Türkiye Nükleer Enerji AŞ (TÜNAŞ) ile Kanada merkezli AtkinsRealis'in iştiraki Candu Energy Inc., Türkiye'de kurulması değerlendirilen bir nükleer santral için CANDU reaktör teknolojisine yönelik fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarını kapsayan mutabakat anlaşması imzaladı. Bu anlaşma, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında 12 Kasım 2026'da imzalandı.
Anlaşmanın Adı ve Ön Fizibilite Sonucu
Anlaşmanın adı "CANDU Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması" olup, daha önce yürütülen ön fizibilite çalışmasının ardından projenin teknik ve ticari yönden daha ayrıntılı ele alınacağı yeni aşamayı başlatıyor.
İmza Töreni ve Katılımcılar
Taraflar arasında, Türkiye'de yeni nükleer enerji santrali projelerinin geliştirilmesinden sorumlu TÜNAŞ ile AtkinsRealis bünyesindeki Candu Energy Inc. yer aldı. Metne TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile AtkinsRealis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian imza attı. İmza töreni, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin'in huzurunda yapıldı. AtkinsRealis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards da imza törenine şahit olarak katıldı.
Sürecin Detayları ve Kapsamı
Bu süreç yeni değil; Bakan Bayraktar'ın mart ayı başında Kanada'ya yaptığı ziyarette iki şirket arasında nükleer enerji işbirliğine ilişkin bir mutabakat zaptı imzalanmıştı ve ön fizibilite çalışması bu çerçevede sona erdi. COP31'de imzalanan anlaşma ise çalışmayı yalnızca CANDU reaktör teknolojisi özelinde derinleştiriyor. Bakan Bayraktar, bu adımla kapsamlı Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği (FEED) aşamasına geçildiğini belirtti. CANDU, Kanada'da geliştirilen bir reaktör teknolojisidir ve santrale yönelik teknik değerlendirmeler bu teknoloji esas alınarak yapılacak.
İncelenecek Başlıklar ve Amaç
Anlaşma, bu teknolojinin Türkiye'de seçilecek bir sahaya uyarlanmasını inceleme başlıkları arasında sayıyor. Öncelikli olarak Türkiye'de geliştirilebilecek bir nükleer santral projesinin fizibilitesi yürütülecek. İncelenecek başlıklar arasında yerli sanayinin projeye katılımı ve ihtiyaç duyulan nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine yönelik planlar da hazırlanacak. Anlaşma bir mutabakat niteliğinde olup, santral kurulması "değerlendirilen" bir proje için fizibilite ile ön tasarım aşamasını kapsıyor; inşaat ya da nihai yatırım kararı bu metinde yer almıyor. Amaç, projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaştırılması ve olası yatırım kararlarına temel oluşturacak güvenilir verilerle yol haritası belirlemektir.
Bakan Bayraktar'ın Vurguları ve Sonuç
Bakan Bayraktar, anlaşmanın Türkiye ile Kanada arasındaki işbirliğini somut ve ileri bir aşamaya taşıdığını belirterek, "Bu kapsamda Türkiye Nükleer Enerji AŞ ile AtkinsRealis bünyesindeki Candu Energy Inc. arasında imzalanan 'Candu Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması' ile doğrudan CANDU reaktör teknolojisi özelinde kapsamlı Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği (FEED) aşamasına geçiyoruz." ifadesini kullandı. Bakan, sürecin en kritik boyutunun yerli sanayinin azami katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi olduğunu vurguladı. Bu çalışmalar, nihai yatırım kararları için güvenilir zemin oluşturacak, nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritasını netleştirecek ve arz güvenliğini güçlendirecektir. Fizibilite ve ön tasarım çalışmasının bitiş tarihi, santralin yeri, kapasitesi ve maliyeti açıklanan bilgilerde yer almamaktadır.