İstanbul'da düzenlenen konferansta Dünya Müslüman Alimler Birliği, Kur'an-ı Kerim'deki "Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı sarılın, bölünüp parçalanmayın" ayetini aktararak, İslam ümmetinin adalet, merhamet, dayanışma ve mazlumlara destek olma esaslarına dayanan medeniyet ve insanlık misyonuna ilişkin sorumluluğu bilinciyle bir araya geldiklerini belirtti.
Fikri, siyasi, ekonomik ve toplumsal sorunların yanı sıra işbirliği ve bütünleşme imkanlarını zayıflatan ayrılıkların yaşandığı bir süreçte, birlik çağrılarının somut mutabakatlara ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesinin gerekliliği ele alındı; ümmet birliğinin bir gereklilik ve İslam medeniyetinin temel bir unsuru olduğu vurgulandı.
Hazırlanlar, "Ümmetin birliği sabır, hikmet, kardeşlik, istişare ve karşılıklı güven temelinde sürdürülebilecek bir süreçtir. Bu nedenle geçici temaslarla yetinilmeyecek, sürekli ve kurumsal işbirliği mekanizmalarının geliştirilmesine önem verilecektir" ifadelerini kullandı.
Konferans, kesin ve değişmez yeri hükümler ile içtihada açık meseleler arasında ilmi ve yeri ölçülere uygun bir ayrım yapılmasını önemle vurguladı; bu yaklaşımın dinin temel esaslarının korunmasını, içtihat alanlarının açık tutulmasını ve yeni gelişmeler karşısında uygun çözümler geliştirilmesini mümkün kıldığı belirtildi; konferans, her türlü ifrat ve tefritten uzak durulmasını esas alarak, ittifak edilen hususlarda işbirliği, ihtilaf edilen meselelerde ise yeri ve ilmi ölçüler içinde karşılıklı anlayış göstermeyi esas aldı.
Konferans, mezheplere, düşünce ekollerine ve farklı akımlara saygıya esas alan, ortak değerleri öne çıkaran, bütünleştirici bir İslam söyleminin geliştirilmesini önemsedi; dağınık girişimler yerine bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması, araştırmaların ve ilmi çalışmaların ortaklaştırılması, eğitim programlarının geliştirilmesi ve kurumlar arasında sürdürülebilir iş imkanlarının, işbirliğinin kurulması teşvik edildi; konferans, medyanın nefret söylemi, kışkırtma ve taassupla mücadeledeki rolüne dikkat çekerek ortak değerlerin öne çıkarılması ve toplumsal güvenin güçlendirilmesi gerektiği hususunda ısrar edildi.
Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Hazırlanlar, konferansın ümmetin meseleleriyle ilgilenen siyasi liderler ve şahsiyetler arasında düzenli istişare ve eş güdümü sağlayacak mekanizmaların oluşturulmasını önemli gördü.
Mescid-i Aksa'nın ümmet açısından taşıdığı merkezi önem vurgulanan konferans, bu kutsal mekanın korunması ve Filistin davasına destek verilmesi için ortak çalışmalar yürütülmesini özellikle talep etti.
Konferans ayrıca bilimsel araştırmaların geliştirilmesini, ansiklopedik çalışmaların hazırlanmasını, ortak öğretim ve mesleki gelişim programlarının düzenlenmesini, ilmi toplantıların artırılmasını teşvik etti.
Hazırlanlar, konferansın başarısının alınan kararların uygulanması ve işbirliğinin sürdürülmesiyle sağlanacağını belirterek, "Bu doğrultuda Müslümanların vahdeti ve birliği, eğitim, terbiye, insan yetiştirme ve davet programlarında önemli bir yer edinmelidir. Ümmetin birliğine ve İslam dünyasındaki ilmi kurumlar arasındaki işbirliğine ilişkin çalışmalar, amaçları, öncelikleri ve sonuçları belirlenmiş programlara ve somut girişimlere dönüştürülmelidir" dedi.
Filistin, Yemen, Sudan ve diğer bölgelerdeki savaşlar ile ayrılıkların acıların başlıca etkenleri olduğu belirtildi; konferans, Gazze'deki soykırımın durdurulmasını, Batı'daki saldırı, gasp ve insan hakları ihlallerinin sona erdirilmesini, esirlerin ve kutsal mekanların korunmasını, özellikle Mescid-i Aksa'nın muhafazası için gerekli tedbirlerin alınmasını ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki işgalin bütün boyutlarıyla sona erdirilmesini talep etti.
Konferans, Yemen halkıyla dayanışmasını ifade ederek, Yemen'in birliğinin, güvenliğinin ve istikrarının korunmasını destekledi; merkezi devlet kurumlarının görevlerini yerine getirebilmesi ve ülkenin bütün topraklarında otoritesini tesis edebilmesi gerektiği özellikle vurgulandı.
Hazırlanlar, konferansın Sudan halkıyla dayanışma içinde olduğunu, Sudan'ın birliğini, egemenliğini ve merkezi kurumlarını desteklediğini kaydetti.
Konferans, Arakanlı Müslümanlar, Doğu Türkistan halkı ve bütün mazlum topluluklarla dayanışmasını ifade etti; ayrıca bu bölgelerde düşünceleri nedeniyle özgürlüklerinden mahrum edilen kişilerin serbest bırakılması, haklarının korunması ve insan onurlarına saygı gösterilmesi çağrısında bulundu.