Birleşmiş Milletler (BM) Yerli Halkların Hakları Özel Raportörü Albert Barume, Avustralya'ya yerli halkların haklarına ilişkin ulusal asgari standartlar belirleme çağrısında bulundu. Barume, iki haftalık Avustralya ziyaretinin son günü olan 13 Kasım'da Sydney'de basına konuştu ve ülkedeki mevcut durumu uluslararası itibar açısından "utanç verici" olarak niteledi. Bu ziyaret 2-13 Kasım tarihleri arasında Canberra, Adelaide, Broome, Darwin, Torres Boğazı Adaları, Townsville ve Sydney'de gerçekleşti.
Yerli hakların güvencesi konusunda endişeler - ABC News'in haberine göre Barume, yerli halkların haklarının eyaletlerin ve bölgelerin elinde güvende olmadığını belirtti. Raportör, "Yerli halkların haklarının eyaletlerin ve bölgelerin elinde güvende olmadığına inanıyorum." dedi. Bu standartlar olmadan Avustralya'nın insan hakları yükümlülüklerinin eyaletler ve bölgeler tarafından kolayca göz ardı edilebildiği vurgulandı. Barume, bu durumun hakların güvence altına alınmamış ve isteğe bağlı algılanmasına yol açtığını belirterek, "İnsan hakları isteğe bağlı olmamalıdır." ifadesini kullandı.
Hükümet ve görüşmeler - Avustralya hükümeti, ziyareti memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Avustralya Başsavcısı Michelle Rowland'ın bir sözcüsü, hükümetin Barume'nin ziyaretini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Barume, Aborijin ve Torres Boğazı Adaları halklarının örgütleri ve temsilcileriyle, hükümet yetkilileriyle, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenlerle görüştü. Odak noktaları arasında BM Yerli Halkların Hakları Bildirgesi'nin ulusal düzeyde uygulanması, kendi kaderini belirleme hakkı ve tarihsel haksızlıkların giderilmesi yer aldı.
Tutukevi ziyaretleri ve engeller - Townsville ve Darwin'deki gençlik tutukevlerine yapılması planlanan ziyaretler gerçekleşmedi. BM, bunun nedeni olarak Queensland eyaleti ile Kuzey Bölgesi yönetimlerinin raportörün yetkisiyle iş birliği yapmayı reddetmesini gösterdi. Kuzey Bölgesi yönetimi, talebin "operasyonel kapasite, güvenlik ve iş gücü kaynak öncelikleri" nedeniyle onaylanamadığını belirtti. Yerli İşleri Bakanı Malarndirri McCarthy, iki yönetimi BM yetkilisinin tutukevlerini ziyaret etmesine izin vermeye çağırdı.
Raporlama süreci - Barume'un ziyareti sonucunda ulaştığı ön bulgulara dayanarak Avustralya'yı BM Yerli Halkların Hakları Bildirgesi ile uyumlu, ulusal düzeyde asgari standartlar getirmeye çağırdı. Sydney'deki açıklamalar ön bulgular niteliğindedir; nihai değerlendirme ve tavsiyeler Eylül 2027'de BM İnsan Hakları Konseyi'ne sunulacak raporda netleşecektir.