Ankara'nın Doğu Akdeniz'de attığı adımlar, Ege'nin karşı kıyısında stratejik bir kabusa dönüştü. Milli Savunma Bakanlığı'nın Mısır'a sunduğu deniz yetki alanı teklifi, Yunanistan'da alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Yunan medyası, Atina yönetiminin tarihin en büyük dış politika sınavıyla karşı karşıya olduğunu yazdı. Bakanlık kaynakları, Türkiye ile anlaşması halinde Mısır'ın, Yunanistan ile yapabileceği muhtemel bir anlaşmaya kıyasla 15 bin kilometrekareden daha fazla deniz yetki alanına sahip olabileceğini belirtti.
Yunan basını, teklifin dengeleri altüst edeceğini değerlendirdi
Türkiye'nin Libya mutabakatının ardından Mısır'a uzattığı zeytin dalı ve Kahire'ye Yunanistan'dan çok daha geniş bir deniz hakimiyeti vadetmesi, Yunan basınında geniş yankı buldu. Yunan yayın organı Huffington Post başta olmak üzere pek çok mecrada, "Eğer Mısır Türkiye'nin bu teklifini kabul edip deniz yetki anlaşması imzalarsa, Doğu Akdeniz'deki tüm dengeler ve Atina'nın ezberleri altüst olur" değerlendirmesi yapıldı.
Jeostratejik önem ve güç dengesi
Türkiye'nin bu girişimle Doğu Akdeniz'deki güç dengesini değiştirmeyi hedeflediği savunulurken, Mısır'a daha geniş bir deniz yetki alanı sağlayabileceği yönündeki değerlendirmenin teklife jeostratejik önem kazandırdığı ifade edildi. Analizlerde, Atina'nın en büyük hatasının Mısır'ın tutumunun hep aynı kalacağını varsaymak olduğu vurgulandı.
Mısır'ın çıkarları ve tutumu
Mısır'ın coğrafi ve siyasi ayrıcalıklarına dikkat çekilerek, "Kahire, Yunanistan'ın çıkarları uğruna kendi dış politika bağımsızlığından ve menfaatlerinden vazgeçmeyecektir. Mısır kendi çıkarını olanı seçer ve Türkiye ile masaya oturursa Atina büyük bir jeopolitik çöküş yaşar" ifadelerine yer verildi.
Diplomatik kazanım ve bölgesel etki
Türkiye'nin Kahire ile yakınlaşmayı bölgesel etkisini artırmak için amaçladığı öne sürülen analizde, olası bir deniz yetki anlaşmasının Ankara açısından önemli bir diplomatik kazanım olacağı savunuldu. Bu yaklaşımın, Türkiye'nin enerji ve denizcilik alanındaki rekabette konumunu güçlendirme ve kendisine karşı ortak bir cephe oluşmasını sınırlama hedefleriyle bağlantılı olduğu iddia edildi.
Kilit rol ve risk analizi
Mısır'ın ise coğrafi konumu, siyasi ayrıcalığı, Libya ve Arap dünyasındaki etkisi nedeniyle bu süreçte kilit rol oynadığı belirtildi. Analizde, Atina açısından en önemli risklerden birinin Mısır'ın bugünkü tutumunun gelecekte de değişmeden süreceğini varsaymak olduğu ifade edildi. Kahire'nin Yunanistan'ın çıkarları uğruna dış politikadaki bağımsız hareket alanından vazgeçmeyeceği, kendi çıkarlarına uygun gördüğü sürece Türkiye ile iletişimini sürdüreceği kaydedildi. Ankara'nın da bu zeminde Kahire ile yakınlaşmaya hız verdiği savunuldu.
Stratejik ortaklık girişimi
Deniz yetki alanlarına ilişkin teklif, siyasi yakınlaşmayı somut bir stratejik ortaklığa dönüştürme girişimi olarak yorumlandı. Sürecin, Atina'nın Doğu Akdeniz'deki gelişmelere yön verme kapasitesini ortaya koyacağı değerlendirmesi yapıldı.