Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarı olan 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 sistemini 2027 yılında TÜBİTAK bünyesinde devreye alacaklarını açıkladı. Bu önemli proje, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun bir parçası olarak görülüyor.
Proje Detayları ve Vizyon
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 14 Kasım 2026 tarihinde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemini kurmak üzere önemli bir projeye imza atıldığını belirtti. Kacır, bu projeyi Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun bir parçası olarak tanımlayarak, kuantum teknolojilerinde
geleceğin Türkiye'sini
inşa ettiklerini vurguladı. Sistem, TÜBİTAK bünyesinde kurulacak ve kurum içi altyapıda çalışacak. Kurulumun yapılacağı yerleşke ile projenin maliyeti açıklanmadı. Sistem, 2027 yılında devreye alınacak olup, daha kesin bir takvim veya açılış tarihi paylaşılmadı.
Kuantum Teknolojileri ve IQM
Sistem, 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 modelidir. Kübit, kuantum bilgisayarlarda bilginin işlendiği temel birimdir ve kübit sayısı işlem kapasitesini gösteren önemli bir ölçüttür; ancak hata oranları ve kübit kalitesi de performansı belirler. Finlandiya merkezli IQM, süper iletken kübit teknolojisiyle kuantum bilgisayarlar üretmektedir. Radiance serisinden 54 kübitlik sistemler Avrupa'da da hizmet vermektedir; örnekler arasında İtalya'da CINECA'da devreye alınan sistem ve EuroHPC kapsamında Almanya'da kurulan Euro-Q-Exa bulunmaktadır.
Türkiye'nin Uluslararası Konumu ve Kontrol
Kacır, 54 kübitlik sistemle Türkiye'nin kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almaya yönelik büyük bir adım attığını ifade etti; bu sıralamaya ilişkin ölçüt ve kaynak açıklamada belirtilmemiştir ve değerlendirme Bakan'a aittir. Bakan, kuantum bilgisayarın yüzde 100 oranında kontrol edilebileceğini vurguladı. Kurum içi altyapı sayesinde donanım, veri ve çalıştırılan projelerde geliştirilen tüm fikri mülkiyet hakları tamamen Türkiye'nin kontrolünde olacaktır.
Yerli Algoritma ve Stratejik Hedefler
Kacır, yapay zekadan siber güvenliğe, ileri malzeme teknolojilerinden karmaşık optimizasyon problemlerine kadar kritik alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştireceklerini belirtti. Bu çalışmaların temel hedefi, kuantum teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmaktır. Bakan, üniversitelere, araştırma merkezlerine ve sanayiye dünya standartlarında hesaplama gücü sunarak nitelikli insan kaynağını ve teknolojik bağımsızlığı güçlendirmeyi hedeflediklerini ekledi. Erişim koşulları ve başvuru süreci henüz paylaşılmamıştır.