeytin fidanı dikti. Erdoğan, dikilen fidana can suyu verdi. Fidan dikiminin ardından önce Guterres; ardından Erdoğan birbirlerine COP31 rozeti taktı.
Erdoğan'dan Gazze'ye Sert Çağrı ve Kapanış
Karşılama töreninin ardından devlet ve hükümet başkanları, geleneksel aile fotoğrafının çekileceği alana geçti. Erdoğan burada görevlilerden istediği tarak ile saçlarını düzelttikten sonra fotoğraf çekimine katıldı. Aile fotoğrafında Erdoğan’ın sağında BM Genel Sekreteri Guterres, solunda ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev yer aldı. COP31 Zirvesi’nde konuşan Erdoğan, Gazze’de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre kıyımı yaşandığını belirtti. Gazze’de asırlık zeytin ağaçları kesildi, toprak ve su kirletildi, şehirler enkaz yığınına çevrildi. Filistinli kardeşlerin çamur batağındaki çadırlarda yaşamaya mahkûm olduğunu vurgulayan Erdoğan, “İnsanlık adına utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz” dedi. Erdoğan, Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisinin zayıflık, acizlik ve vicdansızlık olduğunu belirterek, insan ve tabiat arasında evrensel merhamet mutabakatı çağrısı yaptı. Erdoğan, konferans hazırlıklarına destek için BM Genel Sekreteri Guterres’e, ortaklık modeline katkıları için Avustralya Başbakanı Albanese’ye, Brezilya ve can Azerbaycan’a teşekkür etti. Önümüzde iki seçenek olduğunu belirten Erdoğan, “Ya zorluklara bakıp şikâyet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında liderler onuruna verilen yemeğe Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga da katıldı.