Alman otomotiv devi Mercedes-Benz, dünyanın en büyük otomobil pazarı Çin'de derinleşen satış kayıplarının ardından faaliyetlerini yeniden yapılandırmaya hazırlanıyor. Şirketin temmuz-eylül dönemindeki Çin satışları yıllık bazda yüzde 31 düşerken, bölgeden elde edilen gelirdeki gerileme yüzde 34'e ulaştı. Lüks otomobil pazarındaki rekabetin beklenenden daha sert hale gelmesi üzerine Mercedes, 2026 yılına ilişkin kârlılık beklentisini aşağı çekti ve 2027'de açıklanacak yeni strateji için hazırlıklara başladı. Mercedes-Benz CEO'su Ola Källenius, Çin'deki koşulların şirketin yıl başında öngördüğünden daha olumsuz geliştiğini belirtirken bu pazardan çekilme seçeneğini gündeme almadıklarını vurguladı. Ancak şirketin Çin'deki ürün yelpazesinden üretim organizasyonuna, tedarik zincirinden teknoloji yatırımlarına kadar faaliyetlerini yeniden değerlendirmesi bekleniyor. Alman otomotiv üreticisi, dünyanın en büyük otomobil pazarındaki varlığını korurken kârlılığını artırabilecek bir iş modeli oluşturmaya çalışıyor.
Mercedes'in Üçüncü Çeyrek ve İlk Dokuz Ay Satış Verileri
Mercedes-Benz'in Çin'deki üçüncü çeyrek otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31 düşerek 86 bin 800 adede indi. Şirketin yılın ilk dokuz ayındaki Çin satışları da yüzde 29 azalarak 297 bin araca geriledi. Böylece Mercedes'in uzun yıllar en önemli büyüme ve kâr kaynaklarından biri olan Çin pazarı, grubun küresel satış performansını aşağı çeken başlıca bölge haline geldi. Çin'deki gerileme, şirketin toplam otomobil satışlarına da yansıdı. Mercedes-Benz Cars'ın dünya genelindeki üçüncü çeyrek satışları yüzde 8 azalarak 407 bin 232 adede düştü. Buna karşılık Çin dışındaki satışların yüzde 1 artması, şirketin karşılaştığı sorunun özellikle bu pazarda yoğunlaştığını gösterdi.
Düşüşün Nedenleri ve Lüks Segmentteki Etkisi
Düşüşün arkasında Çinli üreticilerin hızla güçlenen rekabeti, fiyat baskısı ve üst gelir grubundaki tüketicilerin değişen tercihleri bulunuyor. Yerli markaların teknolojik özellikler ve fiyat açısından daha iddialı modeller sunması, Mercedes gibi geleneksel lüks otomobil üreticilerinin pazar payını ve fiyatlama gücünü zorluyor. Ülkedeki ekonomik belirsizlikler de yüksek fiyatlı otomobillere yönelik talebi sınırlıyor. Mercedes-Benz'in küresel ölçekte en üst fiyat grubundaki modellerinin satışları da üçüncü çeyrekte yüzde 21 gerileyerek 53 bin 900 adede indi. Bu kategoride S-Class, Mercedes-Maybach, G-Class, Mercedes-AMG ve GLS gibi şirketin yüksek kâr marjına sahip modelleri bulunuyor. Çin'deki zayıf talebin yanı sıra bazı modellerin yenilenme sürecinde olması da satışlardaki gerilemede etkili oldu. Özellikle lüks otomobil segmentinde yaşanan zayıflama, Mercedes açısından yalnızca daha az araç satılması anlamına gelmiyor. Şirketin yüksek fiyatlı modellerden elde ettiği kârın azalması, daha düşük fiyatlı araçlarla sağlanması gereken satış hacmini ve maliyet kontrolünün önemini artırıyor. Bu nedenle Çin pazarındaki kayıp, grubun toplam kârlılığı üzerinde satış adetlerinin ötesinde baskı oluşturuyor. Mercedes, fiyat rekabetine ağırlık vererek satış miktarını her koşulda büyütmek yerine marka konumlandırmasını ve araç başına elde edilen geliri korumaya çalışıyor. Ancak Çinli rakiplerin gelişmiş donanımları daha rekabetçi fiyatlarla sunması, bu stratejiyi giderek zorlaştırıyor.
Finansal Beklentiler ve Maliyet Azaltma Adımları
Çin'deki sorunlar ve artan maliyetler, Mercedes-Benz'in 2026 yılına ilişkin finansal beklentilerini de değiştirdi. Şirket, binek otomobil faaliyetleri için daha önce yüzde 3 ile yüzde 5 arasında öngördüğü düzeltilmiş satış kârlılığı hedefini yüzde 2 ile yüzde 3 aralığına indirdi. Böylece yılın geri kalanında kâr marjlarının beklenenden daha zayıf kalabileceği kabul edilmiş oldu. Mercedes-Benz Cars'ın üçüncü çeyrek düzeltilmiş faaliyet kârı yaklaşık yüzde 51 gerileyerek 560 milyon euroya düştü. Aynı dönemde düzeltilmiş satış kârlılığı geçen yılki yüzde 4,8 seviyesinden yüzde 2,5'e indi. Bu sonuç, otomobil üretimi ve satışından elde edilen kârın bir yıl içinde ne kadar zayıfladığını ortaya koydu. Grubun toplam geliri ise yüzde 4,5 azalarak 30,7 milyar euroya geriledi. Buna rağmen bildirilen grup faaliyet kârı 750 milyon eurodan 1,77 milyar euroya yükseldi. Ancak bu artışta önceki yılın yüksek düzeltme kalemlerinin etkisi bulunurken, düzeltilmiş grup faaliyet kârı yüzde 15 düşerek 1,78 milyar euroya indi. Şirket ayrıca grup faaliyet kârının 2026 sonunda geçen yılın belirgin biçimde üzerine çıkacağı yönündeki beklentisini geri çekti. Yeni öngörüye göre yıllık faaliyet kârının önceki yıl seviyesinde kalması bekleniyor. Mercedes, zayıflayan kârlılığın ardından maliyet azaltma çalışmalarını da hızlandırıyor. Şirketin Almanya'daki doğrudan üretimde görev almayan çalışanlar için gönüllü ayrılma programını aralık ayında yeniden başlatması planlanıyor. Uygulama, personel giderlerinin azaltılmasını ve yönetim faaliyetlerinde verimliliğin artırılmasını amaçlıyor. Maliyet programı yalnızca istihdamla sınırlı kalmayacak. Mercedes, enerji tüketiminden lojistiğe, üretim süreçlerinden idari faaliyetlere kadar farklı alanlarda tasarruf olanaklarını değerlendiriyor. Yapay zekâ uygulamalarının mühendislik, üretim planlaması ve yönetim süreçlerinde daha yaygın kullanılması da verimlilik programının parçaları arasında bulunuyor. Şirketin nakit akışındaki zayıflama, bu önlemlerin önemini artırıyor. Mercedes-Benz'in endüstriyel faaliyetlerinden sağladığı serbest nakit akışı üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 87,4 azalarak 172 milyon euroya geriledi. Bu gelişme, otomotiv devinin yeni modeller ve teknolojiler için yatırım yaparken finansal kaynaklarını daha dikkatli yönetmesini gerektiriyor.
Yeni Strateji ve Pazar Odakları
Mercedes'in yeni stratejisinde Çin'de üretilecek araçların tedarik zincirinin büyük ölçüde yerelleştirilmesi öne çıkıyor. Şirket, Çin pazarına yönelik otomobillerde parça ve teknolojileri daha fazla yerel üreticiden sağlamayı hedefliyor. Bu yaklaşımın maliyetleri düşürmesi, tedarik süreçlerini hızlandırması ve Çinli rakiplerle rekabeti güçlendirmesi bekleniyor. Yeni modelin ilk uygulamalarından birinin 2027'nin ikinci yarısında pazara sunulması planlanan elektrikli E-Class olması öngörülüyor. Şirket, ilerleyen yıllarda Çin'deki üretim ve tedarik faaliyetlerini bu doğrultuda geliştirmeyi planlıyor. Bununla birlikte Mercedes, ülkedeki faaliyetlerinden elde ettiği kâra bağımlılığını azaltmak için diğer pazarlardaki fırsatları da değerlendirecek. Özellikle ABD pazarı, şirketin büyüme hedeflerinde daha fazla önem kazanıyor. Mercedes, burada yıllık satışlarını mevcut 300 bin adedin üzerindeki düzeyden 400 bin araca yaklaştırmayı hedefliyor. Avrupa ve ABD'de üçüncü çeyrekte kaydedilen sırasıyla yüzde 5 ve yüzde 6'lık otomobil satış artışı, Çin dışındaki pazarların şirketin büyümesine katkı sağlayabileceğini gösteriyor. Mercedes'in geleneksel otomobil satışlarında yaşadığı gerilemeye karşılık elektrikli modellerindeki büyüme dikkat çekti. Şirketin tamamen elektrikli binek otomobil satışları üçüncü çeyrekte yüzde 61 artarak 68 bin 428 adede ulaştı. Böylece Mercedes, elektrikli otomobil satışlarında tarihinin en yüksek çeyreklik hacmini gerçekleştirdi. Özellikle elektrikli GLC ve CLA modellerine yönelik talep, Avrupa pazarındaki büyümeyi destekledi. Şirket, bazı yeni elektrikli modellerinin Avrupa'daki siparişlerinin 2027 yılına kadar uzandığını belirtiyor. Bu durum, Çin'deki satış kaybına rağmen Mercedes'in yeni ürünleriyle farklı pazarlarda büyüme sağlayabildiğini ortaya koyuyor. Ancak elektrikli araç satışlarındaki artış, Çin'de geleneksel lüks otomobil segmentinde yaşanan kayıpları henüz telafi edebilmiş değil. Şirketin önündeki temel sorun, elektrikli modellerin satış hacmini büyütürken bu araçlardan sürdürülebilir kâr elde edebilmek olacak. Mercedes-Benz yönetimi, Çin faaliyetleri ve 2030 sonrasındaki büyüme planlarına ilişkin kapsamlı strateji güncellemesini 2027 yılında açıklamayı planlıyor. Yeni dönemde üretim maliyetlerinin azaltılması, yerel tedarik oranının yükseltilmesi ve gelişmiş sürüş teknolojilerinin geliştirilmesi öncelikler arasında bulunuyor. Şirket, Çin'deki rekabete uyum sağlamak için mevcut iş modelini daha geniş biçimde gözden geçirmeye hazırlanıyor. Alman otomotiv sektörünün diğer büyük üreticileri de benzer sorunlarla karşı karşıya bulunuyor. BMW ve Volkswagen, Çin'de zayıflayan talep ve artan rekabetin etkisiyle yıllık beklentilerini daha önce aşağı yönlü güncellemişti. Bu gelişmeler, Çin pazarındaki dönüşümün yalnızca tek bir markayı değil, Avrupa'nın köklü otomobil üreticilerini etkilediğini gösteriyor. Mercedes açısından 2027 yılı, Çin'deki satış düşüşünü durdurmak kadar yeni maliyet ve üretim modelinin sonuçlarını görmek bakımından da önem taşıyacak. Şirketin pazardan çekilmek yerine faaliyetlerini yeniden düzenleme kararı, Çin'in küresel otomotiv endüstrisindeki ağırlığının sürdüğünü ortaya koyuyor.