Polonya'da Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığının duyurulmasının ardından mahkeme binası önünde başlayan gösteri ve polis ablukası devam ediyor. Polonya Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde, yerel saatle 18.00 sularında Mahkeme Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırılmalarına ilişkin bir duyuru yayımlandı. Bu gelişmeler üzerine Anayasa Mahkemesi binası önünde muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi toplandı ve mahkeme binası polis ablukasına alındı. Polis, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aşması ve bazılarının polis memurlarına çeşitli cisimler atması üzerine 3 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.
Anayasa Mahkemesi Yönetiminde Değişiklik
Swieczkowski ve yardımcısının görevlerinden uzaklaştırılmasının ardından Anayasa Mahkemesi'nin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska mahkemenin yönetimini üstlendi. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, "Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya'da olması gerekiyor. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum." ifadelerini kullandı. Senegal'e gitmek üzere havalanan Nawrocki'nin uçağı, İspanya üzerinden Polonya'ya dönüş rotasına girdi ve Flightradar24 verilerine göre dönüş uçuşunu 50 binden fazla kişi takip etti. Cumhurbaşkanlığı daha sonra Nawrocki'nin Polonya'ya ulaştığını açıkladı ve Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü.
Başbakan Tusk'tan Hukuk Vurgusu
Başbakan Donald Tusk ise X hesabından yaptığı paylaşımda, "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor, zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir yol yok." ifadelerini kullandı. PiS hükümeti döneminde Şubat 2022'de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilen Swieczkowski, 9 Aralık 2024'te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına atanmıştı. Tusk, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluğun mahkemeye seçilen yargıçların görevlerine başlamalarını engellemekle suçluyordu. Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023 yılında yargının bağımsızlığını yeniden tesis etme vaadiyle iktidara gelmişti.
Pekin Büyükelçisi İstifa Etti
Öte yandan Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch, X hesabından yaptığı paylaşımda, ülkede yaşanan gelişmeler nedeniyle büyükelçilik görevini sürdürmesinin mümkün olmadığı sonucuna vardığını belirterek, istifasını ve görevden alınma talebini sunduğunu açıkladı. Polonya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ise Kumoch'a verdiği yanıtta, "Görevinizin profesyonellikten uzak şekilde sona erdiğini not ediyorum. Artık Polonya Cumhuriyeti'ni temsil etmiyorsunuz." ifadelerini kullandı. Polonya'da yargı atamaları konusunda uzun süredir devam eden siyasi anlaşmazlık, Anayasa Mahkemesi'nin çalışmalarını fiilen durma noktasına getirmiş durumda.