İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD-İran arasındaki mevcut gerilimin sonlandırılmasına yönelik müzakere sürecine ilişkin, 'Top Amerika'nın sahasında, karar vermesi ve açıklama yapması gereken taraf onlar. 'Ne savaş ne de barış' durumunu devam ettirmeyeceğiz' açıklamasını Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna özel röportajda yaptı.
ABD-İran gerginliğine dair değerlendirme
Galibaf, ABD-İran arasındaki askeri ve siyasi gerginliği sonlandırmaya yönelik müzakere sürecinde gelinen noktayı değerlendirdi. ABD Başkanı Donald Trump'a yönelik uyarıda bulunarak, 'Trump, yeniden savaş başlatmaya karar verirse, ara seçimlerde yaşadığı mağlubiyete benzer bir yenilgiye uğrayacağını bilmeli' dedi.
İran'ın talepleri ve ABD'den beklenti
Taraflar arasındaki temaslarda ABD'ye çok açık, şeffaf ve mantıklı cevap verdiklerini savunan Galibaf, ABD tarafına İran'ın 'haklı taleplerini' ilettiklerini belirtti. Bu taleplerin ABD ve İsrail'in saldırganlığı ve tehditleriyle karşılık bulduğunu söyleyen İranlı yetkili, Washington ile anlaşma sağlanmasının mümkün olduğunu ancak İran'ın şartlarının kabul edilmesi gerektiğini vurgulayarak ABD tarafından cevap beklediklerini ifade etti.
7 şartın önemi ve güvensizlik
Galibaf, 'Top bir bakıma Amerika'nın sahasında, karar vermesi ve açıklama yapması gereken taraf onlar' dedi. İran Meclis Başkanı, 'Bunu birçok kez söyledik, müzakerelerin devamı için sunduğumuz 7 şartın kabul edilmesi gerekiyor. Ardından müzakereler başlayabilir ve sonrasında da Hürmüz Boğazı yeniden açılabilir. Ancak, ABD İran İslam Devrimi öncesinde de sonrasında da halkımıza zulmetmiştir. Dolayısıyla, özellikle başvurdukları yöntemler nedeniyle kendilerine karşı büyük güvensizlik duyuyoruz. Amerika kendisini bir kabadayı olarak görüyor ve uluslararası hukuku gözetmiyor' ifadelerini kullandı.
Görüşmelerin durumu ve kararlılık
Görüşmelerin ABD'den cevap beklenmesi nedeniyle durup durmadığı ve anlaşmaya varılması konusunda umut olup olmadığı sorusuna karşılık, tarafların bazı konularda 2 veya 3 kez karşılıklı görüş alışverişinde bulunduğunu ve arabulucuların mesajları ilettiğini belirten Galibaf, İran'ın nihai cevabını karşı tarafa gönderdiğini kaydetti. 'Bize cevap vermesi gereken taraf onlar. Anlaşmak isteyip istememeleri bizim için önemli değil. Ancak kararlılığımız şu: Bu 7 madde, kesin taleplerimizin arasında mutlaka yer alacak' dedi. Anlaşmaya varılması konusunda umut olup olmadığı sorusuna ise 'Bunu Amerikalılara sormalısınız' yanıtını verdi.
'Ne savaş ne de barış' vurgusu ve dini liderin onayı
İran'ın mevcut belirsizlik ortamını sürdürmeyeceğini vurgulayan Galibaf, 'Ne savaş ne de barış' durumunu devam ettirmeyeceklerini açıkladı. İran dini lideri Mücteba Hamaney'in plan ve talimatlarının da bu yönde olduğunu belirten Galibaf, ABD'nin bu mesajı dikkate alması gerektiğini söyleyerek, 'Barış ve anlaşma yapmak istiyorlarsa adım atması gereken taraf onlar' değerlendirmesinde bulundu.
Çözüm ve caydırıcılık hedefi
Savaş ve diplomasi seçeneklerine ilişkin kapasitesinin ve muhtemel tavizlerinin sorulması üzerine Galibaf, Tahran'ın mevcut 'ne savaş ne de barış' durumunda kalmayı hiçbir zaman kabul etmediğini ve bu durumdan çıkmakta kararlı olduklarını belirtti. Çözümün yalnızca çatışmayı önlemek amacıyla müzakere etmekten geçmediğini belirten İranlı yetkili, 'Ülkede sürdürülebilir bir caydırıcılık sağlayabilecek bir noktaya ilerlememiz gerektiğine inanıyoruz' ifadelerini kullandı.
Müzakere heyetindeki iddialar ve dezenformasyon
Yabancı ülkelerin basınında İran müzakere heyetinde değişikliklerin planlandığına yönelik iddialara ilişkin Galibaf, 'Müzakere heyetinde hiçbir değişiklik yapılmadı. Bu, çeşitli kişi ve kanallar tarafından sürekli gündeme getirilen bir dezenformasyon' dedi. İran'da bu çalışmaları yürüten 6 kişilik bir müzakere heyetleri olduğunu ve kendisinin bu heyetten sorumlu olduğunu belirten Galibaf, temel, ulusal ve uluslararası meselelere ilişkin kararların Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nde ve dini lider tarafından onaylandığını, ancak müzakerelerin yürütülmesinden sorumlu kişinin açıkça kendisi olduğunu, bu konunun Amerikalıların yürüttüğü dezenformasyon çabalarından biri olduğunu açıkladı.
Mekke İttifakı ve bölgedeki ortak kanaat
Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan arasındaki Mekke İttifakı'na ilişkin değerlendirmesinde, 'İran'ın bu oluşuma üye olup olmamasından bağımsız olarak, İslam ülkeleri arasındaki her türlü ilişkiyi memnuniyetle karşılıyoruz. Bu ülkeler Tahran'ı ziyaret etmek istedi ve biz de onları ağırladık. Tahran'da toplantı gerçekleştirildi. Dışişleri bakanlarının bu dörtlü toplantılarının gelecekte de Tahran'da devam etmesi planlandı' dedi. Bütün bu ülkelerin üzerinde uzlaştığı en önemli konunun Siyonist rejimin bölgedeki güvensizliğin temel kaynağı olduğu bilgisini veren Galibaf, İslam ülkeleri olarak bu konuda ortak bir kanaate varıp İsrail'in aşırılıklarına karşı durulması halinde her türlü yaklaşımı memnuniyetle karşılayacaklarını ekledi. Bu, onların her zaman arzuladığı bir şey oldu.