Belçika merkezli finans kuruluşu Euroclear'ın Üst Yöneticisi (CEO) Valerie Urbain, dondurulmuş Rus varlıklarının Avrupa Birliği'ne (AB) ya da yeni bir yapıya devredilmesinin hukuki ve mali riskleri ortadan kaldırmayacağını ifade etti. Urbain'e göre bu geri ödeme yükümlülükleri, kuruluşun iflasına neden olabilir. Bu durum, Euroclear'da tutulan yaklaşık 185 milyar avroluk Rus varlığının Ukrayna'ya destek için kullanılmasına yönelik girişimleri değerlendirirken ortaya çıkmaktadır.
Dondurulmuş varlıkların durumu ve bilançoya etkisi
Urbain, AB yaptırımları nedeniyle dondurulan varlıkların vadeleri doldukça nakde dönüştüğünü ve bu tutarların kuruluşun bilançosuna girdiğini belirtti. Rus varlıklarından kaynaklanan kalemin bilançonun yüzde 80'inden fazlasını oluşturduğuna dikkat çeken Urbain, yalnızca varlıkların devredilip karşılık gelen yükümlülüklerin göz ardı edilemeyeceğini vurguladı. Böyle bir durumun bilançoda büyük bir dengesizlik yaratarak Euroclear'ın iflasına yol açabileceğini ifade etti. Hukuki güvenliğin tam olarak sağlanmış olmadığı da Urbain tarafından belirtildi; Rusya Merkez Bankası devri kabul etmezse parasını Euroclear'dan talep edebilir.
Riskler ve garantiler konusundaki görüşler
Urbain, böyle bir senaryoda geri ödeme taleplerini karşılayacak yeterli korumaya ihtiyaç duyulacağını belirtti. Bu garantilerin savaş sona erene ya da Euroclear'ın iade yükümlülüğü ortadan kalkana kadar sürmesi gerektiğini ifade etti. Rusya Merkez Bankası'nın kuruluşa karşı açtığı dava ve Rus mahkemelerinin Euroclear aleyhindeki kararları da ek risk unsurları olarak değerlendirildi. Kuruluşun AB yaptırımlarını uygulamakla yükümlü olduğunu hatırlatan Urbain, sözleşmelerde Belçika mahkemelerinin münhasır yetkisinin öngörüldüğünü belirterek Rus yargısının yetkisini tanımadıklarını söyledi.
Hukuki güvenilirlik ve yatırımcılar
Urbain, Rus varlıklarına yönelik adımların Avrupa'nın hukuki güvenilirliğine zarar verebileceğini ve bazı yatırımcıların Avrupa'daki varlıklarını başka yerlere taşıyabileceğini ifade etti. Uluslararası yatırımcıların Avrupa piyasalarına güveni açısından mülkiyetin korunmasının, kuralların öngörülebilirliğinin ve hukukun üstünlüğünün belirleyici olduğunu hatırlattı. Belçika devletinin Euroclear'ın hissedarları arasında bulunduğunu belirten Urbain, son aşamada vergi mükelleflerine başvurulabileceğini söyledi.
Finansal aktarımlar ve varlıkların kullanımı
Urbain'in verdiği bilgiye göre varlıklardan elde edilen faiz gelirlerinden bugüne kadar yaklaşık 8 milyar avro, Ukrayna'ya destek için AB Komisyonu'na aktarıldı. Urbain, dondurulmuş varlıkların en iyi şekilde barış müzakerelerine dahil edilerek kullanılabileceği görüşünü dile getirerek bu varlıkları Avrupa'nın elindeki en büyük pazarlık araçlarından biri olarak niteledi. Şubat 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından uygulanan yaptırımlar kapsamında, Rusya Merkez Bankası'na ait yaklaşık 210 milyar avroluk varlık AB ülkelerinde dondurulmuştu. Bunun yaklaşık 185 milyar avroluk bölümü Euroclear'da tutuluyor. AA'nın aktardığına göre AB Komisyonu geçen yıl, dondurulmuş Rus varlıklarından sağlanan nakdin Ukrayna'ya verilecek bir kredinin finansmanında kullanılmasını önermişti. Belçika, bu planın Rusya'nın açabileceği davalar ve tazminat taleplerinden doğacak risklerin paylaşılmasına ilişkin yeterli güvence içermediğini belirterek karşı çıktı. Belçika'nın çekincelerinin giderilememesi üzerine AB ülkeleri, Ukrayna'ya ortak borçlanma yoluyla 90 milyar avroluk kaynak sağlanmasını kararlaştırdı. Konu, ağustos ayı sonunda İsveç, Hollanda, Polonya ve İspanya'nın ortak girişimiyle yeniden AB gündemine taşınmıştı.