İstanbul'da sabahın ilk ışıklarıyla yollara düşen, metrobüs duraklarında insan seliyle mücadele eden ve akşam eve dönüşte saatlerini metroda harcayan milyonlarca çalışanı ilgilendiren çarpıcı bir gerçek ortaya çıktı. Bilim insanlarının binlerce çalışan üzerinde yürüttüğü kapsamlı araştırmalar, günlük trafikte veya toplu taşımada geçirilen sürenin insan psikolojisini ve cüzdan algısını nasıl etkilediğini gözler önüne serdi. Özellikle İstanbul'da hayat mücadelesinin yıpratıcı parçası olan yol çilesi, farkında olmadan büyük bedeller götürüyor.
İdeal yolculuk süresi 29 dakika olarak belirlendi
İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan geniş çaplı araştırmalar, bir çalışanın akıl sağlığını ve motivasyonunu koruyabilmesi için yolda geçirmesi gereken 'ideal' sürenin tam 29 dakika olduğunu belirledi. Yolculuk süresi 45 dakikalık kritik eşiği aştığında vücut yoğun stres hormonları salgılamaya başlıyor, kişi derin bir tükenmişlik ve kronik kötü ruh haline sürükleniyor. Her gün 1 milyona yakın kişinin bindiği metrobüslerde yer bulmaya çalışan İstanbullular, megakentte çalışanların büyük kısmının uzmanların 'tehlike sınırı' ilan ettiği 45 dakikanın katbekat üzerinde bir zamanı her gün asfaltta harcadığını gösteriyor.
Fazladan her 20 dakika maaştan yüzde 19 kesintiye denk geliyor
Araştırmanın en sarsıcı sonucu, West of England Üniversitesi bünyesinde tam 5 yıl boyunca 26 binden fazla çalışanın incelenmesiyle elde edildi. Bilim insanlarının hesaplamalarına göre, günlük işe gidiş-geliş süresine eklenen fazladan her 20 dakika, çalışanın iş memnuniyetinde doğrudan yüzde 19'luk bir maaş kesintisine denk gelen bir psikolojik tahribat yaratıyor. Yani patron maaş kesmese bile, uzayan yollar yüzünden beyin her ay neredeyse beşte bir oranında eksik kazanıyormuş gibi tükeniyor.
Her 10 dakika sosyal hayatı bitiriyor
Harvard Üniversitesi'nden ünlü siyaset bilimci Robert Putnam ise tablonun daha sinsi bir tehlikesine dikkat çekiyor. Yolda harcanan her fazladan 10 dakikalık sürenin, bireyin sosyal bağlarını tam yüzde 10 oranında budadığı saptandı. Akşam iş çıkışında sadece eve ulaşabilmek için 1-2 saat ezilip itilen bir kişinin, eve vardığında en yakın arkadaşını görmek ya da sosyalleşmek için mecali dahi kalmıyor. Uzun yollar yalnızca çalışma isteğini değil, çalışanların insan ilişkilerini ve yaşam enerjisini de adım adım tüketiyor.