Doğu Antarktika'da bulunan Taylor Buzulu'nun ön cephesinde yüzeye çıkan ve açık havayla temas ettiğinde kırmızı renge bürünen tuzlu su akıntısının dinamikleri ile biyolojik yapısı, yayımlanan yeni araştırmalarla ayrıntılandırıldı. Bu olay, ilk kez 1911 yılında Avustralyalı jeolog Griffith Taylor tarafından gözlemlenmişti.
Kan Şelaleleri'nin Kökeni
O dönemde kırmızı alglerden kaynaklandığı düşünülen 'Kan Şelaleleri', buzul altına hapsolmuş demir içerikli antik bir su kütlesinin oksitlenmesiyle meydana geliyor. Louisiana Eyalet Üniversitesi'nden Peter T. Doran liderliğinde yürütülen ve Antarctic Science dergisinde yayımlanan çalışmada, buzul altındaki tuzlu suyun tahliye süreci ilk kez eksiksiz bir döngü halinde belgelendi.
Tuzlu Su Çıkışının Dinamikleri
Yaklaşık bir aylık süreye yayılan periyodik tuzlu su çıkışları sırasında; buzul yüzeyinde yaklaşık 15 milimetrelik düşey çökme, buz kütlesinin akış hızında yaklaşık %10 oranında yavaşlama ölçüldü. Otomatik gözlem kameraları, 19 Eylül itibarıyla taze kırmızı akıntının başladığını tespit etti. Bonney Gölü derinliklerindeki termistör sensörleri, akıntıyla eş zamanlı bir soğukluk anomalisi kaydetti.
Basınç ve Donmama Mekanizması
Araştırmacılar, suyun buzul altındaki çatlak ve cep şebekesinde yüksek basınç altında tutulduğunu; deşarj gerçekleştiğinde azalan basıncın buzul yüzeyinde çökmeye ve ilerleme hızında düşüşe yol açtığını bildirdi. Sıcaklığın -20°C seviyesinde olduğu ortamda suyun donmama nedeni ise taşıdığı yoğun tuz konsantrasyonunun donma noktasını sıfırın çok altına çekmesi olarak açıklandı.
Kimyasal Yapı ve Renk Oluşumu
Olayın kimyasal kökenine ilişkin bulgular, Frontiers in Astronomy and Space Sciences dergisinde yer alan analizlerle netleşti. Akıntının rengi klasik demir minerallerinden değil; silisyum, kalsiyum, alüminyum ve sodyum ile birleşmiş nanometre boyutundaki demir kürelerinden kaynaklanıyor. Buzul altında oksijensiz ortamda renksiz kalan saumure, yüzeye ulaşıp atmosferik oksijenle temas ettiğinde demir oksit ve hidroksit bileşikleri oluşturuyor; bu kimyasal reaksiyon suyun açık havada paslanmaya benzer bir süreçle kırmızıya dönmesine yol açıyor.
Antik Deniz Suyu Kanıtı
Yapılan jeolojik değerlendirmeler, söz konusu su kaynağının en az 1,5 ila 2 milyon yıl önce buzulun ilerlemesiyle izole edilmiş antik deniz suyu olduğunu gösteriyor.