Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Enerji Ekonomisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, Türkiye'de üretilen ürünlerin karbon ayak izlerine bakılması gerektiğini, çünkü bu oranın yüksek olması durumunda ihracatta ek bir maliyet söz konusu olduğunu ifade etti. Bu değerlendirmeler, Uluslararası Enerji Ekonomisi Birliğince (IAEE) düzenlenen ve Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olarak yer aldığı IAEE COP 2026 Sempozyumu kapsamında, Belek Turizm Merkezi'ndeki bir otelde yapıldı.
IAEE COP 2026 Sempozyumu ve Karadeniz Potansiyeli
Sempozyumun bir parçası olan 5. Avrasya Enerji ve Sürdürülebilirlik Konferansı'nda AA muhabirine konuşan Kumbaroğlu, Almanya'nın güneş enerjisinde en yüksek potansiyele sahip Bavyera eyaletinin bile, Türkiye'nin en düşük potansiyelli bölgesi olan Karadeniz'den daha az ısınım süresi ve şiddetine sahip olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin Yenilenebilir Enerji Potansiyeli
Kumbaroğlu, Türkiye'nin yenilenebilir enerji teknolojilerinin yaygınlaşmasında önemli bir ekonomik açılım sağladığını belirterek, Türkiye'nin sadece rüzgar türbini veya güneş paneli üretmekle kalmayıp bunları ihraç etme potansiyeline de sahip olduğuna dikkat çekti.
Karbon Yoğunluğu ve Ekonomik Boyut
Karbon yoğunluğu düşük enerji üretimine geçişin sadece enerji sektörü değil, tüm ekonomi açısından hayati önem taşıdığını belirten Kumbaroğlu, Avrupa'nın sınırda karbon düzenleme mekanizmasını devreye soktuğunda, Türkiye'de üretilen ürünlerin karbon ayak izlerine bakılması gerektiğini ve yüksek oranın ihracatta ek maliyet getireceğini söyledi. Ayrıca, elektrik üretimini ulusal bazda düşük karbonlu hale getirmenin, bu enerjiyi kullanan sanayicilerin de düşük karbonlu üretime geçmesine imkan tanıyacağını ekledi.
Küresel Isınma Hedefleri ve İşbirliği
Kumbaroğlu, küresel ısınmanın önlenmesi adına 1,5 ve 2 derece hedeflerinin geride kaldığını, 3 derece ve üzeri senaryoların dünya için iklim felaketleri ile çok daha büyük ekonomik maliyetler anlamına geleceğini belirterek, bu sürecin tüm ülkelerin işbirliğiyle hızla hayata geçirilmesi gerektiğini dile getirdi. ABD, Çin ve Hindistan gibi büyük emisyon hacmine sahip ülkelerin uluslararası koalisyona dahil olmasının önemine değindi.
Çin'in Sürdürülebilir Enerji Atağı
Kumbaroğlu, Çin'in dünyanın üretim üssü haline geldiğini ve ciddi bir sürdürülebilir enerji atağı olduğunu belirterek, Çinli üreticilerin Moldova'da olduğu gibi yurt dışında da şarj istasyonları üretim fabrikaları kurduğunu ve bunların sürdürülebilir enerji kaynaklarıyla işletileceğini ifade etti. Dünyanın en büyük emisyon hacmine sahip ülkelerinden biri olan Çin'in bu koalisyonda yer almasının umut verici olduğunu ve ABD'nin de bu koalisyona katılması dileğini dile getirdi.
Moldova'dan Hedefler ve AB Entegrasyonu
Moldova Cumhuriyeti Karbon Azaltımından Sorumlu Devlet Bakanı ve BM Sürdürülebilir Enerji Komitesi Başkan Yardımcısı Carolina Novac, halihazırda üzerinde mutabakata varılmış epeyce hedef bulunduğunu hatırlatarak, yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması veya 2030 yılına kadar enerji verimliliğinin iki katına çıkarılması hedeflerine değindi. Novac, Türkiye başkanlığının COP31'de yaptığı çalışmanın harika olduğunu belirterek organizatörleri ve ev sahipliği yapan mekanı tebrik etti.
Elektrik Sektörü Hedefleri ve Moldova'nın Durumu
Novac, elektrik sektörünün 2035 yılına kadar enerji karmasında yüzde 35'lik bir paya sahip olmasını güvence altına alan
Electricity 35 by 35
hedefinin küresel düzeyde iddialı olduğunu kaydetti. Ülkesi Moldova'da bu sürecin doğal karşılandığını belirten Novac, fosil yakıtlarının olmaması nedeniyle bu süreci doğal gördüklerini söyledi. Moldova'da elektriğin mobilite sektörünün elektrifikasyonunda yavaş ama istikrarlı, hatta 2026'da hızlı bir tempo yakaladığını ve elektrikli araçların giderek yaygınlaştığını, bu yıl 10 bin elektrikli araç sayısına ulaşıldığını ve bu rakamın 2,4 milyonluk nüfus düşünüldüğünde harika olduğunu ekledi; ancak daha fazlasının yapılması için işbirliği ve çaba gerektiğini belirtti.
AB Mevzuatı ve Hedeflere Ulaşım
Avrupa Birliği'nin iklim eylemi ve küresel ısınmaya karşı koruma amaçlı politikalarda öncü olduğunu vurgulayan Novac, AB'ye aday bir ülke olan Moldova'nın tüm Avrupa mevzuatını iç hukuka aktardığını ifade etti. Elektrik sektöründeki yenilenebilir enerji tüketim hedefiyle ilgili örnek verirken, 2030 için yüzde 30 hedefi vardı ve bu hedefe 2026'da ulaşıldığını ve iyi bir yolda olduklarını söyledi. Novac, Moldova'nın geçmişte fiyat oynaklığı, yüksek doğalgaz ve petrol fiyatları ile Rusya'nın enerji şantajı gibi krizlerle karşılaştığını ancak AB desteğiyle ayakta kalabildiklerini sözlerine ekledi.